Orgullo na Horta das Chas
Cómpre celebrarmos o 28 de xuño, tan lonxe e tan perto, dos sucesos que aconteceron no pub Stonewall inn en Greenwich Village, Nova York, na noite dese día en 1969. Lonxe na distancia e no tempo, vivimos un serán especial na Horta das Chas en Compostela, para celebrarmos a vida de María Salvado Pazos e un novo libro de poesía de Andrea Nunes Brións con moito orgullo; lonxe daquela noite neoiorquina, polos dereitos conseguidos; perto pola ameaza que supón o totalitarismo que tanto nos abraia, tan inocentes somos, que pensamos que cando os dereitos se conseguen fican para sempre.
Non pensaba en nada disto o serán de calor deste 28 na Horta das Chas, nese lugar único, un xardín secreto, en que se xunta natureza e literatura, palabras e cantos de merlos e outros paxaros, nunha Compostela agasalla con recantos, privilexiados e case descoñecidos, para transitar felices. Hai dez anos que neste día se celebra unha festa, tan vinculada ao proxecto da Editorial Chan da Pólvora, tan vinculada a María Salvado, falecida no último novembro; proxecto editorial que une o chan da Illa de Ons, onde se pensou e os socalcos desta horta. Lembramos María, a mestra incansábel e a cidadá comprometida coa xustiza, unha das almas da horta, onde probamos as primeiras ameixas desta anada. Chamamos por ela, para que nos sentise e non nos deixamos vencer pola pena. A vida e a morte van da man da poesía tamén para nos xuntar.
Mapa de estría é o título do libro de Andrea Nunes Brións, que a poeta Ana Romaní nos presentou, convocando coas súas palabras María Salvado e Begoña Caamaño, que será a autora homenaxeada nas letras e que ten un lugar neste mapa vivencial, na cartografía deseñada pola autora, "De Circe a Penélope (ou viceversa)". Queremos a Nunes Brións desde aquel libro Todas as mulleres que fun (2001), no actual podemos ler a prosa poética, o seu agradecemento ás mulleres-escritoras, o seu alento en "Todas as leituras que fun"; desexamos a escrita de Nunes Brións e gozamos con ela e mais con María Rosendo, nesa obra a catro mans, na Diáspora do amor balea, en que o amor á igual, á irmá, converteu as marxes en vizosas paisaxes, e aínda máis, lemos con pracer Tributo a Safo. Esta disidencia que habitamos, ese sublime diálogo con Renée Vivien, como se a amazona e a eminente cuir confesa, fosen dúas irmás-poetas siamesas.
Lean Mapa da estría, empaticen e comprendan que a poesía vai mudando como muda a vida, como un retrato que nunca é imaxe detida no tempo, detéñanse no últimos dos textos, "Nota da autora" que non sobra, tan ben escrito como está, tan necesario e valente, "por mor de medos e de incoherencias propias, por mor da vida". Acariñen a(s) estría(s) como carreiros nun corpo que é vida e fala, que nos agasalla coas feridas, coas alegrías que tamén fican, todas pegadas polo andar no mundo coas vivencias cotiás, na China, Guiné Bissau, Vietnam, a India, México ou Italia e sempre con ese lar primeiro; coas vivencias da indomable, que nos fala, querides.
Lean este libro de amor aos corpos e amantes, ás culturas e ás linguas, mesmo a aquelas en que unha "branca pelele" chega a pedir perdón. Abstéñanse as lecturas turísticas, non hai pasaxes cómodas para rabuñar océanos, nin para sachar "serragotos inmensos", nin calzado apropiado para "montañear", nin tendas de "souvenirs". Lean con orgullo.
