Os fogares galegos teñen que gastar 50% máis en sanidade que hai unha década
O denominado 'gasto de peto en sanidade' supón para cada galego e galega ter que pagar anualmente, de media, 685 euros. Este concepto refírese ao desembolso directo de diñeiro que teñen que facer os fogares para afrontar gastos no ámbito da saúde que non están totalmente cubertos polo sistema público. Non se refire a gastos en seguros ou pólizas de sanidade privada, senón que son gastos directamente do peto dos galegos e galegas para facer fronte a desde copagamentos a medicamentos, pasando por tratamentos dentais, saúde visual ou probas e consultas médicas á marxe do Sergas.
Segundo a Análise do sector sanitario privado 2026 realizada pola Fundación Idis en base a datos e estatísticas de diferentes organismos públicos e privados, Galiza é a terceira comunidade con maior 'gato de peto' por habitante en sanidade, só superada por Aragón e Estremadura. Os 685 euros per cápita dese gasto na Galiza superan tamén (en 165 euros) a media que os fogares no Estado español deben destinar ao pagamento desas necesidades que non cobre o sistema público: 520 euros anuais.
Hai unha década, en 2015, o desembolso por habitante na Galiza para afrontar esas necesidades era de 454 euros e no conxunto do Estado español, de 409 euros per cápita de media. O aumento dese gasto de peto sanitario desde entón até hoxe foi de 51% para os galegos e galegas e de 27% —24 puntos menos— no que respecta ao conxunto dos residentes no Estado. Unha persoa na Galiza ten que pagar agora 231 euros máis que en 2015 para ver atendidas esas necesidades en saúde.
Estes datos compleméntanse cos rexistros do Instituto Galego de Estatística (IGE), que cifran en máis de 334.000 as persoas que viven na Galiza en fogares cun "gran gasto sanitario" ou un "excesivo gasto en sanidade", segundo os indicadores da Estratexia de Desenvolvemento Sostíbel. Estas expresións refírense a aqueles fogares que se ven obrigados a destinar máis de 10% dos seus ingresos a gastos sanitarios que non cobre a sanidade pública. Na Galiza esa porcentaxe é de 12,3%, o que supón arredor de 334.000 persoas. Un incremento de case sete puntos a respecto dos datos do anterior estudo, correspondente a 2015, cando a porcentaxe ficaba por baixo de 8% (7,7%). O IGE tamén pon a súa atención naquela parte da sociedade galega que ten que destinar a gasto sanitario máis de 25% dos ingresos, máis de 28.000 galegos e galegas (1,03% do total).
Son todas elas porcentaxes que se sitúan por riba da media estatal. Ese 12,3% da poboación que vive en fogares onde o custo sanitario 'come' máis de 10% dos seus ingresos supera o 9,45% de media da poboación de todo o Estado que está nesa mesma situación. Nos que teñen que destinar máis de 25% das súas retribucións, a porcentaxe no conxunto estatal é de 0,76%, fronte a 1,03% na Galiza.
Situación nas Urxencias e feche de camas no verán
O conselleiro de Sanidade, Antonio Gómez Caamaño, afirmou onte no Parlamento galego que a atención nas Urxencias hospitalarias está "garantida", remarcando que só esta semana se activaron 30 contratos para reforzar estes servizos. Así respondeu a unha interpelación do deputado do PSdeG Julio Torrado sobre a xestión dos servizos de Urxencias do Sergas. Os coordinadores dos servizos hospitalarios de Urxencias (SUH) da Galiza emitiron un comunicado conxunto o pasado 12 de maio no que aseguraban sentirse “discriminados” e “maltratados” e denunciaban o bloqueo na contratación de profesionais por parte das xerencias das áreas sanitarias. En declaracións a Nós Diario, José Manuel Fandiño, coordinador de Urxencias do CHUAC e presidente da Sociedade de Medicina de Urxencias na Galiza, alertaba de que estabamos ante "un risco de colapso das Urxencias por falta de persoal".
Por outra parte, os hospitais empezarán a próxima semana a fechar camas. O Sergas en Vigo planificou que 180 camas dos hospitais Cunqueiro e Meixoeiro permanezan clausuradas este verán, segundo o plan estival. Son máis que o ano pasado, cando o tope foran 174. No Cunqueiro fecharán 120 prazas de hospitalización: unha unidade de medicina interna, a planta que adoitan ocupar Cirurxía vascular e Cirurxía torácica, unha das de Pediatría, parte dunha de Cardioloxía e parte doutra de Dixestivo. No Meixoeiro serán 60 camas as que fechen, que abarcan Medicina interna e varios servizos cirúrxicos. Ademais, os centros de saúde de Lavadores, Navia ou Beiramar terán menos consultas de tarde, porque non se substituirán as baixas por vacacións do persoal sanitario.
O alcalde de Vigo, Abel Caballero criticou onte o Sergas polo feche de camas e a perda de servizos durante o verán. Para Caballero esta situación é outra mostra máis de que a Xunta "segue castigando Vigo" cunha atención sanitaria "tan deficiente".
Xornada de protestas
A Plataforma SOS Sanidade Pública convocou para esta quinta feira concentracións diante de todos os hospitais públicos da Galiza co obxectivo de denunciar "o incremento das listas de agarda e reclamar medidas urxentes para reforzar o sistema sanitario público galego". Denuncia que as demoras cirúrxicas aumentaron 30% desde 2019 e alerta da "ocultación" de milleiros de pacientes nas estatísticas oficiais.
O Foro Económico de Galicia pide no Congreso "máis investimento" en saúde
O Foro Económico de Galicia (FEG) recomendou no Congreso “un maior investimento en políticas transversais de prevención e saúde para manter a sustentabilidade do gasto sanitario público” no Estado español. Santiago Lago, catedrático da USC e representante do Foro, destacou na súa intervención a importancia de avanzar na reforma do sistema de financiamento autonómico “para corrixir situacións de infrafinanciamento estrutural nalgunhas comunidades e mellorar a suficiencia global para afrontar tensións persistentes”.
O acto foi inaugurado pola ministra de Sanidade, Mónica García, e mais o presidente do Foro Económico de Galicia, Víctor Nogueira. “A saúde debe empezar antes da Sanidade, con factores como a educación ou as condicións socioeconómicas da poboación”, afirmou a ministra, que defendeu “a importancia da sanidade pública en España”. Outra das autoras deste estudo, Beatriz González, investigadora en Economía da Saúde, sinalou que “conseguir que o envellecemento poboacional se converta en lonxevidade saudábel, a aposta pola innovación tecnolóxica e as melloras na organización asistencial son tres dos grandes retos políticos para que o gasto sanitario público sexa máis efectivo”.
O documento destaca tamén que o gasto sanitario público está moi descentralizado e é desigual entre comunidades. Varía entre os 1.658 euros de Andalucía e os 2.332 de Euskadi, mentres que Galiza fica en novena posición entre as comunidades, con 2.071 euros.
