Vivenda pública para alugar: 404 Not Found

O goberno da Xunta anunciaba para esta nova lexislatura a incorporación ao mercado inmobiliario de 2.000 pisos en réxime de aluguer social. Para entender como o mesmo executivo podía prometer en campaña ampliar, en catro anos, un 50% o parque público residencial galego, convén considerar o freo dos últimos tempos. Mentres que entre 2006 e 2007 se levantaron en Galicia 7.241 vivendas públicas, nos trece últimos anos edificáronse 6.313 novos fogares con esta condición. En xaneiro de 2010 a Consellería de Medio Ambiente comunicáballe aos concellos galegos que o chamado Plan Sectorial de Solo Residencial, deseñado polo bipartito en 2008, quedaba sen efecto. Con el, tamén o obxectivo de construír 45.600 vivendas protexidas en 57 municipios entre os anos 2009 e 2017. Ao parecer o plan era irrealizábel e contaba con forte contestación institucional. Dende logo foi unha suposta contestación que se soubo xestionar, situando as cifras de vivenda protexida nova en aluguer rozando o cero. En 2018, por exemplo, con unha maioría absoluta indiscutíbel e sen xestións previas nas que abeirarse, edificáronse no conxunto do Estado 2.420 vivendas para uso en réxime de aluguer; en Galicia levantouse unha –e outra en réxime de propiedade–. Unha ollada lucrativa Os problemas da vivenda en Galicia responden a varios factores. Falta de políticas públicas para incentivar o arrendo por parte dos propietarios privados. Falta de vivenda pública de nova construción e/ou en restauración. Venda de vivenda pública que, ao pasar a mans privadas, deixa de estar dispoñíbel para operar como ferramenta de políticas públicas. Impacto da vivenda turística, que por exemplo en Compostela sabemos que ocasionou o incremento do prezo medio dos arrendos en máis dun 30%. Ausencia de estudos sobre solos edificables e sobre vivenda baleira. O problema de entender a vivenda como un valor refuxio, que determina que o capitalismo popular fixe o prezo medio dos alugueres. A chegada de fondos voitre e grandes compradores de vivenda, que limitan o acceso a este recurso para o resto da poboación. Xentrificación, ou o desprazamento da poboación orixinal en favor doutra con maior poder adquisitivo. Entre outros. En 2018 edificáronse no Estado 2.420 vivendas en réxime de aluguer; en Galicia levantouse unha e outra en réxime de propiedade "Para eles as persoas son, antes que cidadáns, propietarias". Unha afirmación que escoitaba a inicios deste ano e que me emprazaba a pensar. O concepto de 'zona estarricada' é unha das novidades que incorpora a Lei 12/2023. Segundo o ditado aquí, o Goberno galego podería regular o prezo do aluguer delimitando zonas en tensión para traballar e incidir dando solución a un problema. Nas intervencións e preguntas arredor desta cuestión, que se lle formularon ao Executivo, este sempre se pronunciou case en termos defensivos arredor desta posibilidade. Unha problemática que non afecta só ás persoas en risco de exclusión social –que tamén–, senón a quen se quere independizar, formar familia, estudar, ou a quen atopou unha oportunidade laboral nalgunha das contornas máis densamente poboadas do país. Pouco social E aínda que en Galicia non debería haber falta de vivenda –e que precisamente por detrás desta situación hai unha falla das políticas públicas en canto a concentración de capitais, redistribución de oportunidades laborais, acceso a servizos, infraestrutura e tecnoloxía no medio rural, etcétera– o certo é que, ao non contar hoxe con un parque de vivenda pública o suficientemente amplo no territorio, nin temos impacto no sector inmobiliario nin temos capacidade para aloxar á xente que pide axuda. A ocupación, un punto de fuga. A pesar de contar con datos de ocupación mínimos en Galicia, esta si que é unha preocupación manifestada polo Goberno da Xunta. Moi ben, pois sen vivendas de emerxencia dispoñíbeis nos concellos, como lle damos resposta a esta situación? Non condenamos ao propietario a ser el quen asuma, en última instancia, o acubillo destas familias? Son tantas as arestas deste problema que até entran en contradición. Moitos inmigrantes atopan dificultades para facer parte do mercado do aluguer pola vía tradicional. Aínda que existen axudas que poden solicitar, o certo é que non lles alugan. Cando teñen unha función vital nunha Galicia avellentada que concentra a súa masa máis nova en colmeas metropolitanas. Será verdade que antes que cidadáns somos propietarios? Que antes que persoas somos o capital que atesouramos?