A IA de Google xa fala galego: cando as empresas deciden que linguas existen no mundo dixital

Google presentou esta semana Gemini 3, o seu modelo de intelixencia artificial máis avanzado até o de agora, e entre as novidades anunciadas destaca unha que atinxe de cheo a diversidade lingüística do Estado: o galego, o catalán e o euskera entran por fin na lista de linguas soportadas pola IA da compañía con sede en Mountain View. Nun escenario tecnolóxico dominado polo inglés e as grandes linguas globais, o salto non é menor.

O diferencial de Gemini 3 non reside só en ser quen de traducir ou responder preguntas. Google afirma que o modelo é capaz de razoar, manter conversas coherentes e xerar contidos con calidade "nativa" nestas linguas. Isto inclúe análise de documentos, desenvolvemento de código e tarefas multimodais, o que permitiría crear asistentes virtuais e ferramentas tecnolóxicas que funcionen en galego sen pasar polo filtro do castelán ou do inglés.

Cando unha lingua é minorizada tamén no dixital

Para acadar este nivel de comprensión, a compañía tivo que alimentar o modelo con corpus amplos e diversos. No caso das linguas minorizadas, este proceso é especialmente complexo pola escaseza de textos e rexistros dixitais de calidade —un labor que están desenvolvendo desde o Proxecto Nós—, o cal dificulta o adestramento da IA. Google non detallou que fontes empregou nin en que proporción, mais reivindica ter logrado un salto cualitativo no tratamento destas linguas.

A entrada do galego nun modelo de alcance global ten un peso simbólico evidente: permite que unha comunidade historicamente relegada no ámbito tecnolóxico poida interaccionar coa IA na súa propia lingua, con todo o que iso supón para a inclusión dixital, a educación ou os servizos públicos. Mais a novidade abre tamén unha reflexión: até que punto empresas privadas con sede a miles de quilómetros deciden que linguas existen —ou desaparecen— nos espazos dixitais do futuro.

A Unión Europea leva anos promovendo proxectos orientados a garantir a diversidade lingüística nas tecnoloxías, como o European Language Grid —coa que colaboran desde o Grupo de Investigación en Tecnoloxías e Aplicacións da Lingua Galega da Universidade de Vigo (UVigo)—. A chegada de grandes compañías como Google acelera o proceso, mais tamén modifica o equilibrio entre o impulso público e os intereses corporativos.

Unha oportunidade que require vixilancia

Gemini 3 sitúa a IA de Google ao nivel doutros modelos globais como ChatGPT ou Copilot ao incorporar o galego cunha funcionalidade que vai máis alá da simple tradución. Abre portas para ferramentas educativas, para a comunicación institucional e para a creación cultural. Mais lembra tamén que cada avance tecnolóxico implica unha decisión cultural, e que o futuro do galego no mundo dixital dependerá tanto dos datos como das políticas públicas e da vontade das comunidades que o usan.