Que pode supor a vitoria de Javier Milei para América Latina?

O que ocorreu na República Arxentina o pasado domingo, 19 de novembro é, sen dúbida, un evento político-electoral sen precedentes. Éo por moitas razóns. Alcanzou a Presidencia do país austral, cunha vitoria irresistíbel de máis de 10 puntos na segunda volta, un personaxe que a convención mediática cualificou como outsider. Trátase de Javier Milei, un economista periférico que construíu o seu capital político a través dos medios, e cuxo extravagante, agresivo e subversivo discurso logrou canalizar o descontento acumulado cara ao goberno peronista de Alberto Fernández. Desde Trump até Bolsonaro, pasando por Bukele, a emerxencia de liderados con trazos antisistema, que non proveñen das estruturas tradicionais do sistema político, son cada vez máis usuais na conxuntura de época do hemisferio occidental. Deixan de converterse en excepción para anunciarse como a regra dun novo momento –histórico– continental. Con todo, a vitoria de Milei ten atributos especiais. Por primeira vez na historia contemporánea global asume a máxima maxistratura dun país importante por tamaño de poboación, dimensión xeográfica e relevancia xeopolítica un político con ideas abertamente anarco-capitalistas. Milei alcanzou a Presidencia da República Arxentina promovendo a dolarización, un axuste brutal das contas públicas, a privatización de empresas e sectores estratéxicos e a eliminación do Banco Central, a xoia da coroa do seu programa. Máis aló da discutíbel aplicabilidade técnica das súas ideas ou do horizonte de posibilidade político, social e parlamentario (o partido de Milei non ten maioría no Congreso) para executalas nun sentido "puro", o certo é que a chegada dunha persoa con estas ideas á Presidencia do país hispanofalante máis grande do mundo, situado entre as 20 economías máis importantes do planeta, interroga a profundidade do presente político latinoamericano e a súa configuración xeopolítica. Aínda é cedo para prognósticos fechados arredor do goberno de Milei. O que non semella gardar sorpresa é a súa vontade de realiñar a Arxentina dentro da órbita de influencia estadounidense, o cal debilitaría de maneira estratéxica o impulso integracionista que vive a rexión (afectando a revitalización de Unasur e a Celac) e impactaría negativamente nos profundos vínculos comerciais sostidos coa República Popular China, para quen Arxentina representa un dos seus socios fundamentais na rexión. Nun contexto de guerra híbrida global polo control de materias primas clave entre Washington e Beijing, isto ten unha importancia cardinal. Arxentina é un dos depósitos globais de maior relevancia en litio, ten unha industria agroalimentaria poderosa e influente e importantes reservas de gas, tres compoñentes que configuran o nervio central da actual trama xeopolítica, caracterizada por un enfrontamento enquistado no plano comercial, financeiro e xeoeconómico, onde se están dirimindo contradicións sistémicas entre o eixo Occidental e o emerxente bloque Brics Plus. Arxentina é un dos depósitos globais de maior relevancia en litio, ten unha poderosa industria agroalimentaria e importantes reservas de gas Nese sentido, a vitoria de Milei e os seus propósitos xeopolíticos teñen unha profunda resonancia internacional. Washington ten case asegurada na Arxentina unha cabeza de praia económica para avanzar con forza na súa competencia comercial e financeira contra Beijing, subtraendo recursos vitais para manter en funcionamento a locomotora mundial do capitalismo occidental, en desmedro dunha maior cota de influencia da potencia asiática. "Patio traseiro" En termos simples, Milei asegura un retorno á noción da rexión latinoamericana como "patio traseiro" propugnada por EUA. E unha coincidencia histórica reflicte certa atmosfera de ciclo histórico regresivo: a principios de decembro conmemóranse 200 anos da promulgación da Doutrina Monroe, a filosofía da intervención e a hexemonía lanzada en 1823 que construíu as bases fundacionais do imperio estadounidense, baseada xustamente na visión do "patio traseiro" latinoamericano e caribeño, zona de influencia económica e xeopolítica de uso exclusivo norteamericano fronte a "potencias extracontinentais". Non se pode obviar a lóxica de ensaio e experimento que entretece a vitoria do anarco-capitalista. Promover a desdolarización e as ideas máis extravagantes do neoliberalismo no momento en que se abren novas alternativas económicas e financeiras que apuntan á desdolarización e China lle disputa a EUA a súa superioridade comercial na rexión, pode significar o principio dun dispositivo cultural, político e simbólico destinado a recompoñer a debilitada hexemonía estadounidense, en perigo polo avance de China e os Brics Plus.