Análise

Petro opta a ser o primeiro presidente de esquerdas da historia de Colombia

Non é esaxerado afirmar que as eleccións presidenciais deste domingo en Colombia teñen unha enorme transcendencia interna e externa.
Mobilización a prol de Gustavo Petro. (Foto: Europa Press)
photo_camera Mobilización a prol de Gustavo Petro. (Foto: Europa Press)

Internamente porque o que se dilucida vai moito máis alá da elección da Presidencia e a Vicepresidencia, para bater de pleno na conformación do poder político e a súa correlación partidaria mantida inalterábel desde a independencia. Externamente porque, dado o peso demográfico, económico e xeopolítico de Colombia en Latinoamérica, o resultado final pode dar un forte pulo á presencia de opcións progresistas nos Gobernos do continente.

Maña terá lugar a primeira volta da elección, que será única de algunha candidatura obter a maioría absoluta. De non ser así, a votación definitiva realizarase o 19 de xuño entre as dúas máis votadas.

Un ambiente electoral aparentemente calmo, non consigue ocultar a tensión soterrada que emerxe facilmente cando conversas con dirixentes sociais e persoas con proxección política pública.

A desconfianza na limpeza do sistema informático centralizado de cómputo dos sufraxios, xerada pola "desaparición" duns 600.000 votos nas eleccións lexislativas de marzo, medra día a día. Medio millón dos votos "faltantes" eran para as candidaturas do Pacto Histórico, opción que aglutina a totalidade das forzas políticas de esquerda. Corrixido o "erro" por mor das numerosas reclamacións, o novo reparto supuxo cinco representantes máis para esa coalición electoral.

Gustavo Petro e Francia Márquez, de Pacto Histórico. (Foto; Europa Press)
Gustavo Petro e Francia Márquez, de Pacto Histórico. (Foto; Europa Press)

Non axuda a baixar a desconfianza a renuncia, anunciada antonte, a unha auditoría internacional externa de todo o proceso informático utilizado en marzo, sistema e procedementos informáticos que serán novamente usados este domingo. A maiores, un certo número de observadoras e observadores internacionais foron vetados polo Goberno e hai problemas tamén para miles de interventoras e interventores do Pacto Histórico aos que onte pola tarde aínda non lles foi recoñecida tal condición polo organismo público de control electoral.

A posibilidade real de que un candidato da esquerda poida chegar a presidir a República produce pánico na elite política que gobernou sempre en Colombia

Pánico nas elites pola posíbel vitoria da esquerda

A posibilidade real de que un candidato da esquerda poida chegar a presidir a República produce pánico na elite política que gobernou sempre en Colombia. O discurso apocalíptico alertando das terríbeis consecuencias da vitoria do "castrochavismo" que colocase Gustavo Petro na Presidencia e a Francia Márquez na Vicepresidencia é unha constante na práctica totalidade dos medios de comunicación.

Admitíase desde o inicio da longuísima campaña electoral que a disputa ía estar polarizada entre a o pacto da esquerda e o continuísmo de extrema dereita representada pola coalición Equipo por Colombia, apoiada entusiasticamente polo poder económico, con Fico Gutiérrez como presidente e Rodrigo Lara na Vicepresidencia. Candidatura moi grata ás Igrexas Evanxélicas máis fortes e influentes; apoio este que foi decisivo na vitoria do 'non' no referendo para a probación do Acordo de Paz entre o goberno e as FARC e na elección do actual presidente Iván Duque.

Coalición Centro Esperanza, terceira candidatura con opción inicial de pasar á segunda volta, acabou convertida en irrelevante. Todas as demais propostas partían sen opción desde o principio. 

Porén, unha Colombia que parece estar espertando dun pasado de pesadelos, mudou as previsións. O estancamento de Equipo por Colombia en 20% da intención de voto mentres Petro-Francia escalan até 42% fixo saltar as alarmas. O pánico é tal que nas tres últimas semanas os medios lanzáronse a potenciar un candidato alternativo independente, non menos neoliberal que Fico Gutiérrez, como contrincante con máis opcións de gañar nunha segunda volta.

O uribismo en declive

En escasos 20 días, Rodolfo Hernández e Marelen Castillo, candidatura da Liga de Gobernantes Anticorrupción, pasaron de ser residuais nas enquisas a empatar e mesmo superar a candidatura uribista. Desaparecidos da loita presidencial os partidos liberal e conservador (non así do poder Lexislativo), pode que o domingo tamén desapareza o uribismo, xa moi debilitado nas eleccións lexislativas de marzo.

Estrategas e ideólogos ancorados desde sempre nas esferas do poder, consideraron a última hora que Fico, candidato que representa "máis do mesmo", non era útil para vencer á candidatura do cambio económico, social e político. Aposta arriscada de urxencia que se vaticina de resultado incerto.

O empresario investigado por corrupción, Rodolfo Hernández, candidato da Liga de Gobernantes Anticorrupción. (Foto: Europa Press)
O empresario investigado por corrupción, Rodolfo Hernández, candidato da Liga de Gobernantes Anticorrupción. (Foto: Europa Press)

O merlo branco de última hora, Rodolfo Hernández, empresario da construción de 77 anos, centra a campaña na loita contra a corrupción. Esperpéntico nun home que está pendente de xuízo acusado de corrupción durante o seu mandato como alcalde en Bucaramanga; que declara "se votan por min non me importa que sexan corruptos, homosexuais ou negros"; que cando se lle pregunta "Vostede cre na muller dirixindo cousas, gobernando?", responde: "Non, é bo que ela apoie desde a casa. A muller metida no Goberno, iso á xente non lle gusta"; que considera que os sindicatos teñen a culpa do atraso económico e que, coherentemente, nunca permitiu sindicatos nas súas empresas ou que mentres estivo na Alcaldía nin recoñeceu nin negociou absolutamente nada cos representantes sindicais.

Moncho G. Boán. Observador internacional nas eleccións de Colombia.

comentarios