Gandeiros defenden con tractores e cisternas granxas e aldeas mentres bombeiros denuncian “caos direccional” na extinción
A vaga de lumes que Galiza leva padecido neste mes de agosto está a revelar un modus operandi case igual en todos os fogos que se achegan a casa e aldeas: “Chega a Garda Civil, desaloxa a localidade e non deixa participar á xente, aos veciños e veciñas que somos os que coñecemos o territorio e que levamos décadas loitando contra o lume”, denuncian veciños afectados por incendios nestes días en conversa con Nós Diario. No incendio que arrodeou a parroquia do Sexo (Agolada, O Deza) sinala a veciñanza que os servizos de emerxencias que se presentaron no lume “eran do Grove, non coñecían a zona, o monte hai que coñecelo para poder apagar os lumes e atallar o perigo”, explican.
O problema é que os equipos de extinción están desbordados e non chegan a cada recuncho do país no momento no que prende o lume e ameaza a persoas e núcleos. Sinalan a Nós Diario veciños de zonas afectadas que “xa cando chamas ao 085 para avisar advírtenche que non hai medios aéreos dispoñíbeis”. Coa escaseza tamén de medios terrestres para afrontar a vaga de lumes, en moitos lugares están a ser os gandeiros cos seus tractores e cisternas os que lle fan fronte ao lume.
Anxo Oro é gandeiro, ten unha explotación de vacas na parroquia da Baíña (Agolada, O Deza). O pasado 15 de agosto o lume chegaba ás portas da súa granxa. Os Oro non dubidaron en sacar os tractores coas cisternas e porse mans á obra xunto con outros gandeiros da zona e a veciñanza para apagar o lume. “Ao final salvamos a granxa”, explica.
Polo medio 13 horas de angustia, “o lume era moi forte xa nos prados pero iamos atallando, cando prendeu nos eucaliptos aquelo xa se converteu no inferno”, lembra Oro. Na Baíña esta explotación perdeu prados e a outras veciñas no Sexo ardéronlle os bolos de herba recentemente feitos nos meses pasados para alimentar o gando no que queda do verán e no máis cru do inverno.
A poucos quilómetros da Baíña o lume ameazaba as casas da parroquia de Agra (Agolada). A Garda Civil chegou tamén a desaloxar á veciñanza pero foron os gandeiros da zona, veciñas e veciños, os que impediron que ardera a primeira das vivendas da aldea. Un dos veciños enganchou a cisterna ao seu tractor para axudar, “non tiñamos auga nin puntos para cargar, así que baleiramos nas cisternas as fosas do xurro dos porcos e apagamos con iso”. Outros veciños seguiron seu exemplo, engancharon as cisternas dos seus tractores e cargaron nas fosas das granxas para facerlle fronte ao lume. Entre todos salvaron as casas de Agra cisternando con xurro.
Un exército de tractores para defender as aldeas
Non forman parte de dispositivo algún, son veciñas e veciños que viven no rural e que levan semanas vendo ameazado o seu benestar e o seu modo de vida. Poucos quilómetros máis aló, no veciño concello de Santiso, a alerta diante da posibilidade de que o lume cruzara o Ulla provocou a mesma mobilización, desde o Concello de Santiso alertouse a toda a veciñanza con tractores e cisternas para apostarse poucas horas despois en San Xurxo de Mourazos (Santiso, Terra de Melide), unha ducia de gandeiros coas cubas cheas de auga agardan alí o lume “a porta gaiola” desde a pasada sexta feira.
Desde a Asociación Gandeira Elas Eles, Adrián Riádigos, tamén gandeiro, eloxia o esforzo e o compromiso que o sector agrogandeiro en todo o país está a amosar nesta vaga de lumes “somos nós os que estamos aí en primeira liña, son os gandeiros e as gandeiras deste país, esquecidos pola Xunta de Galiza e moitos dos mesmos aos que nos queren sempre culpabilizar do lume e da contaminación”.
Nos mandos operativos dos incendios hai descoordinación
Falando cos bombeiros forestais desprazados estes días doutras partes do país até distintos puntos de Ourense reprodúcese a situación de “caos e desgoberno”. Explican a Nós Diario os integrantes da brigada Viladesuso (Tui, Baixo Miño) que nestas semanas se teñen desprazado a zonas como Cartelle, Seixalbo ou Vilardevós. Sinalan que por varias veces “estivemos esperando a que se organizaran, non se fixo nada por inoperancia da dirección do dispositivo”, afirman.
Lembran casos como o acontecido días pasados en Vilardevós “había lumes por todos lados, un deles en Montemaior e ameazaba unha aldea, pois estivemos dúas horas agardando instrucións porque o mando operativo estaba colapsado”. Os bombeiros forestais de Viladesuso están agora desprazados en Laza (Comarca de Verín), e desde alí explican a Nós Diario que “hai un gran capital humano de base” nos bombeiros forestais do Servizo de Prevención de Incendios Forestais da Galiza, “coñecedores do territorio, últimas tecnoloxías, competentes nas tácticas contra o lume”, pero critican a “falta de coordinación dos mandos tanto superiores coma intermedios” algo que deriva “nun caos direccional” e na “inoperancia e ineficacia dos medios de intervención”, algo que na actual situación de emerxencia “é gravísimo e pensamos que moi xeneralizado”.
