Familia Caamagno, o rural tamén baila

—Quince anos de banda! Que valoración xeral fan desta década e media desde o seu inicio? A verdade é que en Familia Caamagno non somos moito de efemérides, decatámonos de que faciamos 15 anos porque nolo lembraron. Valorando este tempo, teño que lembrar os inicios, nos que, como case todo o mundo, non tiñamos moita idea deste oficio, e viamos moi complicado poder saír mesmo da nosa comarca. Pensar nunha sala que non fose o Badulaque, de Ordes –e xa tocar aí é unha pasada- era inconcibíbel para nós. Por isto comprendemos que a única solución que tiñamos para poder tocar era ter un directo potente no que a xente se sorprendese e o pasase ben, polo que isto se converteu na nosa fixación. Hai un dito que reza que con ensaio non hai músico malo, e nós somos seguidores del. Tomámolo como unha das nosas grandes ensinanzas, por isto preparamos moi ben os concertos, pondo o foco no desfrute do público e no baile. Os nosos primeiros pasos foron acompañados da banda Terbutalina, que se estaba tamén a presentar, e que son os nosos compañeiros e os nosos amigos. Nestes 15 anos puidemos ver como a música galega ía avanzando, e aparecían ao seu redor unha serie de axentes e oficios que eran necesarios e que nós non tivemos aos nosos inicios. Por exemplo, cos nosos primeiros traballos penso que non enviamos sequera unha nota de prensa, conseguiamos entrevistas por contacto ou por chamar nós directamente aos medios, e ao longo destes anos todo foi medrando. Creo que nos fomos facendo máis vellos nos escenarios. Seguimos tendo un directo potente e penso que a banda, dalgún xeito, tomou postura para ofrecermos os nosos directos con calidade, cun bo son e os medios técnicos precisos. Nós dedicámonos a isto dun xeito semiprofesional, porque todos temos outros traballos, o que nos permite pensar algo menos na lóxica comercial das cousas, e podémonos permitir rexeitar algunha oferta ou insistirmos máis da conta, ou dicir as cousas que queremos dicir, mesmo sendo politicamente incorrectos, sen medo a aparecermos en certos medios. —Pensan que se produciu unha evolución a nivel musical ou consideran que teñen unha identidade marcada desde os inicios? Eu penso que si que temos unha identidade marcada desde o principio: somos un grupo de rock/pop no que todos os membros temos uns gustos musicais semellantes, e atopamos, de feito, ese mínimo común denominador nun revival garaxeiro dos anos 60, mais tamén no punk e no power pop. Nos primeiros traballos comezamos apegados a ese garaxe revival dos 60, a eses sons tan analóxicos que se reflicten nas gravacións do estudo ao que iamos, Circo Perroti, en Xixón. Porén, a medida que foron saíndo os nosos traballos, penso que fomos saltando sobre as décadas. Por exemplo, o noso anterior traballo, O mundo está derrotado, gravado con Carlos Hernández nos estudios El Castillo Alemán, en Madrid, ten un son, se cadra, máis dousmileiro, máis contemporáneo. E este disco que vimos de gravar, con Raúl Pérez, en La Mina, ten un toque máis analóxico pero tamén soa contemporáneo. Raúl é moi versátil, sábese adaptar perfectamente, e ten un gusto exquisito. É por isto que mantivemos as nosas raíces do punk, pero non pasa nada porque toquemos unha canción como Disco comarcal, máis tipo disco, cun son estilo Studio 54, e tamén temas como "Bomba de calor", con guitarras afiadas. En resumo: si que creo que temos un estilo moi identificábel, pero a nosa música foi, metaforicamente, subindo de décadas, pasando por diferentes estilos dentro dese pop/rock até chegar a este disco. —A relación que teñen co público xoga un papel na súa carreira? Un dos nosos obxectivos sempre foi que a xente que nos sigue bailase, desfrutase e o pasase ben. Non queriamos facer un exercicio de estilo ou aburrir a xente. Entón, a relación co noso público vén destes 15 anos, de sachar e sachar e de darnos a coñecer polo boca-orella. É por isto que a xente sabe que Famila Caamagno é sinónimo de pasalo ben, e cando deixe de ser así, igual é mellor que colguemos o uniforme. —Neste disco hai unha clara referencia, xa desde o segundo sinxelo, ás discotecas comarcais, así coma ás festas e verbenas. Esta reivindicación é puramente nostálxica ou sentimental ou encerra algo máis? Ten fechado algo máis. Por unha banda, si que hai o que nós chamamos 'a nostalxia da ruína', este sentimento que provoca ver unha sala de festas que foi un lugar, iniciático en moitas cousas para moita xente, convertido en ruínas. E, ademais, isto fala dunha realidade social: que eses centros de ocio nocturno foran desaparecendo é indicativo, en certa medida, do abandono do rural, dese abandono das aldeas e da concentración na cidade. Tamén fala desa calidade humana que é a avaricia, de como xira todo entorno ao diñeiro e ver un filón e cegarse. É fácil ver a capacidade que temos os galegos de adaptarnos e poder capitalizar todo, como sucede co Camiño de Santiago, que muda a economía de moitas aldeas, pasando do sector primario a outras actividades económicas. Neste caso tamén hai algo diso: nas décadas dos 90 e 2000 houbo moitos hostaleiros que tiveron, como dicimos na nosa canción, a "febre do sábado de ouro", burbulla que rebentou tamén por outros factores como a falta duns medios de transporte de calidade e efectivos que conecten as vilas entre si. En definitiva, o abandono das vilas foi o que rematou con este tipo de festas. —Como influíron en vostedes ese tipo de locais? Nós somos da comarca de Ordes e, por suposto, a nosa mocidade viuse marcada pola pelegrinaxe a eses 'templos' da movida ordense, como por exemplo a discoteca LP45. Porén, sempre fomos un pouco díscolos, iamos a Ordes pero, dalgún modo, sempre procuramos buscar espazos alternativos dentro desa saída, intentando fuxir dos espazos máis hexemónicos. Si que é certo que nesta movida nocturna había uns espazos, que hai que reivindicar, que eran independentes e daban cabida a outro tipo de músicas e outro tipo de sensibilidades, permitindo a moita xente estar toda a noite escoitando música que saía da radiofórmula. En Ordes chegou a haber, á vez, tres espazos de música en directo, o que é unha toleada para unha vila así. Hoxe iso sería impensábel, xa non nunha vila como é Ordes senón, en moitos casos, nas grandes cidades galegas. Por tanto, iso foi para nós, por suposto, moi influínte, e estamos orgullosos de pertencer a esa xeración que se forxou deste modo. —Tedes algunha relación coa discoteca El Vergel, a escollida para os videoclips de "Disco comarcal" e "Bomba de calor"? Si que temos relación coa discoteca El Vergel. É un pub que leva xa anos fechado, pero foi un lugar que, se cadra, fala doutra década. Nesa sala, que penso que abriu na década de 1960, os nosos pais, se non se coñeceron, 'botaron' os seus primeiros bailes. Era un local de referencia na comarca de Ordes e mesmo noutros concellos como Frades ou Oroso, polo que moita xente da zona coñecíaa. Ademais, Ponte Carreira —en Frades, concello no que se atopa El Vergel— era unha vila que estaba a despegar nese momento. —Considerades que as discotecas comarcais son un símbolo galego, que representan algo na nosa sociedade? Eu penso que discotecas comarcais hainas en todo o Estado. Por exemplo, o deseñador do vinilo e cartelaría deste proxecto, así como o noso produtor, Raúl Pérez, son granadinos, e ambos estaban familiarizados con este fenómeno de discotecas de vilas máis deslocalizadas. Porén, si que creo que na Galiza, xa só pola orografía, este tipo de lugares tiveron moita importancia, pensando, por exemplo en lugares como A Fonsagrada. As discotecas comarcais son un elemento aglutinador de todas as enerxías xuvenís da zona, pasando a ser, en certo modo, centros de ocio moi importantes, puntos nos que ocorren cousas que son relevantes para a poboación. Penso que non é un fenómeno exclusivamente galego, pero na Galiza ten unha importancia notábel. —Resulta un disco que amosa un certo desencanto coa realidade en relación a un 'pasado mellor'. Isto relaciónase, dalgún modo, co momento contextual que se está a vivir? En primeiro lugar, si que penso que se amosa un certo desencanto coa realidade, mais a glorificación dun pasado mellor, non tanto. Nos nosos discos, en xeral, sempre se filtra a realidade, aínda que haxa cancións sobre temas concretos como "Disco comarcal". Por exemplo, en "Bomba de calor" fálase da crise da vivenda e a presión do turbocapitalismo, a hiperprodutividade, a necesidade de estarmos conectados todo o día, un rexeitamento claro ao consumismo exacerbado... Ademais, no disco hai unha exaltación da amizade e o amor, deixando claro que nesta realidade non hai moita cabida para estes sentimentos e pouco importan. Os seres humanos somos contraditorios e, ás veces, pómonos así de pesimistas como estou eu agora. Para isto están cancións do novo disco como "Paseo en Portugal", no que o protagonista está a reflexionar sobre o día a día, a lixeireza da vida. No retrouso desa canción vén outra personaxe que o anima a pensar tamén no lado bo de todo e deixar de darlle voltas á cabeza, a lembrar as cousas positivas e non só centrarse nas cousas feas da vida como un 'poeta maldito'. É certo que a realidade é unha merda, pero xa no anterior disco falamos de que o mundo estaba derrotado; pasaron catro ou cinco anos e aínda estamos aquí. Queremos, en definitiva, que sexa un disco máis optimista que nostálxico. —"Milagre económico", "Xa sei quen dis" ou "Segnor do pasado" representan personaxes que, se ben son perfís diferentes entre si, son bastante de actualidade. Que se pretende con estes retratos? As tres últimas cancións do disco son, efectivamente, retratos, nos que pretendiamos rirnos un pouco destes estereotipos, están pensadas con ironía, como unha parodia. En "Segnor do pasado" falamos dese 'señoro' que pensaba que o mundo estaba feito para el, o típico señor que di "xa non se pode dicir nada" e "sodes uns ofendidos", ese rei do pasado que pensaba que era o protagonista. A realidade é que iso non é así, e nunca vai volver ser así. "Milagre económico" foi unha canción que consideramos que encaixaba, por temática, neste disco, pero que saíu xa hai dous anos. Nela emulamos un pouco este mundo dos 'youtubeiros', dos chamados 'criptobros', ou ben estes tipos de adestradores emocionais, unha especie de predicador barato que o que fai é estafar a xente e que aspires a máis e de aí sae ese "milagre económico". Tamén é certo que a canción intercala a voz do predicador con versos que 'botan para atrás' ese discurso: "É a roda do traballo e do gastar". Explícase que o verdadeiro milagre económico é poder ter unha vida tranquila e satisfactoria. No caso de "Xa sei quen dis" fálase, en abstracto, dun político que cando fala sube o prezo do pan. Unha persoa que ten un certo carisma diabólico, que vai gañando na loita de clases e que, desde o seu púlpito, fai e desfai como lle convén. —O tratamento de temas sociais é xa unha habitual na súa música. Consideran que quizais hoxe é mesmo máis necesario tomar postura que hai tempo? Igual que houbo unha mudanza estilística na nosa música, tamén mudaron nas nosas letras. É moi probábel que as nosas letras do inicio fosen máis naíf, máis nihilistas ou máis lúdicas e fomos engadindo cada vez máis a cuestión social. Porén, nunca contrapuxemos unha coa outra: falamos de cuestións sociais con melodías divertidas. Considero que é necesario tomar postura, si, é necesario actualmente, máis que nunca, dicirmos o que nos molesta e filtrar a actualidade nas letras. Mesmo nas cancións máis naíf que temos sempre hai algo referente á crítica. —Xa no eido musical, cales foron as referencias para a creación de Disco comarcal? Para este disco tocamos estilos diferentes: desde "Disco comarcal", no que pasamos polo disco estilo Studio 54, nos que temos a Blondie como referente. Tamén incluímos cancións máis punk ou garaxeiras como "Bomba de calor", sendo a base os Ramones, ou algunhas máis festeiras como "O día da festa", referenciada por The Beat. Mesmo temas como "De paseo en Portugal" no que atopamos pop/rock máis dousmileiro, con referentes coma os Strokes. Para alén disto, por supostísimo, tamén bebemos de grandes bandas galegas que son amigas, como é o caso de The Homens ou Terbutalina, habendo moitas outras que escoitamos moito e adoramos. —Que avances consideran que hai neste novo disco con respecto outros? En parte pode semellar un disco continuista pois, tanto en temáticas coma na forma das cancións, é un traballo 'moi Familia Caamagno'. Identifícase moi ben a banda que o fixo, temos un estilo moi marcado. Mesmo, en canto a estilo, hai temas que teñen homólogos no disco anterior. Porén, no referente ao son, o disco soa radicalmente distinto ao anterior, por matices, as gravacións e os instrumentos empregados. Sobre todo, a nivel estilístico, atopamos as novidades en "Paseo en Portugal", pois é a primeira vez que facemos un tema tan contemporáneo, tendo unha produción deste xeito, cunhas guitarras tan rectas que nos levan a pensar en The Strokes ou Libertines. —Sobre a presentación ao público, contarán con dous grandes invitados. Que clase de espectáculo hai pensado? A presentación vai ser unha data única. Pensando en como queriamos propor o evento, quixemos deixar un pouco de lado a lóxica comercial, non quixemos facer a clásica presentación con moitas colaboracións, que se van desvelando para aumentar a venda de entradas. Iso xa fixemos na presentación do anterior disco, e estivo xenial, pero non quixemos repetilo. Quixemos facer algo novo e pensamos: imos orquestrar, por primeira e última vez, as cancións de Familia Caamagno, cunha sección de ventos, cuns teclados e un sintentizador. Para isto imos estar acompañados da Orquestra do Quince. —A banda convidada será Ulex. Consideran que poden ser uns dignos herdeiros do que representa Familia Caamagno? Por suposto que poden selo! Son moi novos e tocan xenial, fan temazos moi chulos. Xa están tocando en moitas partes e eu penso que lles vai ir moi ben. A excepción de grupos como The Rapants, a música en galego de guitarras non está no seu mellor momento, e a proposta de Ulex é unha pasada e un sopro de aire fresco. Nós somos moi fans.