Sés, cantautora: "O novo disco é acústico, con moitas cordas da música colectiva"

—Esta semana puidemos gozar da súa actuación nas festas do Apóstolo, cunha Praza da Quintana chea de público, e soubemos que está a piques de ver a luz o seu novo disco... Suporá algún gran diferenza con Diante un eco? O disco xa está rematado. Mais si, eu cando fixen Diante un eco souben, e iso que son unha persoa cero espiritual, que iso era o final dunha etapa. En certa medida mesmo me sentín como volvendo ao principio, a Co xenio destrozado e a Admirando a condición, pareceume un disco semellante a eles. Este traballo é un disco acústico, sen batería e baixo, con moita corda. Sobre todo moitas cordas pertencentes á música colectiva: o charango, o cuatro venezolano, o guitarrón, moita guitarra e moitas percusións... Cando ás músicas se nos pregunta, moitas veces a xente pensa que contestamos como música, mais eu o 99% do meu tempo son consumidora de música, non facedora. Nos últimos anos tendeuse cara a unha sobreprodución, a centrarse moitísimo na forma e deixando o fondo nunha posición secundaria. Hai unha tendencia estética a iso, a canción quedou en segundo o plano e o texto queda xa en terceiro ou cuarto. Dicían o outro día Oasis que eles xa profetizaban o baleirado da música mainstream. Eu creo que vai máis alá do mainstream, que a música sufriu un proceso de baleirado. Este disco é o oposto, centrado nas cancións, nos textos... Penso que é un disco de cancións, e que as cousas que din, dinas moi de min a ti, sen apenas adulteración. Moitas veces sucede que todo o que hai ao redor gaña máis protagonismo que a propia canción, e este disco é absolutamente todo o contrario a este fenómeno. Sés, Hugo Guezeta, Riot Propaganda e Heredeiros da Crus, entre as primeiras confirmacións do Revenidas 2025 — Estivo en México en decembro do ano pasado. Como a recebiron? Moi ben, México é un país cunha escena das máis heteroxéneas e eclécticas do mundo. Podes encontrar de todos os xéneros anglosaxóns feitos na súa propia lingua e por suposto a súa música de creación colectiva. Está moi afeito a propostas diferentes e a propostas fortes. O público desbota máis á languidez, máis común aquí. O público reaccionou moi ben, é un público que lle dá moitísimo valor aos textos, ao que se di, ao activismo en xeral, ao que contas, a cando explicas as cancións… é algo que precisamente eu herdei da música hispanoamericana que me criou desde nena. Sempre digo que me sinto máis integrada no panorama musical latinoamericano do que no panorama europeo. Moita xente descoñece moitos dos sons, sonlle máis alleos aquí na Europa do que na América Latina. —Latinoamérica, ademais de ser máis afín á súa sonoridade, éo ás mensaxes políticas que transmite? É unha mensaxe política nun sentido filosófico, non me gusta politizar. No momento en que alguén di algo parece que busca un escano, e eu non busco un escano, busco o contido. O contido social, o contido cultural, o contido íntimo… Estamos acostumados á música baleira, á música que non di nada… e cando se di algo, estraña. Mais non hai que ver as virtudes dunha en defectos alleos. Creo que é máis unha cuestión de baleiro contextual que que a miña música sexa especialmente iso. Teño cancións que falan de todo: do ben que estou, dunha relación que sae mal, de sentirme namorada... É certo que no momento en que alguén trata determinados temas, é politizado. Mais hai que lembrar que toda música é política, por defecto ou por exceso. "Toda música é política, por defecto ou por exceso" Festas | 'Festas do Apóstolo' —En que punto está o panorama musical galego con este "rexurdir" que colle grande inspiración do son tradicional? Todo o que faga que a xente escoite música galega está ben, mais non hai que deixarse levar por unha lectura superficial. O galego está no seu peor momento dos últimos 600 anos e que haxa máis música en galego non obedece tanto a unha cuestión interna, senón a unha cuestión da industria musical. Nos anos 90 a industria tamén quixo explotar a música de raíz, e vivimos unha segunda parte desa explotación, o que leva consigo que determinadas sonoridades atopen espazos nos escenarios e que as bandas se animen a collela porque nos vai levar a estar en espazos onde non poderiamos estar doutra maneira. Sempre apelo á perspectiva histórica. O microscopio está moi ben para a bioloxía, mais non para as cuestión culturais. Está xenial que agora a música de creación colectiva estea de moda, mais son modas. Hai que ter coidado con canto significado lle damos a iso, desde o punto de vista analítico e lúcido. A pregunta que nos deberíamos facer é a seguinte: "Que impacto real ten este aparente éxito da música galega na autoestima e na suma de galegofalantes?". —Hai uns anos noutra entrevista dicía que o galego está "agonizando". Cre que o galego segue a agonizar a día de hoxe? Xa non cho digo como persoa que colle unha pandeireta, dígocho como filóloga. Morren mais ou menos 14 linguas ao ano, están esmorecendo as linguas do planeta. Mais non é só unha cuestión galega, é un fenómeno mundial. O foco en nós está moi ben para ter autoestima, non para analizar algo cientificamente. Estamos nun mundo no que os códigos vehiculares están morrendo e culturalmente a produción en linguas minoritarias está a decrecer. Que hai na realidade actual que nos faga pensar que dentro de 30 anos os nenos e as nenas que hoxe non falan galego van falalo? É a primeira vez na historia que os nenos non é que non falen galego, é que non saben falalo. Hai que ser realistas: eu creo que non se pode curar unha enfermidade se non se diagnostica. E o diagnóstico no noso caso non é un catarro, é unha metástase. A actitude optimista non é mala en si mesma, pero cando me preguntan por esta cuestión eu respondo sempre desde un punto de vista obxectivo, cíngome á realidade, ao que se pode ver, non ao que me gustaría que fose. Eu non son unha persoa pesimista, son unha persoa vitalista, pero non quita que sexa lúcida.