Rafael Úbeda une música e pintura en Pontevedra

Na inauguración da exposición que mostra a obra de Rafael Úbeda dos últimos anos, o director do Museo de Pontevedra, José Manuel Rei, apuntou que se trataba dun "artista de talla internacional ao que a Galiza debía unha exposición". En realidade, débeselle algo máis a un artista que, aos seus 90 anos de idade, acumula experiencias, premios e exposicións en medio mundo. Nado en 1932 en Pontevedra, Úbeda é doutor en Belas Artes pola Universidade Complutense de Madrid e académico de número da Real Academia de Belas Artes da Galiza. Despois de rematar a formación na capital española, trasladouse aos Países Baixos para completar estudos de pintura e gravado na Hoger Akademy St. Joos de Breda, coa axuda dunha bolsa de viaxe. Alí coñeceu o pintor Flip van der Burgt, un dos fundadores do grupo internacional de artistas gravadores Zebra, no que se integrou e co que participou en exposicións conxuntas en Amsterdam e noutras cidades centroeuropeas. En 1965, obtivo a única praza do Gran Premio de Roma na modalidade de paisaxe e trasladou o seu taller á capital italiana por un período de catro anos. Alí traballou en proxectos escenográficos nos estudos de Cinecittá xunto ao profesor Montori, e coñeceu o pintor Renato Guttuso, o director de cinema Federico Fellini e o icónico actor de comedias Totó. En 1967, presentou no Museo de Pontevedra as súas obras italianas recentes de pintura e gravado e participou cos artistas da Academia en exposicións en Roma, Boloña e Salerno. Ao longo da súa traxectoria, levou a cabo numerosas exposicións en museos, institucións vinculadas á arte contemporánea e galerías de Europa, Asia e América, entre elas nos museos de Moscova e San Petersburgo, no Parlamento Europeo (Bruxelas), nas bienais de Cracovia e Heidelberg, no Museo de Arte Moderna de Nicaragua, na Fundación Domecq (México), no Chicago Cultural Center, no New Trier Winnetka (Chicago, EEUU); no Javits Convention Center de Nova York, no Museo Norden (Alemaña); no Niavaran Palace de Teheran (Irán) e na Rat Haus de Aurich (Alemaña). O conxunto histórico de Santa Clara olla ao futuro desde o Lérez Pintura e música O seu currículo engrósase cunha sólida formación como executante de violín, que o levou mesmo a intervir en concertos de cámara. O seu recoñecido amor á música provocou que se doutorara cunha tese sobre a interacción das artes e a música. Música e pintura interaccionan na súa obra con naturalidade e, na exposición do Museo de Pontevedra, pódense ver pezas que remiten á paixón melómana Música e pintura interaccionan na súa obra con naturalidade e, na exposición do Museo de Pontevedra, pódense ver pezas que remiten a paixón melómana: Vento e corda, Homenaxe a Shostakovich, Timbres do contrabaixo... Á inversa, son moitos os compositores que fixeron música sobre a súa pintura: Tomás Marco, Roxelio Groba, Juan Durán, Rubén L. Someso ou Rosa Gayoso, entre outros. "Rafael Úbeda é ese artista que fai verdadeiramente vibrar as cores e as formas, sempre ao servizo dunha música que vive no lenzo", escribe Juan Durán no folleto da mostra. E, de feito, o propio Úbeda definiuse como "artista sinestésico", porque, explica, "intúe cores nos sons e sons nas cores". O Museo de Pontevedra lembra cun seminario a catedrática Ana Goy Diz Expresionismo cromático A comisaria da exposición, Pilar Corredoira, sinala que escolleron obras que "ilustran con nitidez os seus argumentos estilísticos e que deron lugar a unha pintura de factura recia, situada en parte na contorna dunha linguaxe poscubista, arraigada nuns cimentos que remiten ao expresionismo europeo”. A pintura de Úbeda, en realidade, recolleu, ao longo da súa prolífica carreira, a influencia dalgúns dos principais ismos da vangarda europea. Desde un fauvismo inicial, foi incorporando o xeometrismo de base cubista que, xunto coa súa paixón pola cor, acabaría desembocando no expresionismo cromático da súa madurez. A música, o teatro, o circo, o carnavalesco debuxan o pano de fondo dunha obra na que a figura humana aparece deformada, desestruturada, mais próxima e recoñecíbel no seu patetismo: a súa é unha estirpe de retrato popular que se recoñece na liña que une Grünewald co Picasso da etapa azul. A exposición completarase coa próxima edición dun catálogo en edición bilingüe que reúne reproducións de todas as obras expostas e textos asinados por Pilar Corredoira, comisaria da mostra; por María Guzmán Pérez, catedrática de Pintura Contemporánea da Universidade de Granada; polo humorista gráfico e ensaísta Siro; polo compositor Juan Durán; e polo musicólogo e crítico musical José Luis García del Busto. A incautación de patrimonio tras o golpe de estado franquista A faceta internacional de muralista Rafael Úbeda, que tamén se formou como muralista e que comezou pintando carteis para teatros, foi seleccionado para a realización dun gran mural na Basílica da Anunciación en Nazaret de Galilea (Israel), unha obra de 162 metros cadrados, realizada en pintura ao fresco, que finalizou en 1968. Mais o seu traballo como muralista tamén inclúe obras en Roma, en Madrid, en Amil (Moraña), no balneario da Toxa (O Grove) ou na sede do Concello de Pontevedra.