O jazz galego e o internacional dialogan en Cangas

O Canjazz, o Festival de Jazz de Cangas, pode presumir de ser un dos máis veteranos da Galiza. O xermolo sitúase nun primeiro festival que celebrou algunhas edicións a finais da década de 1970 e principios da de 1980 e polo que pasaron figuras da envergadura de Tete Montoliu. E aínda que aquela primeira intentona se interrompeu durante anos, deixou unha semente que abrollou tempo despois, grazas aos esforzos combinados de Luís Carballo, Abe Rábade e Paco Charlín, que montaron alí o primeiro Seminario Permanente de Jazz -antes de trasladarse a Pontevedra- e recuperaron o formato de festival, que este ano chega á súa 26ª edición, xa convertido nun referente ineludíbel para todas as persoas amantes do xénero. Neste 2023, o festival presenta un cartel que combina músicos galegos de proxección internacional con figuras do Brasil e Noruega que mostran outros horizontes musicais. "Este ano foi complicado pola proximidade das eleccións municipais e xerais", explica, en conversa con Nós Diario, Xan Campos, un dos directores, xunto con Iago Fernández, do festival. "Pero o certo é que o Concello se implicou moito, fixo un grande esforzo, e grazas a iso puidemos deseñar un cartel moi atractivo e variado". Xacobe Martínez Antelo: "Galiza leva sendo unha canteira de proxectos jazzísticos interesantes desde hai corenta anos". Galegos internacionais Dentro dese cartel están dous músicos galegos cuxos traballos están sendo obxecto de atención internacional. Por unha parte, o día 21, Xosé Miguélez, autor de dous discos, Ontology e Contradictio, que están tendo unha excelente acollida entre o público e a crítica. Por outra, o día 23, Yago Vázquez, que comezou a súa formación no Seminario Permanente de Jazz de Pontevedra e que se trasladou a Nova York, onde ten traballado con figuras como Ingrid Jensen, Joe Martin, David Schnitter, Billy Harper ou Jesse Davis, entre outros moitos. "Temos a sorte de que Miguélez estará tocando no festival con esa formación que o está catapultando na escena internacional: o pianista francés Jean-Michel Pilc, un dos máis recoñecidos do jazz europeo actual, e unha sección rítmica formada polos portugueses Carlos Barretto no contrabaixo e Marcos Cavaleiro na batería", comenta Campos. "E o mesmo podemos dicir de Yago Vázquez", continúa o director do Canjazz, "un músico de Vigo que vive en Nova York desde hai máis de quince anos e que é moi activo na escena jazzística desa cidade. Tamén é moi afortunado poder telo aquí coa formación coa que desenvolveu varios proxectos alá: con Elam Friedlander no contrabaixo e Jesse Simpson na batería". A beleza que xorde da disonancia Internacional e feminino A parte internacional do festival, por outro lado, está composta por dúas mulleres que lideran as súas respectivas bandas e que mostrarán outras tendencias do jazz máis difíciles de escoitar por estas latitudes. O domingo 20 abrirá o festival Catia Werneck, nada en Rio de Janeiro e afincada en París desde os 90, que traerá sonoridades dese jazz brasileiro que procede da bossa nova e que foi evoluíndo desde a mestura do West Coast Jazz e samba, sempre con altas doses de sensualidade melódica e rítmica. "Tiñamos moitas ganas de traer algunha figura do jazz brasileiro ao festival e, agora que podemos, é realmente un gusto poder contar con Werneck, unha cantante que está moi presente tanto na escena francesa como na brasileira, e que é unha representante excelente desa mestura de jazz e bossa nova que tan atractiva resulta sempre". A trompetista norueguesa Hildegunn Øiseth, pola súa parte, traerá ao festival esoutra tendencia máis próxima ao son nórdico herdeiro daquela primeira onda de jazz escandinavo representada por Esbjörn Svenson ou Jan Garbarek, entre outros. "É unha tendencia que está volvendo coller moita forza nos últimos anos", apunta Campos, "e teño a sensación de que aquí estamos un pouco afastados do que se está xestando nos países nórdicos. Estamos máis próximos ao jazz americano e ao mediterráneo, pero a música escandinava sempre conta cunha dimensión poética moi interesante. Creo que paga a pena deterse a coñecer esa rama do jazz un pouco mellor". Día Internacional do Jazz: música en branco e negro Jam Sessions O festival, como xa é tradicional, conta con outros concertos -ao finalizar os do escenario principal, o Eirado do Costal- que rematan en jam session: Así, o trío de Su Garrido Pombo estará na Taberna Cambika o día 20, o mesmo local no que tocará o contrabaixista murciano Pedro Molina o día 21. O día 22 será o trío de Martín Otero o que toque no Ghato de Mar e, o 23, o trompetista cangués Javier Pereiro -da Orquestra de Jazz de Matosinho- levará o seu trío até o Chiringo de Massó. Abe Rábade: "Neste disco, o galego non é un ingrediente máis, é unha parte que, dalgunha maneira, lle dá sentido a todo o conxunto". Os bares como escenario do jazz Campos insiste na necesidade de levar o festival -e, en xeral, o jazz- aos bares. "É unha escena que está un pouco perdida desde a pandemia e, sen dúbida, é nos locais pequenos onde se xestan moitos proxectos. No festival aproveitamos que coinciden moitos músicos de gran nivel con outros aínda novos, pero que xa deixan ver un gran potencial, para organizar esas jam que sempre dan resultados fantásticos e que ás veces se prolongan até moi avanzada a noite. Cando mellor jazz se fai", ri. Ferrolterra a ritmo de jazz