A mocidade de 16 a 34 anos representa 16,8% da poboación... e até 36,2% das persoas desempregadas

A poboación ocupada entre 16 e 34 anos diminuíu en 134.500 persoas desde 2009 a 2023. Se á volta de setembro de 2009, a Galiza contaba con 386.500 persoas empregadas nesa franxa de idade, en setembro deste ano, último mes con datos, non se superaban as 252.000. Concretamente, destruíronse 24.600 postos de traballo no grupo de 16 a 24 anos e 109.900 no grupo de 25 a 34. O número de empregos destruídos neste segmento de idade é practicamente análogo ao de persoas emigrantes menores de 29 anos. A falta de coñecer os datos completos de 2022, cuxa publicación está atrasando o Instituto Nacional de Estatística (INE) máis alá dos prazos empregados noutras anualidades, entre 2009 e 2021 abandonaron Galiza 141.881 mozas e mozos menores de 29 anos. A súa porcentaxe representa 38% do total das persoas emigradas no período, que ascendeu a 374.527 persoas. A franxa de idade inferior a 35 anos non recuperou en ningún dos seus tramos a taxa de emprego anterior a 2009. Neste sentido, presenta un comportamento diferencial a poboación maior de 34 anos, que en 2018 alcanzaba os niveis de ocupación previos á Gran Recesión (o período de crise aberto en 2008), superándoos en 2021. A caída do emprego é homoxénea en todo o colectivo. Así, a súa baixada é de 32,7 puntos na franxa entre 16 e 24 anos e de 35,6 entre a poboación de 25 a 34 anos. Porén, as peores cifras rexístranse entre o grupo de 21 a 29 anos, relativizándose nas persoas de menor idade por atoparase unha parte importante delas en idade escolar. O devalo demográfico e a caída do emprego levan As Pontes á folga xeral: "A situación é preocupante e merece unha resposta" As persoas entre 16 e 34 anos representan 16,8% da poboación galega, porén significan 36,2% do total dos desempregados. Así, no terceiro trimestre de 2023 sumaban 42.500 desempregadas e desempregados para unhas cifras totais de 117.200 desocupadas e desocupados. Asemade, a taxa de paro é 24,3 puntos superior á media galega entre as persoas de 16 e 19 anos, 13,9 puntos superior á media galega entre as persoas de 20 e 24 anos, 5,4 puntos superior á media galega entre as persoas de 25 e 29 anos e 1,6 puntos superior á media galega entre as persoas de 30 e 34 anos. 2009, un punto de inflexión A destrución masiva de emprego xuvenil arrancou en 2009. O Informe sobre a empregabilidade da mocidade na Galiza elaborado polo Consello Económico Social (CES) analizou o peor comportamento do emprego na mocidade durante a Gran Recesión. Neste punto, a tendencia volveu confirmarse tras a pandemia, certificando a precariedade deste grupo social. O relatorio recolle que “mentres o número de persoas asalariadas de 30 ou máis anos apenas variou de 2008 a 2011 (e de feito incrementouse en 0,4%), neste curto período prescindiuse de 1 de cada 3 persoas traballadoras asalariadas de 16 a 29 anos. Xa en 2019, con relación a 2008, o emprego asalariado de máis idade aumentou 7,9% mentres que o máis novo caeu 51,6% para o colectivo de 16 a 24 anos e o 45,3% para o de 25 a 29 anos”. Cantos empregos se perderán na Galiza por causa da Intelixencia Artificial? O traballo do CES analizou que “os datos mostrados anteriormente mostran o pouco éxito de calquera iniciativa de política activa destinada á empregabilidade dos mozos e mozas" e advertiu que “esta causando un notábel envellecemento do cadro de persoal". De feito, o informe do CES amosa que en 2008 había unha media de 3 persoas asalariadas con menos de 30 anos por cada 10 de entre 16 e 64 anos, mais en 2019 esta media pasou a ser de 1,3. Poder adquisitivo A destrución do emprego entre a mocidade foi parella á caída do seu poder adquisitivo. O salario bruto anual na Galiza situábase de media en 2021, último ano con datos, en 23.305 euros. Segundo o INE , a súa contía era 1.061 euros inferior a 2018, 3.110 euros superior a 2014 e 6.286 euros superior a 2006. Neste sentido, o poder adquisitivo para o conxunto da poboación galega, tendo en conta a alza do Índice de Prezos ao Consumo (IPC), aumentou en 7% en relación a 2006 e 3,9% en relación a 2014, pero caeu 1,9% respecto a 2018. A desvalorización interna alcanzou unhas cifras moito máis elevadas no caso do colectivo xuvenil. Así, o salario bruto anual medio na Galiza para os menores de 25 anos foi de 11.523 euros en 2021, 330 euros menos que en 2006, 70 euros menos que en 2014 e 141 euros menos que en 2018. A este respecto, nesta franxa de idade, o poder de compra rexistrou unha caída de 15,1% en relación a 2006, de 11,60% en relación a 2014 e de 9,6% en relación a 2018. Até 22,3% das persoas que traballan ou buscan emprego teñen máis de 55 anos A situación repetiuse para o grupo de idade entre 25 e 34 anos. Neste caso, o salario bruto anual medio na Galiza marcou 17.611 euros en 2021, resultando 2.311 euros superior a 2006, 1.280 euros superior a 2014 e 398 euros inferior a 2018. A caída do poder adquisitivo foi de 14,1% respecto a 2006, de 3,7% respecto a 2014 e de 9% respecto a 2018. A temporalidade e a parcialidade explican parte do peor comportamento salarial na mocidade. Así, en 2021, o colectivo sufría as taxas máis altas de parcialidade, acolléndose a esta modalidade 19% do total de persoas ocupadas menores de 35 anos, fronte a 13,3% do conxunto da poboación, 5,7 puntos de diferenza. Asemade, 43% das persoas asalariadas menores de 35 anos dispuñan dun contrato temporal, cando no total da poboación ocupada a porcentaxe era de 22%. O salario das persoas menores de 35 é na Galiza 7,4% inferior ao do Estado A sobrexplotación é un elemento característico das formación sociais periféricas. A categoría, formulada a mediados dos anos 70 polo sociólogo e economista brasileiro Ruy Mauro Marini, un dos impulsores da Teoría da Dependencia, non tardou en ser recibida na Galiza pola escola de pensamento encabezada polo profesor Ramón López Suevos e empregada para explicar o comportamento dos salarios no país. Precisamente, esta formulación, que cobra nova vida nos últimos tempos da man de economistas como o arxentino Claudio Katz, permite entender o funcionamento das retribucións e das relacións entre o capital e o traballo na Galiza. A diferenza salarial entre a mocidade galega e a media estatal sitúase na lóxica da sobrexplotación. Así, a retribución media anual da poboación menor de 25 anos en 2021 na Galiza era de 11.523 euros, mais esta contía situábase no Estado en 12.607 euros, o que representaba unha cantidade 9,6% superior. Neste sentido, a fenda salarial chegou a 7,4% na franxa de idade entre 25 e 34 anos, tras ficar os soldos galegos en 17.611 euros anuais e os estais en 18.843. Porén, estas cifras non rexistran un carácter conxuntural, repetíndose de modo permanente en todo o ciclo histórico, até o punto de marcar para o primeiro segmento de idade unha diferenza de perto de 10% e para o segundo de case 8% ao longo de todo o século XXI. Ao tempo, as cifras mantéñense nun contexto de forte emigración e de caída acelerada da poboación nas franxas máis novas.