A Covid e os recortes mandan no inicio de curso

O terceiro curso escolar da pandemia bota a andar. E a Covid volve mandar no inicio. Esta vez con aulas que aspiran á presencialidade total, con máscara e distancia de seguridade, aínda que máis estreita que a do curso anterior. Tamén se manteñen os grupos burbulla, e todas as medidas de protección que estrearon os centros hai xusto un ano: hixiene, pantallas, ventilación, entradas e saídas progresivas. Iso si, a interacción nos recreos será maior entre grupos do mesmo nivel. Con distancia e máscara obrigatoria. Un paso cara a unha convivencia máis normal que tamén afectará ao uso dos espazos comúns. Salóns de actos, bibliotecas, ximnasios, laboratorios e outras estancias adaptadas o ano pasado para acoller o alumnado das aulas desdobradas volverán ao seu na maior parte dos centros. Esta quinta feira abren o novo curso escolar perto dun millar de escolas de Infantil, Primaria e Educación Especial. En concreto, 944 centros entre públicos, privados e concertados, informa a Consellaría de Educación. Non están entre os que retoman a actividade nin o CEIP Baamonde, de Begonte -integrado no CEIP Virxe do Corpiño- nin o CEIP Pino de Val, de Mazaricos -integrado no CPI Plurilingüe da Picota-. A Xunta anunciou no mes de xullo o feche definitivo destes dous colexios do rural. En agosto confirmou a supresión de 127 aulas nunha trintena de centros, unha perda importante de unidades, persoal docente e servizos educativos que nin os sindicatos nin as comunidades escolares ven xustificada na caída de estudantes. "A perda de alumnado é indiscutíbel, mais non xustifica o devalo de recursos", afirma o secretario nacional da CIG-Ensino a Nós Diario. Para Suso Bermello, un Goberno con outro perfil vería unha oportunidade para acometer todas as reformas pendentes e non só a ocasión de repercutir un aforro neste declive. 9.000 escolares menos Hoxe comezan as clases de Infantil, Primaria e Educación Especial para un total de 187.624 alumnas e alumnos, 9.180 menos dos que empezaron xusto antes da Covid. Son datos provisionais, que representan unha caída de 4.832 escolares a respecto do ano pasado, 3.363 deles en centros públicos. A perda para o sistema público a respecto do curso anterior á pandemia sitúase nuns 6.000 estudantes. Por niveis educativos, o alumnado cae sobre todo en Primaria e Infantil, e recupérase moi levemente en Educación Especial. Así, segundo estimacións da Xunta da Galiza, 55.698 escolares comezan este ano nas aulas de Educación Infantil, 3.829 menos que no curso 2019/20 e 2.356 menos que o curso pasado. As aulas de Educación Primaria da Galiza acollerán 130.774 alumnas e alumnos, 5.392 menos que hai dous anos e 2.482 menos que o último. Por último, no que atinxe á Educación Especial, o número estimado de escolares matriculados para este curso é de 1.152, 41 máis que antes da pandemia e seis máis que o curso 2020/21. No rural féchanse unidades con criterio economicista e non de servizo Malia o descenso de alumnado, salienta a Xunta da Galiza "mantéñense os cadros de profesorado por riba dos que había no curso 2019/20, atendendo as necesidades xeradas a partir da pandemia da Covid-19". En concreto, precisou osecretario xeral técnico da Consellería, Manuel Vilas, na Comisión de Cultura e Educación do Parlamento, porá en marcha 164 unidades para asegurar os grupos burbulla en Infantil e Primaria e contratará máis de 220 docentes asociados a esas unidades. Unha afirmación que provoca a censura en bloque dos sindicatos. "A Consellaría leva meses traballando para evitar un incremento importante de profesorado sobre os cadros ordinarios", apunta Suso Bermello. Segundo di, o departamento de Román Rodríguez comezou en decembro de 2020 a dar os primeiros pasos para recuperar as ratios previas á pandemia. Primeiro encargou a medición dos espazos dispoñíbeis para tratar de reagrupar as unidades desdobradas durante este curso, "e xa no mes de maio Inspección Educativa pediu aos centros un estudo de como quedarían as aulas de se fixar unha distancia media entre cabezas de 1,2 metros". Con todo, a distancia de 1,2 metros que recolle o documento asinado polo Estado e os territorios para o novo curso, non é unha obriga, lembra o portavoz da CIG-Ensino. "De feito, hai quen avanzou que vai respectar o 1,5. Pero Galiza lanzouse ao 1,2 antes incluso de que se aprobase". Para o secretario de Política Educativa de CCOO, José Manuel Fuentes, a mingua da distancia interpersoal entre estudantes representa "o gran cambio" e "o cambio fundamental" a respecto do ano pasado. Presencialidade segura "Nós postamos por unha presencialidade segura no ensino non universitario. É posíbel, pero cunha distancia de 1,5 metros". Neste sentido discute os argumentos da Consellaría, que xustifica a rebaixa nun marco distinto, con 90% do profesorado vacinado e o alumnado de secundaria a piques de completar a súa pauta. "Ninguén sabe como vai evolucionar a Covid. Os grupos burbullas non son tal, e menos con aulas ateigas e os menores de 12 sen vacinar", comenta a este xornal. Desde CCOO reivindican a distancia de 1,5 por un dobre motivo: como medida de prevención fronte aos contaxios mais tamén como elemento chave para unha mellora da calidade educativa. O inicio de curso é unha volta á normalidade coa que levamos convivindo desde o ano 2008, a dos recortes Distancia, ratios e contratación de persoal son parte da mesma ecuación en plena pandemia. Por iso, desde UXT tamén rexeitan a rebaixa da distancia interpersoal. "Porque entendemos que se fai para non contratar profesorado, especialmente en secundaria", afirma Felipe Balboa. En declaracións a Nós Diario, critica as "frases baleiras" do conselleiro Román Rodríguez ao se comprometer a contratar os docentes que faga falta e a facer o que sexa necesario. "Iso é dicir nada". E tamén "unha oportunidade perdida", engade. "Estamos de acordo en que o espazo de aprendizaxe é algo básico, pero avogamos máis polo capital humano, polo profesorado. E o ano pasado o rendemento escolar incrementouse", con máis docentes ao cargo de grupos máis reducidos. Ratio e calidade educativa A este respecto, desde a CIG-Ensino concordan en que, malia a todas as dificultades, o segundo curso da pandemia serviu para comprobar os beneficios de traballar con grupos de 17 ou 20 estudantes. "Supuxo unha mellora da atención educativa, da maneira de funcionar o profesorado e do proceso de aprendizaxe do alumando", conclúe Suso Bermello, quen reprocha a falta dun estudo rigoroso por parte da Consellaría que mida o impacto real da pandemia nas aulas baixo todas as condicións e apoie a toma de decisións. Non existe. Ao contrario, salienta José Manuel Fuentes. "O que hai é unha decisión previa: reducir o gasto en educación. E en consecuencia, a construción dun relato que a xustifique". Así, o inicio de curso é unha volta "á normalidade coa que levamos convivindo desde o ano 2008", asegura o voceiro da CIG-Ensino, a dos recortes de persoal, de aulas e dun sistema educativo público "bo" que soubo reaccionar aos golpes recibidos. CCOO denuncia verdadeiras barbaridades na redución de profesorado Infantil e Primaria reabren cunha ratio máxima de 25 estudantes por aula. Sen cambios na normativa mais si nos centros educativos. "A Lei Orgánica estabelece unha cota máxima, non mínima, polo que non hai nada que impida a un Goberno autonómico reducila, a 15 en Infantil e a 20 en Primaria, como pide unha maior calidade educativa", reivindica Suso Bermello. Como aconteceu o ano pasado. Lonxe deste escenario, CCOO denuncia "verdadeiras barbaridades na redución de profesorado" e na reordenación de unidades. Estima unha perda de 164 docentes polo feche de aulas e a redución de alumnado. "Pero este argumento non nos vale", advirte Fuentes. "Nun ano de pandemia o que non hai que facer é escatimar recursos nin xuntar dúas aulas para chegar aos 25, senón manter as máximas distancias posíbeis" con profesorado suficiente. Feches no rural No canto disto, informa de aulas de até 26 alumnos en centros como o CEIP Ramón María del Valle Inclán ou casos como o do CEIP de Trazo, que malia manter 45 escolares en Infantil queda con dúas unidades "ao límite da súa capacidade". A CIG-Ensino cifra o feche de aulas en 127, fundamentalmente no rural, tras afrontar a pandemia nas mellores condicións con grupos reducidos. "É o premio que reciben", di Bermello. Perda de profesorado, feche de unidades ou unión de aulas de distintas idades que inzaron as rúas de protestas nas últimas semanas. A comunidade educativa do CEIP Areouta de Fisterra, contra a perda dunha aula que deixa perto dunha vintena de alumnos e alumnas de entre 6 e 11 anos integrados nun mesmo espazo por primeira vez desde este curso. Pero tamén as do CPI de Ponte Carreira, en Frades, da unitaria de Sabaxáns, en Brión, ou do CEIP Igrexa-Calo, en Teo, contrarias a un feche de aulas que pon en risco, tamén, o apoio específico a crianzas con necesidades educativas. O profesorado específico de PT e AL aumentou, di José Manuel Fuentes, "pero a cambio de reducir o xeral", polo que os apoios seguen a ser insuficientes, máis aínda en aulas atestadas. Mobilizacións "Aos políticos éncheselles a boca falando do rural mais ninguén aposta por el. No ámbito educativo féchanse unidades con criterio economicista e non de servizo", sentencia Felipe Balboa, quen recalca que a perda de alumnado non xustifica nin a supresión de aulas nin de centros. Así, un ano mais, o curso comeza sen cifras definitivas. Entre incertezas e protestas no rural mais nos contornos urbanos, por un ensino de calidade, sen recortes e máis transparente. Con "menos ratio e máis docentes" como demandaron esta cuarta feira diante da Consellaría de Educación a Confederación de Anpas Galegas e o sindicato CIG-Ensino.