A anulación das eleccións romanesas e o ascenso da extrema dereita

O 24 de novembro de 2024 celebrouse a primeira volta das eleccións presidenciais en Romanía. O candidato máis votado foi o independente de extrema dereita Calin Georgescu, seguido da dereita de Elena Lasconi, do PNL. O candidato socialdemócrata, terceiro, ficou excluído da segunda volta. O 2 de decembro, o Tribunal Constitucional romanés desestimou o recurso presentado polo candidato do PNCR, Cristian Vasile Terheș, e, tras un reconto dos votos, confirmou o resultado electoral e ordenou a organización dunha votación para o 8 de decembro entre Georgescu e Lasconi. Porén, o 28 de novembro, tras unha reunión do Consello Supremo de Seguridade Nacional presidido polo presidente do país, este órgano emitiu un comunicado de prensa no que, recoñecendo que non tiña ningún papel en asuntos electorais, indicaba a existencia de datos que revelaban supostos ciberataques, procedentes de axentes estatais e non estatais e tamén que un dos candidatos tería se beneficiado dunha exposición masiva e dun trato preferente por parte da rede social TikTok. O 4 de decembro, o presidente desclasificou a información da intelixencia romanesa e, á vista destes novos documentos, apenas dous días despois, o Tribunal Constitucional decidiu por unanimidade, actuando de oficio e sen dar audiencia aos afectados, revisar a súa decisión anterior, anular as eleccións e ordenar ao Goberno estabelecer un novo calendario electoral. O motivo: "A manipulación dos votantes e á distorsión da igualdade de oportunidades entre os candidatos a través do uso non transparente das tecnoloxías dixitais e da intelixencia artificial na campaña electoral en violación da lexislación electoral e a través do financiamento da campaña electoral, incluíndo a campaña en liña, por fontes descoñecidas". Con todo, ningún deses documentos desclasificados proba a existencia de interferencias e, aínda menos, que esas supostas interferencias fosen determinantes do resultado electoral. Nótese que a lexislación electoral romanesa só prevé a anulación da primeira ou segunda volta de eleccións -non, polo tanto, do proceso electoral no seu conxunto- unicamente polas existencia dunha fraude susceptible de alterar a elección do presidente ou a orde dos candidatos que poidan participar na segunda volta. Nas eleccións lexislativas celebradas o 1 de decembro de 2024, os resultados da extrema dereita -AUR, SOS RO e o Partido da Xuventude- representan o 36% dos votos, exactamente a mesma porcentaxe que dá a suma dos votos de Georgescu (22,94%) e Simion, o candidato da AUR (13,86%), na primeira volta das eleccións presidenciais anuladas. Con todo, o resultado destas eleccións non foi nin tan sequera cuestionado. Pola súa banda, o pasado mes de febreiro, o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos inadmitiu, o recurso contra a anulación das eleccións por manifestamente infundado. Tal e como demostra a intervención decisiva do SRI, o servizo romanés de intelixencia, a anulación do proceso electoral non obedece á defensa da democracia. Trátase máis ben dun asunto de “seguranza nacional” ou, na terminoloxía da UE e da OTAN, da resposta á ameaza híbrida representada pola suposta inxerencia estranxeira, manipulando a vontade dos votantes romaneses a través das redes sociais. Esta categoría de "ameaza híbrida" representa, pois, unha perigosa confusión entre actividades legais e ilegais, aplicando a todas elas o arsenal previsto para as ameazas á seguridade nacional. Deste modo, as novas regras adoptadas pola UE para loitar contra a desinformación (concibida como unha ameaza híbrida), en particular no ámbito electoral, poden paradoxalmente supoñer un risco para a democracia. Xa o están a ser. A modo de epílogo, cabe lembrar que nas eleccións celebradas o 4 de maio de 2025, a extrema dereita gañou o primeiro posto con máis do 40% dos votos, sen que ningunha interferencia externa fose denunciada nesta rolda. Ou sexa: case cinco puntos máis dos que obtivera nas eleccións anuladas. Para a UE o problema non é realmente a extrema dereita; o que incomoda é aquilo que se afaste do consenso euroatlántico Non cabe, pois, enganarse. Para a UE o problema non é realmente a extrema dereita. O que incomoda é aquilo que se afaste do consenso euroatlántico. E o candidato Simion, aliñado coa extrema dereita atlantista de Giorgia Meloni, é unha opción válida para unha UE empeñada no rearme e unha OTAN que está a construír no litoral romanés do Mar Negro, a escasas millas