Música dos Açores no mundo

Non se fala demasiado dos músicos que andan por fóra da terra, implicados en proxectos que, en ocasións, serían susceptíbeis de captar a atención do público galego. Un deses proxectos é Mar & Ilha, nacido nos Açores para explorar a música das illas e a influencia que tivo en varias partes do mundo, produto dunha emigración que desangrou o arquipélago durante moitos anos e que provocou que na actualidade haxa repartidos polo planeta perto de un millón e medio de azorianos e descendentes de azorianos, unha cifra que contrasta coa poboación de apenas 250.000 habitantes das illas. Mar & Ilha xorde da inquietude da cantora do Porto Sara Miguel, que en 2014, despois de varios proxectos no Portugal continental -como o seu paso pola banda Peanut Butter Jelly, ou o dúo Blackbird, con João Belchior- decidiu mudarse primeiro á illa Terceira e logo á de Pico e iniciar alí un proceso de busca persoal e musical que a levaría a investigar no patrimonio musical insular. O primeiro resultado daquela pescuda foi o disco Bruma Project, que reunia versións jazzísticas de cancións tradicionais e dos cantautores azorianos. Sara Miguel quedou prendada do patrimonio musical ligado á guitarra azoriana e cando, en 2019, lle propuxeron organizar un concerto para conmemorar o I Día da Viola na Terra, chamou a o Jorge ‘Canarinho’ Silva, que procede dunha das famílias de tocadores máis famosas dos Açores, e con Marcos Fernández, un galego de Vigo que residía no Pico e que tiña detrás unha delongada carreira como guitarrista desenvolvida en varios lugares do mundo, e que estudara jazz, flamenco e bossa nova, o que lle proporcionaba ao proxecto ese aire cosmopolita que a cantora lle quería imprimir ao proxecto: transportar o universo da guitarra azoriana a estilos tan afastados da música tradicional como podían ser o jazz, o pop ou a world music. A propia Sara Miguel ten declarado que se trataba de experimentar como podería soar a guitarra dos Açores nas cancións de países para onde os habitantes das illas emigraron ao longo deste século -desde os USA até Brasil e desde Canadá ao Uruguai- e como iso podía revitalizala como un instrumento versátil que se adaptase ás continxencias da sociedade contemporánea. Logo uniríase o percusionista Rui Silva, tamén residente no Pico e, despois de varias peripecias e atrasos relacionados coa pandemia, este ano, por fin, Mar & Ilha vén de sacar o seu primeiro disco, A Viola e a Viagem, que xa desde o título exhibe a súa vocación transhumante. O traballo de Mar&Ilha ten, ademais, o atractivo de ser unha peza máis no rexurdir da guitarra azoriana (a viola da terra) que o instrumento vén experimentando desde hai algo máis dunha década e no que están implicados varios colectivos que non só recuperan o repertorio tadicional, senón que tamén se aventuran a levar a outros estilos os parámetros do folclore das illas. Algo non tan diferente do que vén sucedendo na Galiza coas continuas hibridacións do tradicional con outros xéneros. Un dos temas de A Viola e a Viagem titúlase "Em cada ilha há um mundo". Non é preciso matizar que iso pode aplicarse a calquera territorio do planeta.