O que non se ve

Convivir co imperceptíbel é o máis difícil do mundo. Greta Olivo escribiu A noite das tartarugas e nela fala do que non se ve, literal e figuradamente. A novela conta a historia de Livia, unha moza deportista á que lle gustan moito as carreiras, cunha familia e amizades que se preocupan por ela e que semella ter unha vida aparentemente normal. Pero padece retinite pigmentosa, unha doenza que lle causa problemas de visión e que condiciona a súa existencia enteira, sobre todo nesa fase da que é a adolescencia e na que todo parece magnificarse. O libro móvese nos pequenos detalles, que son os que van mudando a vida diaria desta moza, que quere namorar, participar dos movementos estudantís na súa Roma natal e vivir ao máximo, pero vese paralizada polas limitacións desa enfermidade da que tampouco coñece demasiado os efectos. Greta Olivo conseguiu o Premio á Mellor Primeira Novela traducida ao francés e o Premio Internacional Flaiano á Mellor Novela dunha autora menor de 35 anos, entre outros. E non me sorprende, pois é unha historia que se sitúa a carón doutras do xénero bildungsroman (novela de aprendizaxe), pero vai máis alá, pois inclúe unha parte social moi evidente, sobre todo cando fala dos centros de atención a persoas con esas doenzas de visión ou coa inclusión das revoltas estudantís na Roma actual, a través das que se reivindica unha mocidade activa e non paralizada. Por veces dura, pero en moitas ocasións lúcida, a autora italiana consegue que avancemos na lectura porque empatizamos co estado da protagonista e ese momento vital no que se dá o tránsito vital entre a infancia e a idade adulta cos conseguintes debates arredor da identidade. A iso hai que sumarlle o labor de visibilización que fai da retinite pigmentosa e dos seus efectos, polo que aí conta cun ton divulgativo que se integra ben no conxunto. Como se pode intuír, a obra vai in crescendo, pois ao comezo parece que non acontece nada e estamos nun estado de confusión, que medra cando se coñece a enfermidade que afecta Livia e o modo no que vai moderando a súa vida. É un estilo acumulativo, e cara ao final consegue mesmo afogarnos, un efecto moi buscado pola autora que coincide co da propia protagonista. Desde logo, cada día gústanme máis as historias que contan o que non se ve, que nos fan ollar cara a lugares que incomodan e que proen, aos detalles aparentemente máis nimios pero baixo os que subxace a vida real. Greta Olivo escribiu unha novela na que palpita a realidade mesma, esa que pasa desapercibida e que tanto cómpre reivindicar.