Transnistria morre de frío mentres Rusia e a UE intercambian críticas

Maria Zakharova, voceira do Ministerio de Asuntos Exteriores ruso, responsabilizou a cuarta feira Moldova por “bloquear a subministración de gas a Transnistria”, un Estado autoproclamado no leste do territorio moldovo internacionalmente recoñecido, o que explicou polas “actitudes neonazis” do Goberno conservador que dirixe Maia Sandu, favorábel a aliñarse integramente coas posicións marcadas pola Unión Europea (UE) e a Organización do Tratado do Atlántico Norte (OTAN). “Empezan a acosar e perseguir a xente por motivos nacionais e socioculturais” baixo o “modelo que Occidente está a promover en todo o mundo”, sentenciou. Poucas horas antes, a alta representante de Exteriores da UE, Kaja Kallas, culpou Moscova por “seguir a utilizar o gas como arma e unha vez máis Moldova é o obxectivo da súa guerra híbrida”, reiterando que “grazas ao apoio da UE Moldova continúa sendo resistente e está ben conectada ás redes enerxéticas europeas”. Esta situación parte da fin do tránsito de gas natural ruso por Ucraína o primeiro día deste ano, ao expirar un contrato asinado en 2019 entre ambos os dous países tras a negativa de Kíiv a prorrogalo, do que Zakharova inculpou Washington e os gobernos da UE que “sacrificaron o benestar dos seus cidadáns para subvencionar a economía estadounidense”. Mapa do territorio moldovo internacionalmente recoñecido con Transnistria. (Imaxe: Nós Diario) Até o de agora, as 450.000 persoas que viven en Transnistria están a levar a peor parte, pois en pleno inverno o Executivo viuse obrigado a cortar a calefacción central que abastece os fogares das cidades, así como a subministración de auga quente, reporta o xornal Point. En paralelo, ordenouse o corte durante oito horas diarias da electricidade para evitar o colapso das redes pola multiplicación de calefaccións eléctricas. Amais, instouse ás familias a reunirse nunha soa habitación, cubrindo con cortinas ou mantas as xanelas para manterse quentes. Na capital, Tiráspol, despregáronse cociñas colectivas para garantir que a poboación conte con comida quente. Agás as empresas do sector alimentario, a inmensa maioría paralizaron a súa actividade. Ademais de cubrir as necesidades de Transnistria, arredor de 80% da electricidade en Moldova procedía da central termoeléctrica de Kurchugan, no territorio da primeira, que a subministraba a baixo prezo á segunda. A electricidade era producida co gas entregado en boa medida de balde por Moscova a través de Ucraína, desde onde tamén se dirixía a Italia, Hungría, Austria ou Eslovaquia. 70% do gas de Viena e 60% do de Bratislava chegaba por aí. Malia que o gas natural ruso pode seguir alimentando estes países por medio do gasoduto TurkStream, que atravesa o mar Negro até Turquía e desde alí se redistribúe polos Balcáns –iso si, cun aumento do prezo polas tarifas de tránsito adicionais–, esta non é unha opción para Transnistria, que agora só pode recibir gas a través de Moldova. Non obstante, á vez que expirou o tránsito vía Ucraína Gazprom, a compañía pública rusa responsábel do ámbito, vetou a subministración a Moldova até que pague os 685 millóns de euros que lle debe en entregas anteriores de gas, o que Chisinau rexeita aducindo que a débeda apenas supera os oito millóns. O presidente transnistrio, Vadim Krasnoselski, advertiu que as reservas de gas poderían durar 10 días de ser usadas de forma limitada, informando de que a central de Kurchugan pasou ao carbón e calculando que a subministración de electricidade aos fogares podería manterse en xaneiro e febreiro Transnistria no crebacabezas postsoviético e a guerra de Ucraína Vadim Ceban, director de Moldovagaz, encargada do relacionado co gas natural na área controlada por Chisinau, destacou que transmitiu á súa homóloga no Estado autoproclamado, Tiraspoltransgaz, que está disposto a colaborar na compra e envío de gas pola UE, mais tería que pagalo a prezo de mercado, facendo insostíbel para Tiráspol esta vía. Pola contra, Krasnoselski, achegado a Moscova, incidiu en que non recibiu ningunha oferta, e acusou Moldova de tratar de “estrangular” o territorio e obrigalo a renunciar á súa independencia, afirmando que “en Transnistria non hai ninguén que sexa culpábel desta situación, é todo un factor externo”. O primeiro ministro moldovo, Dorin Recean, inculpou Rusia de estar a provocar unha crise humanitaria co fin de desestabilizar o Executivo conservador de cara ás eleccións parlamentarias deste ano, despois de que Sandu lograra en 2024 a reelección. Amais, trasladou á poboación de Transnistria que “se xa non poden sobrevivir na marxe esquerda [do río Dniéper, que a separa de Moldova] sen electricidade, calefacción e auga, entón acollerémolos aquí na marxe dereita”, insistindo no obxectivo de “reintegrar o país”. Alza de prezos Sexa como for, a situación tamén se deixa sentir en Moldova, que aprobou antes da fin de 2024 o estado de emerxencia enerxético e que nas primeiras xornadas de 2025 elevou o prezo da calefacción 70% e 60% o da electricidade, e non se descartan apagadas a medida que avance a situación. A OTAN advirte a Moldova de que é o momento de decidir entre Rusia e a UE Entre o resto de países afectados a principal voz que se alzou foi a de Eslovaquia, cuxo presidente, o progresista Robert Fico, tratará a quinta feira coa Comisión Europea a fin do tránsito de gas ruso por Ucraína, que achegaba 1.000 millóns de euros anuais en taxas a Kíiv e a metade a Bratislava. Alertando dunha alza no prezo do gas por este motivo, o mandatario adiantara que estudaría represalias contra Ucraína como a fin da subministración de electricidade, reclamando ou a reactivación do tránsito ou unha compensación polas perdas económicas. Á vez, estimou o prexuízo na UE en 120.000 millóns en dous anos. O certo é que desde os menos de 40 euros o megawatt hora de gas natural que custaba este elemento a mediados de decembro na UE xa escalou até 50 no comezo do ano, cando nestas datas en 2024 apenas superaba os 30. Ao tempo, as reservas de gas da UE fican por baixo de 70%, dez puntos menos que o pasado ano a estas alturas, impulsadas tamén por un frío maior e pola caída da produción das renovábeis no bloque pola falta de vento e luz solar. “Aínda que non hai un risco inminente para a seguridade da subministración de gas na UE, as súas necesidades de importación de gas natural licuado [transportado por vía marítima e polo tanto máis caro] poden aumentar, e isto podería tensar o mercado en 2025”, indicou a Axencia Internacional da Enerxía. Budapest culpa Kíiv da alza do gas O titular de Exteriores húngaro, Péter Szijjártó, criticou Ucraína por “pór en dificultades a economía europea con outra decisión” cando “busca a adhesión á UE”, responsabilizándoa pola suba do prezo no continente por mor da súa negativa a renovar o acordo de tránsito de gas. Ao gabarse da fin do tránsito, o presidente ucraíno, Volodimir Zelenski, confiou nun aumento da chegada de gas natural licuado estadounidense para compensar o gas ruso.