Tarará, unha historia solidaria cos nenos de Chernóbil

No medio da intensa e brutal campaña diplomática despregada polos Estados Unidos contra Cuba nos últimos tempos, unha acusación difundiuse amplamente: a da suposta implicación da illa no envío de mercenarios a Ucraína. Esta acusación non é nova, senón que xa foi lanzada polo Goberno norteamericano en 2023 e retómase de acordo aos seus intereses, sempre para xustificar medidas de fustrigación contra a illa. Nunha nota publicada pola Chancelería de Cuba o 11 de outubro deste ano, négase categoricamente calquera implicación de Cuba neste tipo de accións e achéganse datos concretos sobre o accionar das autoridades para previr o tráfico de persoas e o mercenarismo. Así, no período comprendido entre 2023 e 2025, presentáronse aos tribunais cubanos nove procesos penais polo delito de mercenarismo contra 40 imputados. En oito casos celebráronse xuízos, deles en cinco ditouse sentenza condenatoria contra 26 imputados, con penas entre 5 e 14 anos de privación de liberdade. Tres procesos atópanse pendentes de que o Tribunal dite sentenza e un caso pendente de sinalización de xuízo. Con todo, isto non impediu que Ucraína, baixo fortes presións dos Estados Unidos, decidise romper relacións con Cuba, retirando o seu persoal diplomático da Habana. A Cuba e Ucraína únenas numerosos lazos históricos, pero quizais o máis fermoso e profundo de todos sexa o que uniu as crianzas vítimas do desastre de Chernóbil e os seus familiares con profesionais da saúde a miles de quilómetros de distancia. Lembrar este feito é facer xustiza a unha das máis fermosas páxinas internacionalistas da Revolución cubana e lembrar os profundos vínculos entre os pobos que non pode romper a política. Tarará O 26 de abril de 1986, a explosión no reactor número catro da planta nuclear de Chernóbil, na entón Unión Soviética, liberou unha nube radioactiva que contaminou vastas zonas de Ucraína, Bielorrusia e Rusia. As consecuencias foron devastadoras: miles de persoas morreron ou desenvolveron enfermidades relacionadas coa radiación e os nenos convertéronse nas principais vítimas. Os menores recibiron tratamentos especializados en oncoloxía, dermatoloxía, endocrinoloxía, rehabilitación física e atención psicolóxica Nese contexto, Cuba, un país con recursos limitados e sometido a un recruado bloqueo económico por parte dos Estados Unidos, tomou a decisión de brindar atención médica gratuíta aos menores afectados pola catástrofe. En 1990, por iniciativa do Comandante en Xefe Fidel Castro, comezou o Programa de Atención a Nenos de Chernóbil, con sede no balneario de Tarará, a uns 20 quilómetros da Habana. O complexo, reconvertido en hospital e residencia, acolleu durante máis de dúas décadas a máis de 26.000 pacientes, na súa maioría nenos, provenientes de Ucraína, Bielorrusia e Rusia. Os menores recibiron tratamentos especializados en oncoloxía, dermatoloxía, endocrinoloxía, rehabilitación física e atención psicolóxica. Todo o proceso, desde os medicamentos ata a alimentación e o aloxamento, foi totalmente gratuíto, custeado polo Estado cubano. O sentido da solidariedade Médicos, enfermeiros e voluntarios cubanos traballaron en Tarará durante anos, ofrecendo atención integral aos pequenos pacientes. Ademais dos tratamentos, os nenos recibían clases, actividades recreativas e apoio emocional. O groso do esforzo deuse durante o Período Especial, unha das etapas máis duras da economía cubana tras a disolución da Unión Soviética. A pesar da escaseza de recursos, o programa nunca se detivo. Aínda que o proxecto non sempre recibiu ampla difusión mediática, foi recoñecido por organizacións internacionais como un exemplo singular de cooperación médica. Autoridades ucraínas e grupos sociais renderon homenaxe a Cuba en 2020, ao cumprirse tres décadas do inicio do programa. O programa finalizou oficialmente en 2011, tras cumprir a súa misión principal. Con todo, moitos médicos cubanos continuaron ofrecendo seguimento a algúns pacientes e colaborando con hospitais ucraínos. "Non só nos curaron; tratáronnos como fillos", conta Andriy Kovalenko, ex paciente ucraíno que pasou máis dun ano en Tarará. "Cuba ensinounos o que significa a palabra solidariedade".