Portugal, en dirección contraria a Abril

As eleccións celebradas en Portugal supoñen un novo escoramento á dereita do electorado e unha mala noticia para quen apostan por políticas transformadoras que permitan avanzar na solucións aos problemas reais do pobo portugués. Destacaban, tanto na noite electoral coma esta semana algúns analistas, o aumento de 10 escanos do partido de extrema dereita Chega!; un partido que desde a súa aparición no panorama político portugués en 2019 non fixo máis que subir, até facerse o domingo con 58 escanos, os mesmos que o Partido Socialista. Pero non foi unicamente o resultado da extrema dereita que se presenta a cara descuberta, o Chega!; todas as opcións de dereita aumentaron, tanto en votos como en escanos, e ocupan agora dous terzos da Assembleia da República. A extrema dereita disimulada e defensora do neoliberalismo máis descarnado, a Iniciativa Liberal, conseguiu un escano máis. E podemos considerar como gran gañador do pasado domingo o actual primeiro ministro en funcións Luís Montenegro, representante da dereita tradicional e candidato da alianza entre o PSD e o CDS. Un candidato que ao longo da campaña electoral foi asumindo algunhas das bandeiras da extrema dereita, como a da inmigración; e pese a que estas eleccións anticipadas teñen a súa orixe na investigación dun suposto trato de favor a unha empresa vinculada coa súa familia, o electorado viu en Montenegro a única garantía de estabilidade premiándoo co primeiro posto e con 9 escanos máis que nas eleccións de marzo de 2024. A contraditoria realidade O feito de Portugal ter vivido unha revolución vese que non o fai inmune a esta vaga de extrema dereita que asola Europa. No país que foi exemplo para o mundo de como se debe realizar un proceso de descolonización, hoxe instálase nunha parte importante da poboación o discurso de considerar a inmigración a responsábel de todos os males. No país que derrotou unha ditadura fascista, hoxe as voces que reivindican o ditador Salazar teñen máis forza. No país que mantén na súa Constitución o obxectivo dunha sociedade socialista desenvólvense auténticas campañas de persecución contra quen defenden o socialismo, e foron elemento fundamental na vitoria fronte ao fascismo e na consecución do actual sistema democrático. No país que derrotou unha ditadura fascista, hoxe as voces que reivindican o ditador Salazar teñen máis forza O método non varía e en Portugal tamén son as bandeiras da corrupción, da inmigración e da anti-política, xunto con un importante apoio mediático, as que favorecen o medre da extrema dereita e fan bascular á dereita tradicional cara aposicións que hai uns anos serían impensábeis. Discursos e reivindicacións históricas da clase traballadora e do conxunto das clases populares son adoptados pola extrema dereita, manipulándoos co obxectivo de converterse en referentes desas reivindicacións, uns referentes que con esas actuacións levan á práctica aquela revolución pasiva á que se refería Gramsci, que non busca conseguir dereitos senón desactivar a quen os reivindican, facéndolles ver que o apoio ás forzas de extrema dereita significa apoiar a quen queren rachar co sistema. Un camiño de resistencia Os resultados das eleccións portuguesas deben reafirmarnos en que nunca hai que dar nada por gañado e que os dereitos e liberdades que hoxe gozamos poden perderse en calquera momento, razón pola que deben ser defendidos día a día. E esa defensa debe ir acompañada dun exercicio de pedagoxía, para que as xeracións máis novas adquiran consciencia de que os dereitos e liberdades non foron agasallos, senón conquistas froito da loita e o sacrificio; para que as xeracións menos novas non perdan a memoria das loitas, coas súas vitorias pero tamén coas súas derrotas. Cultivar esa memoria, nun mundo no que prima o inmediato, o individual fronte ao colectivo e no que nos convencen de que antes de nós non houbo nada, é fundamental. A esquerda portuguesa ten por diante un camiño duro de resistencia, algo que non é novo, pois os seus malos resultados son consecuencia dun proceso de demonización mantido no tempo. E nese camiño precisa empregar todas as ferramentas, tendo claro que as organizacións fortes e actuantes socialmente e os medios de información propios, por moi modestos que sexan, son a mellor garantía. Pois neles o algoritmo non o controla o inimigo.