Portugal celebra o 25 de Abril ás portas dunhas novas eleccións adiantadas

En pouco máis de tres semanas Portugal afrontará as segundas eleccións nun ano e as terceiras en tres, todas elas adiantadas, nunha pre campaña que se solapa neste exercicio coas celebracións a sexta feira do 25 de Abril, no 51 aniversario da Revolución dos Cravos. A pesar da disolución da Assembleia da República por parte do presidente Marcelo Rebelo de Sousa, as formacións acordaron manter a sesión de conmemoración no Hemiciclo, algo que ratificou o seu presidente, José Pedro Aguiar-Branco (Partido Social Democrata, PSD), tras a declaración de loito nacional polo Goberno dirixido polo seu correlixionario Luís Montenegro, que comezou quinta e rematará o sábado, a raíz da morte do Papa Francisco a segunda feira. Non fixo o mesmo o Executivo, que, ademais de confirmar que estará presente na cerimonia solemne no Parlamento, anunciou a cancelación e atraso de toda a “axenda festiva” relativa ao 25 de Abril, e as e os membros do Gabinete xa suspenderon a súa participación nos eventos que tiñan previstos. Nese sentido, o Goberno conservador xa trasladou que a apertura dos xardíns da residencia oficial do primeiro ministro, na que tamén haberá actuacións musicais, foi fixada para o Primeiro de Maio, coincidindo co Día Internacional da Clase Traballadora, no que fará unha celebración conxunta. Pedro Nuno Santos, secretario xeral do Partido Socialista (PS), definiu a decisión como “un erro”, criticando o Executivo por optar “por desvalorizar a celebración do 25 de Abril” ao “non saber avaliar os sentimentos dos portugueses respecto a esta data”. No tocante á principal mobilización prevista na xornada, a que parte da praza Marquês de Pombal de Lisboa, a capital lusa, “confírmase e da nosa parte mantense todo”, comunicou Vasco Lourenço, capitán de Abril e presidente da Associação 25 de Abril, que encabeza a comisión promotora das conmemoracións. Portugal afronta novas eleccións logo de tombar a Assembleia o Goberno conservador No terreo electoral, e á espera de que o 4 de maio comece unha campaña electoral que se prolongará até o 16, dous días antes das eleccións, os debates entre os liderados de todas as forzas con representación que deron inicio o 7 de abril están na súa fase final, co agardado debate entre Santos e Montenegro, candidato de AD, coalición que integra o PSD e o tamén conservador CDS-Partido Popular, a próxima segunda feira, fechando esta serie. Unha vez comezada a campaña haberá aínda tres debates máis, dous entre as forzas con representación e un que no que tamén participarán as que se atopan fóra do Parlamento. Geringonça Dos debates decorridos até o de agora a principal conclusión é a fin do afastamento que se desatou na negociación dos orzamentos de 2022 entre PS, Partido Comunista (PCP) e Bloco de Esquerda (BE), despois de que os dous últimos brindaran desde 2015 apoio parlamentario ao Goberno do PS. O rexeitamento destes orzamentos levou a un adiantamento electoral no que os socialistas se alzaron coa maioría absoluta. Nesta liña, destacou a falta de choques no debate entre Santos e o líder do PCP Paulo Raimundo, que encabeza a candidatura da Coligação Democrática Unitária (CDU), na que tamén se integra o Partido Ecologista "Os Verdes" (PEV), e, no debate entre Raimundo e Mariana Mortágua, coordinadora xeral do BE, ambas as dúas abriron a porta a entendementos postelectorais co PS, mais só se está disposto a “rachar coa política actual”. Xa con Santos e Mortágua fronte a fronte, a segunda amosou a súa disposición a un pacto nunha disputa menos cordial que as anteriores. Unha das principais sorpresas tamén foi o desempeño do propio Raimundo, que “semella ter atopado o ton adecuado”, “revelando moita máis capacidade de comunicación que nas eleccións do ano pasado”, subliñou o xornal luso Público, que ratificou que o líder comunista está en modo “nace unha estrela”. O que si case que desapareceu na prensa local, malia ter incidido Raimundo no asunto no seu debate con Montenegro, é o referente a Spinumviva, unha empresa da familia do primeiro ministro que seguía cobrando de clientes logrados por el antes de chegar ao cargo, e, nalgúns casos, sobre as que tiña que tomar decisións para a extensión de concesións públicas, no que constituíu un conflito ético e de intereses. O atraso e falta de explicacións dabondo por parte de Montenegro do acontecido acabou coa Assembleia tombando o Goberno co voto dos progresistas e da ultradereita do Chega. O Eurobarómetro publicado a finais de 2024 desvelou que 43% da poboación apunta cara ao aumento dos prezos como a principal preocupación, 36% á saúde e 28% á vivenda. En contraste, un estudo demoscópico de Aximage constatou este mes a suba da percepción da inmigración como un problema até 41%, no contexto da narrativa instaurada polo Chega e que comezaron a replicar AD e PS, cada vez máis perto neste campo. Tamén podería ter que ver o proceso electoral, pois nos dous últimos comicios “houbo máis desinformación difundida polo líder do Chega [André Ventura] que polos líderes dos outros partidos”, sentenciou Gustavo Cardoso, coordinador do MediaLab do Instituto Superior de Ciências do Trabalho e a Empresa. Dereita e ultradereita, á cabeza das enquisas A media das sondaxes dos últimos tres meses elaborada pola cadea Renascença amosa un panorama moi semellante ao que ofreceron os comicios de marzo de 2024, cunha vitoria da coalición conservadora, que obtería 30,8%, seguida polo PS, con 28,2%. A terceira praza sería para o Chega, con 17,2%. Após a ultradereita volvería repetir como cuarta forza a Iniciativa Liberal (IL), con 5,1%. Neste punto aparecería o único cambio de posicións ao superar a CDU ao BE, ficando con 3,2% e 2,4% respectivamente. As últimas prazas con representación serían para os tamén progresistas Livre, con 2,3%, e Pessoas-Animais-Natureza (PAN), con 1,4%. En todo caso, enquisas como as efectuadas por Intercampus ou Aximage outorgan a primeira praza ao PS. En última instancia, incluso as sondaxes máis favorábeis ás forzas progresistas dan case 60% dos apoios á suma de AD, IL e Chega, dificultando unha viraxe en dirección á esquerda no novo Executivo. Tampouco semella doado a estas alturas que AD e IL logren a maioría absoluta conxuntamente, e Montenegro volveu ratificar que non aceptará unha coalición de Goberno que inclúa a ultradereita. Neste contexto, é previsíbel que de gañar os comicios precise de volta do aval parlamentario do PS para garantir a estabilidade do Gabinete.