O pobo luso conmemora 51 anos da Revolución e 50 desde as primeiras eleccións libres

A Revolución dos Cravos, que hai 51 anos acabou coa ditadura de extrema dereita en Portugal, debe ser “máis encarnación ca afirmación dunha misión xa cumprida, máis futuro que pasado, para que non se confunda o fundamental co accesorio”, proclamou a sexta feira na sesión solemne da Assembleia da República o presidente Marcelo Rebelo de Sousa, na súa última alocución no acto parlamentario do 25 de Abril antes de abandonar o cargo a comezos de 2026 sen posibilidade de optar a unha segunda reelección por veto constitucional. Na intervención, o mandatario agradeceu aos capitáns de Abril e aos deputados da Assembleia Constituinte presentes na Cámara, lembrando que desde 1977, cando o Parlamento deu inicio a esta conmemoración, é a primeira vez que se desenvolve cun Hemiciclo disolvido, ao adiantarse os comicios previstos para 2028 ao próximo 18 de maio, e no medio dun loito de carácter nacional, decretado após a morte a comezos de semana do Papa Francisco, e que se prolongou desde a quinta feira até o sábado. Ao respecto, e despois de ratificar que “25 de Abril sempre”, Rebelo trasladou “a aperta plena e sen complexos a todas as persoas e a humildade radical que nos ensinou Francisco, que ten que ver o Papa coa Revolución? Todo, todo, todo”, asegurou o presidente, católico practicante. Apenas os grupos parlamentarios dos conservadores Partido Social Democrata (PSD) e CDS-Partido Popular, que conforman o Goberno en funcións, se ergueron para aplaudir as súas palabras. Suspensión dos actos gobernamentais Antes, as formacións con representación tiveron a súa quenda, con intervencións moi marcadas polos comicios, nas que tanto Pedro Nuno Santos como Mariana Mortágua, líderes de Partido Socialista (PS) e Bloco de Esquerda (BE) respectivamente, criticaron a decisión do Executivo de suspender os actos festivos do 25 de Abril polo loito nacional, o que non foi atendido nin pola Assembleia nin pola comisión promotora das conmemoracións populares, que mantivo a mobilización na capital lusa, Lisboa. Santos reiterou que o atraso dos actos é unha “desvalorización” do 25 de Abril e unha “falta de respecto” coa poboación, e reflicte que o Gabinete está “desligado do sentimento popular”, sentenciando que “hoxe o pobo sae á rúa mentres o Goberno fica na xanela”. Tamén criticou o primeiro ministro Luís Montenegro (PSD), subliñando que “o imperativo democrático de maior transparencia é incompatíbel con comportamentos de opacidade e de ocultación”. Portugal celebra o 25 de Abril ás portas dunhas novas eleccións adiantadas “A democracia ten que saber a data na que naceu”, resolveu Mortágua, que fixo énfase en que a disposición do Executivo a atrasar os actos “é só a triste confirmación de que nin o día máis feliz pode iluminar todo o futuro dun pobo”, abundando en que “de que serve adiar as conmemoracións do 25 de Abril se as palabras de Francisco son tan cinicamente ignoradas”, en alusión a situacións como a “indiferenza de Europa” perante o xenocidio en Gaza. Tamén se referiu á suspensión dos actos gobernamentais Isabel Mendes, deputada do Livre, que salientou que a data “nin se cancela nin se adía”, e Inês Sousa, voceira do Pessoas-Animais-Natureza (PAN), con apelacións a acabar coa violencia machista. António Filipe, o deputado con máis antigüidade e en representación do Partido Comunista (PCP), recalcou que “temos o deber irrenunciábel de defender e facer cumprir” a Constitución emanada da Revolución, que foi a primeira Carta Magna “verdadeiramente democrática” do país. A sexta feira fixéronse precisamente 50 anos das eleccións á Assembleia Constituinte, nas que participou case 92% do electorado, unha cifra que non se volveu repetir, e que foron as primeiras eleccións libres e con sufraxio universal na historia portuguesa. No tocante ás forzas conservadoras, a Iniciativa Liberal (IL) e o CDS, entre críticas ás políticas aplicadas tras a Revolución dos Cravos, demandaron directamente o voto nos comicios, e o PSD, a través da vicepresidenta da Assembleia, Teresa Morais, nun discurso aplaudido polos progresistas, explicou que a democracia lusa está “consolidada” mais é aínda “imperfecta”, con desigualdades que “resisten” entre homes e mulleres, finalizando cunha homenaxe ás nais, mulleres e irmáns (como foi o seu caso) “que viron partir os seus rapaces” ás guerras coa que a ditadura trataba de manter os países colonizados en mans de Portugal. O presidente da ultradereita do Chega, André Ventura, criticou na súa vez a Revolución, aseverando que “tornou unha corrupción fechada nunha aberta”, con “convictos e criminais” camiñando “libremente polo país”. Falece Celeste Caeiro, a muller que fixo dos cravos o símbolo do 25 de abril Ao longo do Estado, e despois da suspensión dos actos gobernamentais e da presenza de membros do Gabinete nos eventos previstos agás o da Assembleia, múltiples concellos atrasaron os seus eventos, ao tempo que outros optaron por mantelos. Xa pola tarde, milleiros de persoas déronse cita na praza Marquês do Pombal antes de avanzar pola avenida da Liberdade de Lisboa, no principal acto popular de conmemoración da xornada, nun ano que a Comisión Conmemorativa 50 anos 25 de Abril decidiu centrar na democratización contemplada no plan do Movimento das Forças Armadas, que protagonizou a sublevación que acabou coa ditadura, e, por tanto, con énfase nas primeiras eleccións, promovendo un debate sobre a fase posterior ao 25 de Abril. Lugo canta 'Grândola Vila Morena' en homenaxe ao 25 de Abril O aniversario número 51 da Revolución dos Cravos tamén se espallou á Galiza. En Lugo, o Concello organizou un canto popular do ‘Grândola Vila Morena’, a canción prohibida pola ditadura lusa e cuxa emisión na madrugada do 25 de abril de 1974 en Rádio Renascença confirmou o inicio do plan que acabou poucas horas despois con ela. Ducias de persoas estiveron acompañadas polas corais locais, nun acto no que se produciu un repartimento de cravos. Asemade, en Vigo a escola Semente levou a cabo unha ruada polo barrio de Teis. No Carballiño, na bisbarra homónima, decorreu un concerto do grupo Tor canda unha exposición de fotografías e vídeos no espazo OZOCOgz e en Pontedeume, na comarca do Eume, presentouse o libro A Revolução dos cravos pretos cos autores, Xoán López e Rafael Aguirrebengoa, no local do colectivo Terra. Así e todo, outros dos actos conmemorativos decorreron a quinta feira, cando foi inaugurada na capital galega unha exposición de imaxes do arquivo do PCP que se poderá visitar na Facultade de Xeografía e Historia da Universidade de Santiago de Compostela (USC) até o 9 de maio. Á vez, en Vigo, a Asociación Veciñal e Cultural Casco Vello liderou un evento no que tamén se cantou de forma organizada a canción de Zeca Afonso, e, sen saír da cidade, o Centro Cultural Portugués estivo detrás nun faladoiro no que houbo interpretacións musicais e co que tamén conmemorou a oitava década do nacemento de Adriano Correia de Oliveira, integrado na xeración de artistas que loitaron contra a ditadura.