Israel, coa mira no petróleo e o gas de Palestina

Palestina está en continuo asedio por parte de Israel, de maneira máis mediática desde o pasado 7 de outubro, mais as agresións israelís sobre o territorio palestino decorren desde hai décadas. Porén, cal é o interese deste Estado na ocupación de Palestina? Fálase con frecuencia de motivacións relixiosas ou de dereito á defensa, pero pouco se mencionan os intereses económicos. Segundo un estudo realizado en 2019 pola Conferencia das Nacións Unidas sobre Comercio e Desenvolvemento (Unctad, polas súas siglas en inglés), xeólogos e expertos en recursos económicos confirmaron que nas zonas palestinas ocupadas atópanse importantes reservas de petróleo e gas natural, tanto na costa mediterránea fronte á Faixa de Gaza como na chamada Área C de Cisxordania. Precisamente, esta última está baixo control total de Israel, que impuxo os maiores asentamentos de colonos no lugar. Sen esquecer que nas costas de Gaza atópase o campo Gaza Marine, o primeiro xacemento de gas natural descuberto en 1999 nesa zona, explotado de forma incipiente no ano 2000 por British Gas e posteriormente por Gazpron. En ningún dos casos as exploracións puideron ir máis lonxe pola oposición do Goberno de Israel, cuxa Armada controla as augas costeiras da Faixa. Israel dá licenzas a empresas para explorar xacementos de gas na zona de gaza A finais de outubro deste ano, o Ministerio de Enerxía de Israel outorgou doce licenzas a seis compañías para a exploración de xacementos gasísticos fronte ás costas mediterráneas, zona de Gaza incluída. Entre ditas empresas atópanse as poderosas British Petroleum (BP) –británica– e Eni –italiana–. A concesión destes permisos ten como obxectivo converter o Estado israelí nun centro enerxético que poida exportar gas a Europa a través de Chipre, nun contexto no que a guerra entre Rusia e Ucraína dificulta a exportación de gas desde a nación liderada por Putin até outros estados da Unión Europea. Neste contexto encadraríanse os plans de Benjamín Netanyahu de xenocidio e expulsión dos palestinos cara a Exipto, á vez que se estenden os asentamentos de colonos. Na mesma liña, as autoridades europeas toman unha posición morna ante os bombardeos israelís á poboación civil palestina, e sinalan o dereito a defenderse do país hebreo. Corredor alternativo Outro factor que pode explicar a idea israelí de limpeza étnica en Palestina sería a intención de Israel en deseñar un circuíto comercial alternativo á coñecida como Ruta da Seda chinesa. Trataríase dunha grande infraestrutura que conectaría a India con Oriente Medio e Europa, saltando o Canal de Suez. A entrada a territorio europeo sería a través de Xordania e Israel, atravesando Gaza. A inversión prevista ronda os 50.000 millóns de euros, e quedan por saber diversos detalles tanto de planificación como de execución. Israel busca converterse nunha potencia exportadora de enerxía a Europa Cos plans de Netanyahu de expulsar os palestinos cara a Exipto, o corredor alternativo –chamado Canal de Ben Gurión– ficaría despexado das protestas dos habitantes da Faixa e vería reducido sensibelmente os seus custos. Este circuíto, que conta co apoio dos Estados Unidos de América, deseñaría unha nova ruta para a enerxía e o comercio, e suporía un forte golpe para Exipto, que obtén miles de millóns de dólares de Suez. Custo económico da ocupación O pobo palestino non pode explotar as reservas de petróleo e gas na súa propia terra, nin tampouco de auga, para satisfacer as súas necesidades enerxéticas e xerar ingresos fiscais e de exportación. Isto aumenta os custos de oportunidade como consecuencia da ocupación, sinala o estudo da Unctad. En varias resolucións da Asemblea Xeral das Nacións Unidas (ONU), solicitouse ao citado organismo que avaliase e informase sobre o custo económico da ocupación soportado polo pobo palestino. O informe da Unctad de 2019 céntrase no petróleo e o gas natural debido ao seu alto valor e importancia para satisfacer potencialmente as necesidades básicas palestinas de enerxía, ingresos fiscais e de exportación. Incide nas reservas palestinas existentes de ditos recursos naturais que poderían ser explotadas. "O que podería ser unha fonte de riqueza e oportunidade podería resultar desastroso se estes recursos comúns son explotados individual e exclusivamente, sen o debido respecto ao dereito e as normas internacionais", advirte a entidade dependente da ONU. A explotación por parte de Israel dos recursos naturais palestinos, incluídos o petróleo e o gas natural, impón ao pobo palestino uns custos enormes que aumentan a medida que continúa a ocupación. Destacan as peculiaridades do petróleo e o gas natural como recursos non renovábeis, argumentando que as xeracións actuais non son necesariamente as únicas propietarias destes recursos que se atopan a través das fronteiras nacionais e, polo tanto, poden ser propiedade conxunta de múltiples estados. A Unctad tamén recomendou na altura que se realizasen estudos máis detallados para estabelecer claramente o dereito do pobo palestino aos seus recursos naturais separados, así como a súa participación lexítima nos recursos comúns que posúen colectivamente varios Estados veciños da rexión, incluído Israel. Novas reservas Os novos descubrimentos de gas natural na zona de Oriente Próximo sitúanse en máis de 100 billóns de pés cúbicos, mentres que o petróleo recuperábel estímase en 1.700 millóns de barrís, segundo o informe do organismo de comercio e desenvolvemento das Nacións Unidas, titulado O custo económico da ocupación para o pobo palestino: o potencial non aproveitado do petróleo e o gas natural. Alén, son importantes as novas reservas de petróleo e gas natural atopadas no Mediterráneo oriental e que Israel comezou a explotar para o seu propio beneficio, mentres que estes recursos poden considerarse compartidos, xa que o petróleo e o gas natural existen en reservas comúns. Isto ofrecería unha oportunidade para distribuír e compartir uns 524.000 millóns de dólares entre diferentes partes da rexión e promover a paz e a cooperación entre antigos belixerantes, sinala a Unctad. Estes fondos poderían financiar o impulso socioeconómico nos territorios palestinos ocupados como parte da Axenda 2030 das Nacións Unidas para o Desenvolvemento Sostíbel.