O futuro roubado

A Xunta de Galicia vén de anunciar que non vai resolver os expedientes das solicitudes de axudas para incorporación á actividade agraria dos mozos e mozas do ano 2025, nin tampouco as solicitudes feitas nesta mesma anualidade de planos de mellora da actividade agraria, que serven para apoiar a mellora de instalacións ou a realización de investimentos en proxectos agrarios e gandeiros. O exercicio de demagoxia é tan brutal que a Consellería do Medio Rural, no contexto dunha visita a unha granxa da Pastoriza, explicou que no 2025 a Xunta recibiu máis de 460 solicitudes de axuda dirixidas a novas incorporacións e planos de mellora, e anunciou unha nova convocatoria para o primeiro trimestre do 2026, obviando iso si que as solicitudes do 2025 non se ían resolver no ano correspondente e que, como gran xesto, lles ían propoñer entrar na convocatoria do ano seguinte. Unha xestión nefasta, pois as únicas causas para non responder estes expedientes foron eivas no proceso de tramitación imputables á falta de xestión na propia Consellería, converteuse por arte de maxia e da práctica habitual de moitos medios de comunicación de transcribir a mensaxe exacta institucional —sen preparar o tema e indagar minimamente como é a aplicación real do que estaba a anunciar a señora conselleira—, nun anuncio a bombo e pratiño dunha nova convocatoria de axudas para a remuda xeracional. E que pasa con esas 460 persoas ou máis que quedan un ano máis agardando para poder iniciar uns proxectos produtivos que van ser o seu medio de vida? Que pasa con aquelas mozas e mozos que ao mellor colleron un crédito para facer un proxecto de obra e solicitar as autorizacións pertinentes? Que pasa con aqueles que tomaron decisións vitais tan importantes como deixar unha vivenda nun determinado lugar ou o seu traballo para cumprir cos supostos prazos e requisitos de instalacións que se recollían na orde de solicitude que estaban tramitando? Falta de remuda xeracional Entre os anos 2016 e 2023 cesaron a súa actividade no sector agrario en Galiza, a inmensa maioría por idade, 33.500 persoas titulares de proxectos agrarios e gandeiros, e por cada 12 persoas que deixaron a actividade só entrou á actividade unha. Neste momento temos un 72% de persoas titulares de granxas e proxectos agrícolas que superan os 55 anos e un 48,3% teñen máis de 65 anos, que no caso de determinadas producións como os cereais e as leguminosas serían un 65,4% das persoas xefas de explotación, e no caso doutros cultivos agrícolas diversos ata un 71,9% superan esta idade. Desde os anos 90 produciuse unha dramática diminución no número de persoas ocupadas na agricultura, reducíndose o emprego directo neste sector en arredor dun 90%. Con esta preocupante perspectiva de futuro, vemos como o equipo actual da Xunta de Galicia denégalles por primeira vez en décadas as solicitudes a máis de 40 mozos de mozas, que cumprían as condicións, no ano 2021. Na convocatoria do ano 2024 apróbanlles as solicitudes de incorporación pero a eses mesmos mozos e mozas denéganlles os expedientes para realizar os planos de mellora a moitos deles. A Consellería do Medio Rural toma a decisión de aumentar moito as contías de axudas a un número minoritario de expedientes sen aumentar o orzamento, o que dá lugar á consecuencia de que lles deneguen as axudas a centos de persoas. Neste momento temos un 72% de persoas titulares de granxas e proxectos agrícolas que superan os 55 anos, e un 48,3% teñen máis de 65 En canto ao acceso ao coñecemento, os Centros de Formación e Experimentación Agroforestal (Cfeas) da Consellería do Medio Rural non teñen ningunha comunicación regrada cos Centros de Formación Profesional da Consellería de Educación, malia a impartir o mesmo tipo de formación. A falta de estabilidade das persoas docentes nos Cfeas é total, con cambios continuos ao longo do ano, sen substituílas cando están de baixa e unha longa lista de problemas burocráticos e distinta índole debido en parte á política de xestión interna da Consellería do Medio Rural. Desde as Oficinas Agrarias Comarcais case non hai contacto cos Centros de Formacion e Experimentación Agroforestal, malia depender ámbolos dous ámbitos da Consellería do Medio Rural, nin tampouco coa xente labrega e coas granxas, ou cos Centros de Investigación Agraria como o CIAM de Mabegondo, que estes días está a facendo unha chamada urxente a apoiar un Manifesto pola Investigación Agraria, que circula nas redes sociais. O noso futuro colectivo precisa de persoas labregas e non nos podemos seguir permitindo que o funcionamento da administración sexa un dos principais obstáctulos da xente moza que quere incorporarse ao sector agrario.