A inflación da Galiza, á cabeza do Estado: "Confirma o aumento dos beneficios empresariais no último ano e medio"

A inflación medrou 3,7% na Galiza no mes de abril con respecto ao mesmo mes de 2023 situándose como a maior suba de todas as autonomías do Estado español, segundo os datos achegados esta terza feira polo Instituto Nacional de Estatística (INE). Ademais, o Índice de Prezos do Consumo (IPC) no país superou en catro décimas a media estatal, que marcou un incremento de 3,3%. No histórico dos datos, sería o noveno mes consecutivo -desde xullo de 2023 en que marcou 3,1%- no que o incremento da inflación interanual é máis acusado na Galiza que no conxunto do Estado español. A inflación subxacente (sen datos desagregados para a Galiza para este mes), sen alimentos non elaborados nin produtos enerxéticos, baixou catro décimas porcentuais en abril, ficando en 2,9%, situándose catro décimas porcentuais por baixo do IPC xeral do Estado na que é a súa taxa máis baixa desde xaneiro de 2022. É, ademais, a primeira vez en case dous anos en que a inflación subxacente se sitúa por baixo da taxa xeral de IPC. En concreto, non se daba esta situación desde novembro de 2022. En opinión do profesor de Historia Económica na Universidade de Santiago de Compostela (USC), Adrián Dios, estes meses con aumentos por riba do 3% "son negativos pois o que se agardaba é que a inflación continuara descendendo". Explica a Nós Diario que a razón de que aconteza esta situación está relacionada "co aumento dos beneficios empresariais no último ano e medio", algo que, lembra, "xa o dixo nos seus informes o Banco de España: non foi un proceso económico, foi empresarial". A alimentación marcou a suba na Galiza O grupo que aumentou máis os prezos na Galiza, a nivel interanual, foi o dos hoteis (5,8%) seguido do dos alimentos e as bebidas non alcohólicas, que incrementaron o seu prezo 5,6% (case un punto porcentual máis que no Estado, onde a suba foi de 4,7% neste apartado). Dentro deste grupo -o INE non ofrece o dato concreto para a Galiza dos subgrupos- o maior aumento foi o aceite de oliva (68,1%) que se moderou no que vai de ano (-14,8%) mais este último mes volveu subir (1,5%). Outras subas salientábeis déronse en produtos básicos como a froita fresca (2,9%) e legumes e hortalizas, que medraron 2,4% desde o mes pasado e rachan a tendencia á baixa do que vai de ano (-3,3%). Un caso singular é o da pataca, un produto que segue a súa carreira alcista con +1,3% este mes e acumula +5,6% no que vai de ano chegando a ser +8,5% a cifra interanual. Outro grupo que se encareceu foi o das bebidas alcohólicas e o tabaco, que tiveron 3,2% de aumento. Ademais, o vestido e o calzado (+0,4%), os gastos de vivenda (+4,4%) e o enxoval (+1,8%) tamén rexistraron aumentos nos seus prezos, do mesmo modo que as medicinas (+2,4%), o transporte (+3,5%), o lecer e a cultura (+2,2%), o ensino (+2,9). Só as comunicacións diminuíron os seus prezos no último ano, caendo 0,1%. O IPC sobe no Estado unha décima en abril, a 3,3%, por enerxía e alimentos Máis inflación nos bens básicos para a sociedade "A Galiza mantense por riba da suba dos prezos do Estado español, un problema en si mesmo, mais que se agrava cando observamos os produtos onde houbo máis inflacións", sinala Adrián Dios, "como son os de alimentación, vivenda e transporte", engade. Este economista considera que a situación "é un problema por afectar, en maior medida, ás rendas máis baixas e con menor poder adquisitivo". Por este motivo, bota en falta que haxa "mecanismos de control para evitar a poboación perda calidade de vida". No caso da alimentación, Adrián Dios tamén pon o foco en elementos singulares como son o das froitas e hortalizas e o aceite. "Son a base da alimentación diaria e, polo tanto, son produtos que consumen moitas familias", indica. En relación ao aceite, este investigador da USC cre que "é o produto paradigmático" para explicar o que está a acontecer na actualidade coa inflación na alimentación que sinala o INE. "Hai que revisar os beneficios das empresas que se dedican a traballar o aceite", asegura Adrián Dios, "veriamos como están multiplicando as súas ganancias", engade. Neste caso, aclara que non lles afectou o aumento do custo de produción, "algo que sería lóxico", por incrementar "moito máis o prezo que chega á consumidora e ao consumidor, polo que os beneficios seguiron a ser moi elevados". Produtos enerxéticos Adrián Dios lembra os aumentos que se están a dar, por exemplo, na vivenda. Neste sentido, un informe do Centro de Información Estatística do Notariado sinalaba que en novembro de 2023 o prezo medrou 30,9% desde o mesmo mes do ano anterior. "Non é para nada sustentábel, as rendas máis baixas son as que non son propietarias de vivenda e teñen que pagar alugueiros máis altos". O IPC escala catro décimas en marzo, até 3,2%, por luz e carburantes, e a inflación subxacente baixa a 3,3% No mesmo grupo que a vivenda, o INE pon a electricidade e o gas. O prezo da bombona de butano, por exemplo, subiu 5% en xaneiro. Neste caso, Adrián Dios sinala que o gas "segue subindo como consecuencia de que a Unión Europea non se decidiu a modificar a fixación de prezos enerxéticos". Ademais, alerta de que "seguimos nesa espiral onde é previsíbel que se hai procesos especulativos nos mercados enerxéticos ou se as grandes empresas queren, os prezos suban aínda máis, mesmo a niveis de 2022". O IPC galego non baixa de 3% tras un "contexto inflacionista agresivo" O Índice de Prezos do Consumo (IPC) galego sufriu, despois da chegada da pandemia da Covid-19 en 2020, un momento en 2022 que Adrián Dios cualifica, en declaracións a Nós Diario, de "contexto inflacionista agresivo". Con cifras de inflación que chegaron até +11,5% en xullo dese ano e rondando +11% durante todo ese verán, o economista da USC relata que a situación "paralizou un contexto económico que viña de ser positivo e no que a xente podía vivir mellor". Ante ese panorama, sinala, e malia que o IPC chegou a estar en +1,5% en xuño de 2023, "os dous últimos anos coincidiron cunha regresión de salarios, polo que a poboación seguiu con problemas na cesta da compra". Para Adrián Dios, "vivimos un contexto en que nos últimos quince anos practicamente non houbo revalorizacións salariais polo que a xente non ten maior capacidade adquisitiva que a que tiña en 2007". A baixada da inflación dese período non durou moito e desde setembro de 2023 as cifras do IPC galego están situadas, e sen moverse, por riba de 3%. Por ese motivo, este economista considera tamén que os datos que achegou esta terza feira o Instituto Nacional de Estatística (INE) tampouco son positivos para as propias empresas nunha situación na que os salarios seguen baixos. "Se a situación fose diferente as empresas venderían máis, estamos entrando nun círculo vicioso na economía", asegura Adrián Dios, "como no gran drama de 2008 cando se pensaba que cos salarios baixos a situación económica iría mellor e non foi, nin moito menos, desa maneira", conclúe.