A estrutura económica galega e os seus sectores característicos

Un dos indicadores máis comúns para analizar a estrutura de calquera economía é o PIB. Deixando de lado os seus inconvenientes ou limitacións, permítenos coñecer a evolución de longo prazo das principais actividades ás que se dedica un país. Nese sentido, o tradicional xeito de descompoñer o PIB é por sectores de actividade: primario (actividades agrícolas, gandeiras e pesqueiras), secundario (a industria e as actividades extractivas) e terciario (os servizos). A maiores, a construción soe analizarse por separado polo seu peso específico. Así, na actualidade a economía galega está fortemente terciarizada: o sector primario representa un escaso 4,2%, o sector secundario un 17,3%, a construción un 6% e os servizos un 64,2% –as cifras non suman un 100% porque a maiores hai que ter en conta os impostos netos sobre os produtos, irrelevantes para esta análise–. Como podemos ver, é o sector servizos sobre o que se basea boa parte da economía galega, cun peso reducido para as actividades industriais e unha moi escasa participación das actividades primarias. Agroindustria De todos modos, a análise por grandes sectores esconde varias realidades que son importantes puntualizar. Coas cifras expostas, parece que o sector primario, tradicionalmente fundamental na economía galega, hoxe en día é practicamente residual. Pero isto non é así. En primeiro lugar, polo número de actividades que podemos atopar dentro dos grandes sectores, en particular no sector servizos: as actividades de servizos son moitas e, cando as sumas todas, é normal que amosen cifras tan elevadas. Dentro das actividades de servizos atopamos cousas moi diversas, como os grandes servizos públicos (sanidade ou educación) pero tamén as actividades financeiras ou de seguros, as actividades administrativas ou as telecomunicacións. Nese sentido, a economía galega actual non é moi diferente á de calquera país europeo, cunha actividade moi terciarizada. Esta situación muda cando esquecemos esta división por grandes sectores e comezamos a pensar nas actividades que se realizan en cada un deles. E aquí é cando as actividades primarias volven gañar relevancia: se repensamos o sector primario como todas as actividades agroindustriais e agroalimentarias no seu conxunto, a visión cambia: ao incorporar actividades de transformación (como a conserva ou a fabricación de produtos lácteos) o seu valor aumenta até 6,4% do PIB e representa 100.000 empregos no país. O complexo agroindustrial é característico da nosa economía, mais non é capaz crecer ao ritmo da economía galega Se comparamos esta cifra con outras actividades económicas decatámonos da súa importancia: o conxunto da cadea forestal-madeira representa 1,7% do PIB, a automoción 1,9%, a minaría e a súa transformación un 0,7% e o conxunto de actividades financeiras e de seguros, un 3,5%. É dicir, pode que o sector primario pareza pequeno, pero realmente o complexo agroindustrial é das principais actividades da nosa economía. Tanto é así que supera tamén o peso da educación, que na actualidade representa un 5,43% do PIB. Con todo, outras dúas actividades acadan un maior peso no PIB: a hostalaría, representa un 9,7% do noso PIB, e as actividades sanitarias e de servizos sociais supoñen a principal actividade económica, por riba de 10,5%. Hostalaría Na evolución temporal tamén podemos atopar cousas interesantes. A evolución por actividades dende o ano 2000 á actualidade amosa transformacións substanciais na nosa estrutura produtiva. En primeiro lugar, aquelas actividades que foron perdendo peso na nosa economía: a minaría, que despois do peche das minas de carbón pasa de case un 2% no PIB a tan só 0,7% mencionado; a cadea forestal-madeira, dende 2,4% até 1,7% actual e, sobre todo, o propio complexo agroalimentario, que reduce a súa presenza dende 7,5% a 6,4% explicado previamente. É dicir, aínda que o complexo agroindustrial é característico da nosa economía, parece que non é capaz de manter o seu crecemento ao mesmo ritmo que o conxunto da economía galega. A maiores, hai que ter en conta o práctico colapso da construción durante a crise do 2008: unha actividade que chegou a representar o11,3% do PIB galego, e que na actualidade se sitúa en 6%. En segundo lugar, aquelas actividades que aumentaron o seu peso, onde podemos resaltar dúas xa mencionadas: as actividades sanitarias e de servizos sociais, que pasaron de 7,1% a 10,55%, en particular no período 2000-2009; e a hostalaría, que tamén viu aumentada a súa participación dende 8% a 9,75%, en boa medida pola evolución do turismo na última década.