Consumo investiga os supermercados tras meses de denuncias pola alza de prezos nos alimentos con baixada do IVE

As cadeas de supermercados serán investigadas pola súa aplicación da rebaixa do imposto sobre o valor engadido (IVE) estabelecida polo Goberno estatal a determinados alimentos básicos. Segundo anunciou esta cuarta feira o Ministerio de Dereitos Sociais, Consumo e Axenda 2030, a carteira dirixida por Pablo Bustinduy solicitou información aos principais operadores de distribución polo miúdo coa intención de investigar se están trasladando de forma correcta a baixada do IVE no caso de produtos como o aceite de oliva ou as froitas e verduras ás persoas usuarias finais. A decisión do Ministerio de Consumo chega, segundo destacou esta cuarta feira Facua (asociación de defensa das persoas usuarias), como unha reacción ás persistentes denuncias que a asociación lle trasladou "cada mes por incrementos de prezos que fan sospeitar da existencia de aumentos de marxes [algo expresamente prohibido nos alimentos afectados pola rebaixa do IVE se non se debe a unha alza dos custos de produción]". O Goberno español di que "vixiará" as marxes de beneficio dos supermercados, mais que fan Portugal e Francia? "Como consecuencia das denuncias presentadas por Facua, o Ministerio de Dereitos Sociais, Consumo e Axenda 2030 enviou hoxe [por esta cuarta feira] un requirimento ás principais cadeas de supermercados e hipermercados", segundo detallou a asociación. Neste contexto, Facua lembrou que un dos últimos estudos que realizou puxo de manifesto que, dunha mostra total de 13 tipos de alimentos, en 10 deles producíronse subas nos supermercados superiores ás que se aplicaron en orixe entre os meses de xaneiro de 2023 e de 2024. A organización realiza unha análise mensual sobre a evolución de ao redor de 1.000 prezos de alimentos co IVE rebaixado en oito grandes cadeas de distribución e, o último deles, do que publicará os detalles nos próximos días, "revela que a comezos de febreiro 54% deses prezos incrementáronse desde a entrada en vigor da rebaixa fiscal e a prohibición de subir as marxes". A pesar dos meses de atraso na reacción do Goberno do Estado español ante as múltiples denuncias interpostas, Facua valorou "positivamente" a investigación anunciada polo Ministerio de Consumo, unha acción que se realizou a través da Subdirección Xeral de Inspección e Procedemento Sancionador, pertencente á Dirección Xeral de Consumo e integrada na carteira que dirixe Pablo Bustinduy. O Ministerio recoñece que actúa en base ás denuncias A redución do IVE a determinados alimentos, como o aceite de oliva ou as froitas e verduras, foi unha medida do Goberno estatal no marco do escudo social para facer fronte á alza dos prezos e entrou en vigor no inicio de 2023. A aplicación temporal do tipo impositivo reducido do IVE sobre determinadas entregas, importacións e adquisicións intracomunitarias de alimentos, que foi prorrogada até xuño deste ano, "prohibe expresamente que esta redución poida dedicarse total ou parcialmente a incrementar a marxe de beneficio empresarial, pois a súa finalidade é, precisamente, conseguir reducir o prezo dos alimentos adquiridos polos consumidores finais". 45% dos alimentos con rebaixa do IVE encareceron nos supermercados Así, o propio Ministerio de Consumo explicou que o inicio desta investigación ten a súa orixe na recepción de diversas denuncias de asociacións de persoas usuarias nas que se trasladaba información sobre posíbeis incrementos nas marxes de beneficios dentro da distribución comerciante polo miúdo no último ano, principalmente en alimentos como as froitas e verduras ou o aceite de oliva. Para o efecto, dentro desta primeira fase da investigación, solicitouse a cadeas de supermercados e hipermercados que acheguen información sobre os prezos aos que venderon nos últimos meses os produtos obxecto da redución do IVE e sobre a evolución da marxe comercial ou estrutura de custos en relación cos devanditos produtos. Sancións previstas Estas prácticas, en caso de seren probadas, poderían considerarse como incumprimentos das normativas reguladoras de prezos e marxes, constituíndo unha infracción da Lei Xeral para a Defensa dos Consumidores e Usuarios e doutras leis complementarias, podendo supor sancións de até 100.000 euros, ou entre catro e seis veces o beneficio ilícito obtido, no caso das infraccións máis graves. As organizacións agrarias apostan pola intervención dos prezos no sector alimentario Porén, a asociación patronal das grandes empresas de distribución, Anged, que engloba compañías como El Corte Inglés, Carrefour e Ikea, saíu esta cuarta feira ao paso da investigación anunciada polo Ministerio e incidiu en que supermercados e hipermercados están a aplicar correctamente a redución do IVE aos prezos. Neste sentido, a patronal argüíu cuestións alleas aos custos de produción dos alimentos para defender o seu cumprimento na aplicación da redución do IVE. Así, segundo Anged, a crise de custos do sector viuse "agravada" por varios factores, entre os que destacaron "o aumento da presión fiscal, os novos investimentos en materia ambiental e os novos custos de xestión". Deste modo, a organización empresarial aludiu incluso a feitos que pouco teñen que ver cos alimentos básicos, como a fiscalidade aplicada ás bebidas con azucre. Carrefour gañou 23% máis desde o comezo das rebaixas do IVE Precisamente, Carrefour, unha das empresas integradas na patronal que esta cuarta feira rexeitou as denuncias de aumento das marxes nos produtos afectados polas rebaixas no IVE e a segunda cadea de supermercados con maior cota de mercado no Estado español, aumentou os seus beneficios anuais 23,1% en 2023. Os datos coñecidos esta semana arroxan unhas ganancias de 1.659 millóns de euros no exercicio, o mesmo no que entrou en vigor e mingua na fiscalidade de determinados alimentos básicos aprobada polo Executivo estatal. No caso concreto do Estado español, o aumento da facturación da firma foi de 5,8%, o que estivo por encima do crecemento medio das vendas do grupo en Europa (excluída Francia), que foi de 5,5%. Prevese o aumento das ganancias de Mercadona Todo indica que os beneficios obtidos por Mercadona en 2023 serán maiores que os do anterior, aínda que haberá que esperar até marzo para coñecer os datos finais. A principal cadea de supermercados do Estado, cunha cota de mercado que alcanza 25%, repartiu 600 millóns de euros de prima entre o seu persoal este ano (con cargo ás ganancias de 2023), 50% máis que no exercicio anterior, o que fai prever un aumento dos beneficios da compañía.