O Consello Regulador da pataca prevé unha caída da produción de entre 15 e 20%

O sector da pataca galega, un dos produtos máis recoñecidos do agro no país, iniciou a súa campaña cunhas previsións que indican unha colleita inferior entre 15 e 20% con relación ao ano anterior, que foi de 29.479.200 kg. Son os cálculos que apuntan a Nós Diario desde o seu Consello Regulador, a Indicación Xeográfica Protexida (IXP) Pataca da Galiza. O presidente deste organismo, José Manuel Gómez Gómez, admite que foi un ano "con bastantes complicacións". Sinala como as máis importantes unhas “fortes choivas” nos meses de maio e xuño que afectaron ás que se sementaron máis tarde. “Na zona da Mariña foi terríbel, tamén en Coristanco e na Limia”, explica, “e no aspecto de enfermidades igual, tivemos que dar moitos tratamentos”, engade. Porén, estes problemas non afectaron a calidade do produto que, en palabras do responsábel da IXP, “é moi boa”. A colleita comezou antes nas subzonas de Coristanco, A Mariña e Monterrei, onde xa se rematou, e “agora estamos con Xinzo”, indica Gómez. “En Coristanco e Monterrei solicitamos no último pleno da IXP ampliar os topes de produción un 25%, que agora están nas variedades de Kennebec e Fina de Carballo para secaño 25.000 kg e en regadío 40.000 kg, mentres que para a agria sería de secaño 30.000 kg e en regadío 50.000 kg”. Mapa coas subzonas que pertencen á Indicación Xeográfica Protexida Pataca da Galiza. Problemas climatolóxicos “Por moito negacionista que haxa sobre o cambio climático, creo que veu para quedar e estámolo vendo”, alerta o responsábel desta IXP. Conta con que “afectará en todos os sentidos, as producións serán diferentes e, se cadra, teremos que acostumarnos a outro tipo de variedades”. Como outros sectores, desde Pataca da Galiza tamén se seguiu de perto o cumio de ministras e ministras da Unión Europea (UE) que tivo lugar estes días na cidade de Córdoba (Andalucía) e no que se apostou pola importación de produtos de fóra, os transxénicos e a produción intensiva ante a escaseza de alimentos polos efectos da alteración climática no agro. “Tiveron en conta a situación actual que, no noso caso, ten que ver con episodios de choiva grandes que afectan a pataca”, constata Goméz que, aínda así, desbota á vez introducir algunhas das opcións que se deron nesa xuntanza de responsábeis de agricultura da UE. “O noso regulamento deixa ben claro que temos tres variedades e non abordamos para nada aumentar nin cambiar algunha delas”, afirma con rotundidade. “Se fixésemos iso, o espírito da IXP perderíase. Nós queremos unha pataca de gran calidade e incorporamos como últimas a de fina de Carballo e agria desde 2021”, engade Gómez. A industria da pataca frita celebra a ampliación do selo 'Pataca da Galiza' Comercialización e competencia de fóra “A exportación é escasa polo volume de produción que temos, basicamente vai cara a Portugal, Madrid e Barcelona”, admite o responsábel da IXP, “o noso mercado está centrado, principalmente, nos grandes distribuidores e áreas comercias galegas”, engade. Neste sentido, lembra que teñen inscritos 12 operadores na IXP, entre almacenistas e envasadores, que son os que dan saída á pataca galega. “Despois contamos con contratos directos que facilitan a súa presenza nos lineais das grandes superficies”, apunta Gómez. Un dos temas que, desde o punto de vista da produción e do consumo, é máis visíbel é a entrada de pataca doutras procedencias no mercado galego. “A fraude existiu, existe e existirá neste país”, afirma o presidente do Consello Regulador. “Nós o que tentamos é, sobre todo en épocas moi puntuais como as estivais e en zonas como as Rías Baixas, loitar contra a presenza de produtos como a [falsa] pataca da Limia cando aínda nin comezamos a collela ou a [falsa] pataca de Coristanco no mes de xaneiro”, denuncia. Táboa coa evolución da produción amparada pola IXP Pataca da Galiza até a campaña de 2022. En relación á pataca que chega de maneira “legal”, mesmo doutros países, Gómez aclara que “está dentro do seu dereito e forma parte do libre mercado, en todo caso nunca debería contar na súa etiquetaxe coa nosa denominación que controla, certifica e garante a nosa marca e producida e envasada na Galiza”. Explica que, plo de agora "non levan detectado pataca foránea etiquetada coa marca da IXP Pataca da Galiza. Neste sentido, explica que pode ser debido a ter "unhas variedades moi específicas que non se producen noutras latitudes e o consumidor decataríase de que non cumpre cos estándares de calidade que temos nós". Prezos e promoción Sobre a situación actual a nivel de prezos, Gómeza sinal que teñen "uns labores de produción e uns custos maiores que outros, sobre todo tentamos facer a colleita manual". Inflúe, ademais, que ao ser un produto estacional teñan que realizar unha almacenaxe con frío. "Comezamos en setembro e rematamos, como moito, no mes de marzo", explica. Os prezos, agora mesmo, están entre os 0,40 e os 0,60 euros, "aínda que no mercado local, e de maneira puntual, en 0,90 euros en Coristanco". A visión dos sindicatos Dentro do pleno da IXP están representadas tres organizacións agrarias constituídas por persoas do sector: a Federación Rural Galega (Fruga), Unións Agrarias (UUAA) e o Sindicato Labrego Galego (SLG). E se vimos da pataca? [por Xoán Costa] Por parte da Fruga, Marcos Nogueiras, pon en valor en conversa con Nós Diario que a pataca coa que traballan "ten que tratarse con moito coidado, mesmo pensando as horas do día en que hai que collela". En relación aos prezos, aclara que vai en función da súa produción. "Os rendementos serán un pouco inferiores este ano, mais non chegou a afectar ao calibre da pataca que é excelente", conclúe. Desde o SLG, Xosé Manuel Gómez Estévez explica a Nós Diario que, no seu caso, aínda non comezou a colleita na súa explotación de Xinzo de Limia e pensa facelo en dez días. "Aquí comezou un 5% e xa temos en conta que a produción será inferior aínda que de boa calidade e a un prezo correcto", asegura. Por último, en representación de UUAA, Amador Díaz, admite a Nós Diario que lles sorprendeu a demanda da variedade agria, a que está a traballar agora, sobre todo "pola demanda que ten de cara ao exterior". Este produtor tamén sufriu as inclemencias climatolóxicas e perdeu 1,5 hectáreas de colleita. "Sorte que o que quedou está en condicións", conclúe.