A colleita de millo forraxeiro desborda os silos e a Galiza estréase na exportación

O sector do millo forraxeiro galego está este ano de celebración. Coinciden cos produtores en sinalar o “espectacular” da campaña en case que todas as zonas do país onde están as 70.000 hectáreas dedicadas ao cultivo deste cereal. Coa excepción das comarcas da Mariña e de Sarria, onde a climatoloxía estragou boa parte da colleita, e unha praga de verme en Santa Comba (Xallas), no resto do país a produción de millo forraxeiro por hectárea pasou de entre 40 e 50 toneladas de anos anteriores, até as 60 ou 70 toneladas deste ano. As zonas máis potentes do país na produción de millo son a Costa da Morte xuntos as comarcas do Xallas, Ordes, O Deza e A Terra Chá, o que son as zonas gandeiras por excelencia da Galiza. Este ano en concreto a zona máis produtiva foi a faixa composta polas comarcas de Ordes, Xallas, A Barcala e Terra de Soneira (foron as que conseguiron as mellores producións sobre todo pola climatoloxía). Houbo zonas tradicionalmente con boa produción que este ano non o foron como A Mariña, e outras que sempre tiñan problemas pola falta de auga, como O Deza, que este ano salvo casos puntuais tamén deu unha moi boa colleita. Aínda que non hai cifras globais oficiais, coa media de produción por hectárea rexistrada este ano estímase que a cifra total supere os 4 millóns de toneladas de millo forraxeiro. O enxeñeiro agrónomo e delegado na Galiza de Caussade Semillas (distribuidora francesa ao por maior de sementes e plantas), Fernando Núñez Mourelle, asegura que “houbo moita xente á que non lle collía o millo nos silos e apostaron por facer gran húmido”. A inxente cantidade de millo colleitado levou a adoptar este sistema que consiste en “coller só o gran, moelo e ensilalo, chamámoslles salchichas e faise cunha máquina coñecida como salchicheira que é un muíño que vai facendo eses silos con formato de salchicha”. Tamén hai gandarías máis grandes que teñen máis consumos diarios e optaron por facer ademais dos grandes, silos máis pequenos para consumo inmediato. En cifras Na Galiza seméntanse para forraxe de millo arredor dunhas 70.000 hectáreas, en todo o Estado español suman 98.000. O custo en sementes para os produtores vai de 1.500 a 2.000 euros por cada hectárea de millo. Coas cifras de produción de millo deste ano, cada hectárea produciu entre 60 e 70 toneladas. O prezo de venda do millo forraxeiro estaba xa en 7 céntimos antes da colleita co cal o beneficio da venda do millo de só unha hectárea alcanza este ano os 4.200 euros. Segundo explica a Nós Diario Núñez Mourelle, cada ano aumenta a superficie “porque o millo é un cultivo caro á hora de implantar, ten moitos custos de traballo, sementes, fitosanitarios, abonos... mais ao final é o cultivo que máis rendemento aporta por hectárea e o que máis barato sae por tonelada”. A Galiza vende fóra O incremento da produción de millo coloca Galiza no selecto club dos exportadores deste produto. Segundo asegura Núñez Mourelle, “as zonas que máis están comprando millo son Asturias, tamén A Mariña mercou bastante millo a finais de xullo e no mes de agosto exportouse moita comida en xeral [herba seca, silo de herba e silo de millo] a zonas de Castela e Estremadura onde tiveron unha seca moi extrema e compraron comida onde había, na Galiza”. O certo é que o cambio climático deixa este cultivo na Galiza con fortaleza fronte aos tradicionais produtores e vendedores do Estado español. No sector aseguran que “imos observando que cada ano acumúlase máis temperatura no mesmo espazo de tempo, empézanse a utilizar ciclos máis longos porque temos esa posibilidade, ao ter máis graos, de meter ciclos longos para lograr maiores producións, e ademais aquí a auga parece que nos vai axudando”. En Castelao u Estremadura o cultivo de millo é de regadío, no caso da Galiza non é preciso. Núñez Mourelle explica que “aquí hai certas zonas de regadío, coma o Val de Lemos e algunhas zonas da Terra Chá”. De todos modos e de cara a futuras colleitas este enxeñeiro agrónomo sostén que “habería que estudar os sistemas de regadío en certas zonas porque igual son viábeis, non regar nas cantidades que se pode regar en Castela pero si dar eses aportes en certas zonas nos momentos máis necesarios”. A modo de exemplo explica que na comarca do Xallas “non sería viábel o regadío porque todos os anos se conseguen moi boas colleitas en secano”. No sector aseguran que “sería importantísimo apostar por este mercado, a Galiza podería ser unha potencia tanto en millo en grao coma en forraxe. Castela sempre exportaba e este ano compra, hai moita xente buscando aquí comprar millo para fóra”. Aforro e sustentabilidade Cada vez máis, a colleita do millo na Galiza supón un aforro básico para as explotacións gandeiras do país. Juan Carlos Sánchez, comercial de alimentación animal, explica que actualmente os gandeiros galegos, “sen a base alimentaria do millo, seríalles máis difícil competir”. Nas explotacións de leite a ración diaria a cada vaca oscila entre 20 e 50 quilos de silo. “Ao final nunha ración dunha vaca tes que aportar fibra, enerxía e proteína. A fibra e a enerxía apórtanse co millo, a proteína coa herba e despois tamén están os pensos, que son complementos e que dan ese plus”, explican. O incremento de 2% anual de hectáreas de millo na Galiza está orientado fundamentalmente ao vacún, tanto de carne coma de leite. Os animais precisan para a súa viabilidade unha mistura de húmido ao 50% na súa dieta, e o silo de millo abarata considerablemente os custos de produción dos gandeiros. No caso do grao húmido, explican os expertos, “supón que ao final estás facendo fariñas de millo na túa casa a un prezo máis económico, por iso tamén cada vez se fai máis na casa, é unha produción máis sostíbel”. O custo dunha tonelada de grao húmido (fariña conservada nas "salchichas") está arredor de 180 ou 200 euros a tonelada, e a fariña mercada está arredor dos 300, por iso cada ano aumenta no país o número de hectáreas de millo. Multinacionais vs millo do país As multinacionais que venden semente de millo realizan un híbrido. “Obtemos a variedade dun cruzamento entre un pai e unha nai”, apunta Núñez Mourelle. A semente haina que mercar cada ano porque estas multinacionais xa a deseñan para que teña un só uso e así, as produtoras e produtores teñen que adquirila e pagar por ela tras cada colleita. Mentres, o millo “do país” está a ficar reducido ao consumo doméstico sen que se aposte por el.