Tamara Andrés: "Neste poemario é evidente unha das obsesións que tiña: a sonoridade do aire"

—Cal foi a idea que deu lugar a Para non concretarme? Os meus libros xorden no proceso. Mentres escribo vou sendo consciente de que aí se está formando algo. Na etapa na que vivín en Compostela daba moitos paseos pola zona do Sar, sentíame moi a gusto indo por aí despois de traballar e era cando aparecían moitas das miñas reflexións. Precisamente por iso o poemario fala moito do río. Non hai un momento no que eu sente a escribir, senón que moito do que eu escribo parte de que eu estea en movemento. O libro está nutrido polo Sar, mais tamén por moitas outras viaxes que fixen durante esa época. De feito, cústame moito escribir cando non viaxo ou cando non podo saír a pasear. Preciso estar en contacto con espazos e persoas novas. Tamén con linguas, moi presentes no poemario. —Cando fala do poemario tamén di que é un convite a xogar. Creo que esa é a gran diferenza con respecto a todo o que facía antes. Escribía poemas que agora me parecen máis grávidos, moi existenciais. Neste caso hai unha reflexión, por suposto, mais diría que desde outra perspectiva, quizais máis lúdica e lumínica. Para min mesma é un avance. Unhas coordenadas nas que me gusta situarme, mais que tamén son novidosas para min. Tamén está a idea de que, como artistas, precisamos estímulos constantes, mais estes teñen que ser novidosos constantemente. Parece que sempre estamos na busca de algo que ten que ser novo e aí está a idea do pasaxeiro. —Tendo esta necesidade de movemento, como é o seu proceso de escrita? Quizais antes confiaba máis na miña memoria, mais hai tempo que xa me afixen a levar cadernos pequenos comigo. Se é algo moi sonoro tamén intento gravalo co móbil. A partir deste poemario creo que atopei unha nova forma de escribir e diría que hai dous tipos de poema. Por unha banda están os que eu chamo luzadas, que son dous ou tres versos, que quizais veñen sós e precisan pouco traballo. E por outra banda están os poemas longos, con moito ritmo e que precisan que os reescriba unha e outra vez, quizais até de xeito obsesivo. Fago moitas versións distintas, recítoas, compártoas con amizades para que me digan como soan... Algo que me obsesiona ultimamente é o ritmo. Cando chego ao que quero é como unha liberación, mais tamén unha conquista. Hai anos descubrín Mario Montalbetti, quen ten unha teoría coa que coincido moito. El di que un poema perfecto está fechado de maneira que non podes intercambiar ningunha palabra. No momento no que cambias algunha, derrúbase todo. E eu traballo con esta perspectiva, coa idea de que cada palabra ten que ser a exacta, tanto sobre a páxina, visualmente, como na acústica. E isto é algo que fago tamén cos poemas curtos, por moito que haxa dous ou tres versos, todas as palabras que están aí é porque teñen que ser esas e non outras. E iso é unha procura constante. Neste poemario é especialmente evidente outra das obsesións que eu tiña: a sonoridade do aire, do equilibrio e do que é pasaxeiro. Cheguei á conclusión de que estaba moi presente a través do 'i' ou do 'l'. E afastarme de sons que se cadra podían ser máis grávidos, como o 'o'. Facendo este exercicio deime de conta de que até o de agora utilizábao moitísimo. Neste poemario hai un traballo moi consciente de arredarme de todo o que fixera antes.