O Seminario Permanente de Jazz chega aos 22 anos conquistando a excelencia

Na década de 1990 a implantación do jazz na Galiza era feble en comparación a outros xéneros. O número de artistas que se dedicaban profesionalmente a tocar e interpretar esta música era reducido e a inexistencia de institucións académicas e circuítos comerciais motivaban a miúdo a súa partida cara a outros territorios para formarse e buscar oportunidades laborais. A situación mudou favorabelmente en 2001 cando o músico e percusionista Luís Carballo decidiu fundar o Seminario Permanente de Jazz en Cangas (O Morrazo), co obxectivo de ofrecer a todas as persoas que estiveran interesadas no xénero a oportunidade de formarse na súa propia terra. A iniciativa dotou o jazz galego de técnica e experiencia. Apenas un ano despois da súa apertura, o Seminario trasladouse a Pontevedra, onde comezou a gañar popularidade e a ampliar o seu alumnado. Agora, en outubro, o Seminario inaugurará o curso XXIII en colaboración co Concello de Pontevedra e repetirá previsibelmente o éxito de anos anteriores. Os mestres encargados das clases serán Abe Rábade, Paco Charlín, Virxilio da Silva e Max Gómez e contarán con até dez grupos de alumnos e alumnas. Precisamente, a apertura da escola coincidiu a comezos do século XXI co regreso de Abe Rábade e Paco Charlín, que cursaran os seus estudos musicais no Berklee College of Music de Boston. Foron a primeira xeración de jazzistas galegos que tivo a oportunidade de viaxar a Estados Unidos, onde artistas senlleiros como Ella Fitzgerald ou Louis Armstrong popularizaran o xénero a mediados do século XX. Os coñecementos de Rábade e Charlín constituíron a base sobre a que se asentaron os alicerces da iniciativa educativa e cultural de Luís Carballo. O Seminario adquiriu prestixio rapidamente. O seu éxito radicaba en dous factores: a práctica e o alto grao de colaboración entre o alumnado e o equipo docente. En declaracións a Nós Diario, Carballo explica que desde o primeiro momento concedéuselle moita importancia a gañar experiencia tocando os instrumentos, fronte a un desbordamento de contidos teóricos. "Nunca foi un formato de academia de música, sempre foi práctico e co paso do tempo reforzamos ese aspecto", sinala. A respecto do funcionamento das aulas, destaca a sinerxía entre alumnado e profesorado. En declaracións a Nós Diario, Abe Rábade salienta o esforzo da escola por romper as barreiras tradicionais entre ambos: "Non no sentido de persoas que teñen maior ou menor grao de experiencia, senón integrando jazzistas recoñecidos de toda a península co resto de alumnos e alumnas". Para Rábade, a reciclaxe dos e das artistas é inherente ao jazz, e entende que tamén é frutífero para os adultos coñecer e aprender das inquedanzas de xente máis nova. A contribución do Seminario de Pontevedra á dinamización do jazz na Galiza foi determinante. Non só conseguiu espertar o interese na sociedade polo jazz, democratizando o acceso a unha formación deste xénero de calidade, senón que tamén estimulou a aparición de festivais en gran parte do territorio galego. Antes dos anos 2000 apenas existían iniciativas que puxeran en valor o jazz galego. O Seminario de Jazz de Pontevedra foi o catalizador que incrementou a demanda de eventos como o Festival Internacional de Jazz e Blues de Pontevedra que este verán volveu soar na cidade do Lérez . Mulleres no jazz O curso anterior, dun total aproximado de 50 matrículas que se realizaron no Seminario, só 20% ou 25% foron mulleres. Luis Carballo fixa como obxectivo prioritario para este novo curso ampliar esa porcentaxe. O Seminario afronta con decisión o reto de sumar máis músicas nas súas aulas e exportar novas referentes do jazz galego como é o caso da cantante e compositora Terela Gradín, que se instruíu no Seminario no curso de 2003. A xeración de jazzistas do Seminario Durante dúas décadas, o Seminario de Pontevedra impulsou varias das traxectorias máis importantes do jazz galego actual como a da propia Terela Gradín, Xan Campos, Virxilio da Silva, Iago Fernández ou Yago Vázquez. Hoxe, anos despois de rematar a súa formación, algúns imparten aulas no Seminario. "70% de músicos de jazz na Galiza veñen da man do Seminario de Pontevedra", estimou Charlín este mes na presentación do novo curso que comeza en outubro. Carballo considera que un dos aspectos máis emocionantes da escola é que atraeu diferentes xeracións nestes 22 anos e distingue tres xeracións no jazz galego: os pioneiros, agrupacións como Clunia Jazz e Abuña Jazz, segunda xeración, artistas que marcharon a Estados Unidos durante a época de Rábade e Charlín e a xeración que vén marcada polo Seminario. O jazz galego transcende fronteiras e faise referencial Con 15 anos o pianista e compositor Abe Rábade viaxou a Austria coa Asociación Internacional de Escolas de Jazz. Alí reuniuse con músicos e músicas de diversas idades e procedencias e descubriu que había un elemento común que compartían todas as persoas que se atopaban nese lugar: o jazz. Entón comprendeu que a música é un idioma universal e que quería dedicarse profesionalmente a explorar unha disciplina que serve como vehículo de comunicación entre tantas culturas. Desde que se graduou no Berklee College of Music, Rábade actuou como embaixador do jazz galego en todos os países nos que actuou, como Estados Unidos, Cuba, Marrocos, e incluso na China. Nos últimos anos dedicou os seus esforzos a crear unha linguaxe propia a partir da mestura de tres vertentes: o jazz, a música tradicional galega e a música clásica ou música de cámara. O seu último disco, Botánica, publicado xunto a Davide Salvado, é un exemplo do compromiso que adquiriu cos ritmos propiamente galegos ao longo da súa traxectoria. En 2006 iniciouse na música tradicional formando un grupo con dúas mestras do xénero, Ugia Pedreira e Guadi Galego. Desde entón, o folk galego ocupa un papel central na súa obra.