A proxección exterior da música clásica galega

Lía hai pouco un comentario nas redes dun colaborador deste xornal, no que reflexionaba, de xeito colateral, sobre o tema que hoxe pretendemos analizar aquí. Escribía Suso de Toro sobre a visión localista que os programas de Radio Clásica, de RNE, teñen sobre a realidade musical da que informan. Comparto aspectos do comentario do escritor, malia que non todos os elementos dos que tira na súa argumentación, mais dá pé para insistir, unha vez máis, nalgunhas evidencias como a escasa importancia, mesmo desprestixio, que a música clásica ten como elemento para a construción do noso país ou a necesidade de canles propias a través das que difundir estas músicas. E refírome á difusión que, a través dos medios, se poida facer da música clásica en Galicia, da que se fai aquí e da que se fai no resto do mundo. Pero tamén á proxección da música galega de cara ao exterior para a súa internacionalización, posibilitando que o potencial creativo galego se dea a coñecer fóra, prestixiándose e elevando o ton e calidade, en xeral, do sector. Abrirse ao mundo Non debe sorprender que a música clásica galega estea ausente da programación de RNE, cando tamén o está nos medios, políticas e programacións galegas. O desprestixio que a clásica ten, considerada coma un xénero menor e pouco rendíbel política e economicamente, trae como consecuencia que o nivel se estanque, os mellores marchen fóra e o que aquí resta acabe, a falta de horizonte claro, abandonando, un tras outro, proxectos que non chegan nunca a frutificar. Para remediar iso é fundamental acreditar as programacións sacándoas do amadorismo e precariedade nos que se atopan. Pero é fundamental tamén abrirse ao mundo, xerando canles para a proxección de artistas, compositores e formacións, fomentando a presenza destes nos medios, programacións e mercados do mundo. Nun mundo extremadamente competitivo é preciso que a música que se faga en Galicia ofreza un produto exportable no que a excelencia e singularidade vai ser un factor decisivo á hora de ser reclamado polos festivais, programadores e públicos, polo que será preciso poñerse ao nivel do mellor da escena mundial. Nada disto acontecerá froito do acaso. É preciso articular políticas públicas de apoio ao sector que permitan facer chegar o tecido musical alí onde non chega É preciso articular políticas públicas de apoio ao sector, que permitan facer chegar o tecido musical e creativo alí onde, por si mesmo, non chega. Esas políticas deben orientarse especificamente ás necesidades da música clásica que, en Galicia, sufre un notable atraso con respecto a outros ámbitos e onde, para comezar, non existe unha estrutura empresarial que poida operar como motor de dita internacionalización, promovendo contactos, organizando unha xira; en definitiva, poñendo en marcha, dinámicas que axuden a fortalecer e profesionalizar o sector. Hai que ter en conta que a fuga de talentos non axuda, pois o que aquí queda non é o mellor que podemos ofrecer como país, por iso as políticas públicas deberían procurar un apoio que permita aos axentes que aquí operan desenvolver, con estabilidade e en condicións dignas, os seus proxectos, evitando que se convertan sistematicamente en auga nun cesto. Para iso é preciso un activo traballo desde o sector público, en colaboración con entidades culturais no estranxeiro, comezando polo establecemento de relacións co noso país veciño, Portugal. Axudas e conexións As convocatorias de axudas á distribución, pensadas para sectores da música moito máis dinámicos, que contan cunha industria moi favorecida e fortalecida polas políticas públicas ao longo das últimas décadas, son un pozo de desesperanza para os microaxentes que operan no sector da clásica. Estes apenas concorren a ditas axudas, pois non chegan a cumprir practicamente nunca as condicións para optar a elas. Polo demais, estas convocatorias tampouco miden a calidade ou interese das propostas, senón a présa coa que se presenta a solicitude. Aínda no caso de que unha formación reciba un convite para participar nun festival, resta outro atranco por salvar, que é o elevado custo que ten viaxar desde Galicia e as nulas comunicacións con Porto, que ofrece conexións directas co resto do mundo moito máis económicas. Isto fai que os programadores se decanten por outras opcións máis factibles nas que, a igualdade de interese na proposta musical, os custos de desprazamento son moito menores, ou que acaben sendo os artistas os que sufraguen a diferenza, xa que a alternativa é simplemente non tocar fóra. Nada disto apunta a un horizonte de consolidación dun sector no que non falta talento, senón unha mínima estratexia e visión de futuro.