A propósito do informe sobre o impacto da industria musical en Galicia

Hai pouco presentábase un estudo impulsado pola Asociación Galega de Empresas Musicais, co apoio da Consellería de Cultura, no que se avalía o impacto que o sector da música ten sobre o conxunto da economía e do emprego en Galicia. Até o momento, non tivemos acceso ao contido do devandito informe, polo que resulta inviable unha análise máis fonda das conclusións e valoracións que, con motivo da presentación, se destacaron. Estas fan fincapé no considerable peso específico que a industria musical tería, así como nos importantes efectos, multiplicador e de retorno, que xustificarían os investimentos que se veñen facendo neste ámbito. Na presentación destacáronse outro tipo de valoracións de corte máis subxectivo, voluntarista e dificilmente cuantificables, sobre o alto grao de profesionalidade e cualificación dos seus axentes, a capacidade de adaptación, o gran potencial de crecemento, o positivo nivel de asociacionismo, o grao de compromiso coa arte, a creatividade ou a capacidade de xeración de innovadores contidos, do que se conclúe, sen máis argumentos, que a música é unha das industrias culturais máis rendibles. Ao tempo, afírmase que a industria musical galega se caracteriza polo uso intensivo do traballo autónomo, a fragmentación e unha alta temporalidade e estacionalidade no emprego, o que non parece casar coa suposta fortaleza da mesma. En xeral, o ton triunfalista dos datos feitos públicos contrasta con moitas das críticas que, desde hai anos, se veñen formulando desde o propio sector. A industria musical galega caracterízase polo uso intensivo do traballo autónomo, a fragmentación e unha alta temporalidade no emprego Polo demais, descoñecemos se para a elaboración do informe se recadaron datos específicos sobre a música clásica, un ámbito con características diferenciadas, que apenas resiste comparación co resto do tecido musical, pois participa de todas as disfuncións que afectan ao conxunto e, ademais, leva décadas de atraso en aspectos nos que si se constata una certa evolución e profesionalización da industria. Sen folla de ruta En 2007 publicábase un estudo, dirixido por Marcos Lorenzo, no que se manexaban interesantes elementos de análise sobre os problemas que se detectaban entón nunha incipiente industria musical galega. En gran medida, estes seguen afectando ao sector e, por descontado, á música clásica, que ficou á marxe de calquera proceso evolutivo. Xa naquela altura, o propio tecido puña en cuestión a existencia da devandita industria, por volume de actividade económica, suficiencia financeira, a tendencia a abranguer todos os elos da cadea de valor por parte dos propios artistas, o carácter multifuncional das empresas, a escasa especialización ou a precariedade e necesidade de compaxinar a actividade musical con outras ocupacións. Os interesados laiábanse da falla de recoñecemento social dos artistas, do estreito marxe de beneficios das empresas, dos baixos honorarios artísticos e dun ríxido réxime fiscal e de seguridade social, que acaban abocando o conxunto á economía mergullada. Salientábanse tamén os atrasos conxénitos no pago das administracións ás empresas, o baixo grao de internacionalización e a excesiva dependencia do sector público. Pois ben, independentemente do que a industria musical achega ao conxunto da economía galega, datos que, polo momento non é posible contrastar, o certo é que moitos dos problemas que diagnosticaba o informe de 2007 seguen sen solución. Poñer a énfase da análise na rendibilidade económica das inversións públicas no ámbito da música ou na creación dun emprego que, ao tempo se cualifica de temporal, estacional e polo tanto precario, fai pensar máis ben nunha operación de estética que permita disimular, con cifras rechamantes, a verdadeira situación dun sector que, desde hai décadas, traballa arreo por dotarse de certa estrutura, mais non se resiste a certa moral acomodaticia e conivente coas estruturas de poder das que acaba dependendo. O peso específico das empresas que operan na clásica é insignificante no conxunto da industria, por número de empresas, volume de actividade, profesionalización, marxe de beneficios, consideración social ou capacidade de creación de emprego estable. Non é preciso nin disimulalo. Veremos o que os datos fornecen para tirar máis conclusións. O que queda fóra de toda dúbida é que a música clásica non ten folla de ruta nin aspiracións como sector económico estratéxico. Tampouco apoios. Ter axenda e apoio público non estaría de máis pero, pola súa propia conformación e os intanxibles que integran o seu capital, debe a clásica entrar nese xogo de confusas cifras de rendemento e retorno?