A MICE aborda novas formas de comunidade no espazo entre o rural e o urbano

O espazo rururbano é o escenario dunha complexa e fértil superposición de funcións urbanas e rurais, de transformacións no uso do solo, nas pautas de comportamento da poboación e duns procesos de conflito que se manifestan na paisaxe. Un sitio que tende a ser utilizado polo medio urbano como lugar de acollida de todo aquilo que a cidade expulsa. E tamén un lugar onde se enfrontan sentimentos de pertenza e de deslocalización. A 18ª edición da Mostra Internacional de Cinema Etnográfico (MICE) escolle este territorio como núcleo temático arredor do cal artellar os seus contidos. "Na deslocalización das dinámicas metropolitanas, a mobilidade de persoas, ideas e formas culturais desdebuxan a dicotomía rural-urbano e orixinan formas híbridas. Nestas zonas de intersección aparecen o conflito e o desencontro pero tamén xorden concomitancias, novas formas de resistencia, de pensamento, de socialización do patrimonio ou de prácticas culturais", afirman desde a organización do festival. Tensións e concordancias "En realidade, a idea de tratar o espazo rururbano xurdiu dun estudo sobre os núcleos de poboación que están arredor de Santiago, a maioría deles atravesados por algún dos camiños de peregrinación", explica a directora da Mostra, Ana Estévez, en conversa con Nós Diario. "Decatámonos de que aí se daban unha serie cambios nos usos do territorio que eran comúns a moitas zonas da Galiza, e que esas transformacións merecían unha reflexión máis profunda. Daquela, consideramos que dedicarlle ao tema unha edición da MICE podería ser un primeiro paso para iniciar ese debate". Estévez apunta ao rápido e relativamente recente proceso de desenvolvemento urbano na Galiza, e a unha expansión veloz de usos urbanos no mundo rural como fonte de conflitos, mais tamén de novas maneiras de organizar as comunidades. "O botellón, por exemplo, é un hábito de orixe urbana e, efectivamente, pode ser un elemento de tensión na convivencia. Mais tamén aparecen formas de defensa do patrimonio que indican un cambio na visión da poboación rural sobre si mesma, a través da influencia do urbano. Un exemplo recente témolo na organización de entidades que tratan de defender o medio natural ante a avalancha de proxectos eólicos proxectados no rural galego", opina. "O certo é que estamos nun momento de transformacións e que existen moitos elementos sobre os que reflexionar e debater para buscar consensos, para decidir que tipo de sociedade queremos construír". A MICE presenta o programa da súa 18ª edición, centrada no 'rururbano' e a perspectiva de xénero Cuestións universais A sección oficial da MICE inclúe catro filmes galegos: a estrea absoluta de Malgrat, de Santiago Teijelo, Al otro lado del mar, do cineasta de Meaño Eloy Domínguez Serén e o colombiano Samuel Moreno Álvarez; e as curtametraxes Tatuado nos ollos levamos o pouso, de Diana Toucedo; e A festa do emigrante, de Sara Traba. Ademais, poderán verse a francesa Porte de Clichy, de Sébastien Marziniak; a ecuatoriana La primera puerta, do Colectivo Súper Cuy; a italiana I Nostri Giorni, de Gisela Peláez; Detached, do ruso Vladimir Krivov; a mexicana Las colonias, de Luis Lazalde; Aylesbury Estate, da italiana Carlotta Berti; e Tolyatti Adrift, da catalá Laura Sisteró. "É curioso como sendo filmes de procedencias tan diferentes, tocan temas perfectamente extrapolábeis cos que calquera persoa pode sentirse identificada", indica a directora da MICE. "En todas elas podemos ver como o ancestral se transforma en algo novo ou, ao revés, como elementos da cultura industrial dan un xiro para deixar paso á natureza e á tradición. Quizais un síntoma de que a etapa iniciada coa Revolución Industrial está dando paso a outra cousa. Aínda que desde o festival non pretendemos chegar a ningunha conclusión sisuda, senón a ofrecer elementos para o debate". Ana Estévez: "Segue habendo dificultade para que as mulleres atopen quen as produza no cinema" Canto de emigración A emigración non foi un fenómeno alleo ás transformación nos usos da terra, e a sesión inaugural de hoxe (Teatro Principal, 20 horas) promete un espectáculo arredor dela no que asocian cinema e música: a MICE abrirá coa proxección da reconstrución que o cineasta Pepe Coira fixo do desaparecido filme de Antonio Román (Ourense, 1911-Madrid, 1989) Canto de emigración -un raro exemplo de cinema de vangarda na súa época- a partir dos materiais que se conservan del: o guión, unha serie de fotografías da rodaxe e a partitura orixinal escrita polo compositor e violinista Teódulo R. Páramos (Tui, 1905-Vigo, 1970), que será interpretada en directo pola Orquestra Clásica de Vigo. A película está inspirada nun debuxo de Castelao, e segue as pautas do “cine puro” de Eisenstein. "Quixemos recuperar o ton anterior á pandemia cun evento que fose atractivo e importante para a historia do audiovisual deste país", resume Ana Estévez. ‘A Portrait On The Search For Happiness’ e ‘El último de Arganeo’, gañadoras na XVII Mostra Internacional de Cinema Etnográfico Igualdade, comunidade e memoria en celuloide Dentro das seccións non competitivas do festival, teñen unha particular importancia as proxeccións de 'Impropias', coas que se quere reforzar a presenza do cinema realizado e/ou producido por mulleres, que este ano estará comisariado por Ainhoa Rodríguez, directora da premiada Destello Bravío. Para a sección, a directora escolleu dous filmes máis: Cow de Andrea Arnold e ElDorado XXI de Salomé Lamas. A sección 'Lindes' que presenta traballos en proceso ou que non contando cos requirimentos para as seccións competitivas, si teñen un gran interese desde a reflexión antropolóxica, está coordinada polo MDOC, Festival Internacional de Documentário de Melgaço e presenta Dispersos pelo centro, de António Aleixo (Portugal); Four Seasons in a Day, unha coprodución entre Lituania e Bélxica de Annabel Verbeke; e unha selección de filmes do proxecto Plano Frontal, do norte de Portugal. Finalmente, 'Trazas', é unha sección artellada en colaboración co Cineclube Compostela na que se exhiben referentes do cinema etnográfico, moitas veces inéditos na Galiza. Boca de Lixo, do brasileiro Eduardo Coutinho, As cidades e as Trocas, de Luísa Homem e Pedro Pinho, ou Contras' City, do senegalés Djibril Diop Mambéty son algúns dos filmes que se poderán ver neste apartado. Esta terza feira comeza na Coruña a cuarta edición da Semana do Cinema Galego