María Besteiros, finalista do XLI Premio Xerais de Novela con 'Ítaca': "Para min a verdadeira aventura é sacar unha casa adiante ou superar problemas de saúde mental"

—Na súa tese xa abordaba as representacións da maternidade en autoras galegas contemporáneas, mais agora faino en forma de novela e reinterpretando a Odisea de Homero. Por que? Hai uns anos coincidiron na miña vida varios acontecementos importantes a nivel persoal e profesional. Estaba traballando na miña tese e lin varios traballos de investigación nos que se intentaba explicar a obra e vida de Rosalía de Castro a partir da relación co seu pai ou co seu home. Non sei por que, mais relacionei esa definición que se buscaba dela a través dos homes co mito de Penélope, outra muller á que coñecemos a través de Ulises. É a 'muller de', a 'nai de'. Interesábame explorar as grandes aventuras dentro do fogar e dunha mesma, en vez de fixarme nas grandes aventuras de Ulises, situadas sempre fóra do espazo dos coidados. É o modelo do heroe que vive estas aventuras fóra do fogar e cunha muller agardando por el ou a ser salvada por el. Está en calquera filme dirixido ao público infantil, de superheroes e mesmo nos que están protagonizados por mulleres. —En que sentido? É certo que hai unha heroína feminina, mais segue o mesmo modelo de aventuras fóra do fogar. Para min a verdadeira aventura é sacar unha casa adiante todos os días ou saír de problemas de saúde mental. Son as que me interesa ler e contar, mais é raro velas en libros ou en filmes. Hai un modelo do que sería unha aventura e o resto acaba encaixado en produtos introspectivos ou intimistas. Dáselle outra clasificación. E realmente a aventura do día a día está aí. Quizais hai que comezar a pensar neses marcos ou límites entre o espazo privado e o público. —Esta é a súa primeira novela. Como foi o seu proceso de escrita? Eu veño de publicar poesía, mais realmente escribo narrativa de sempre, mesmo antes de comezar a escribir poesía. Polo tanto, estou moi acostumada a escribir narrativa, mais non tanto coa idea de convertelo nun produto como un libro. A poesía para min é unha foto fixa dun momento emocional, polo que adoito escribir deseguido. Pola contra, na novela non estaba falando dunha vivencia persoal. Hai cousas miñas, por suposto, mais non é unha autoficción. Comecei a novela sabendo de onde partía e como quería que fose o final. Para o resto fun deixando que os personaxes medrasen. É dicir, cando comecei a escribir non sabía que ía facer Telémaco, nin Ulises. Sabía os nomes e a súa situación de partida, pero nada máis. Se ben o proceso de escrita foi relativamente rápido, deixei a novela en repouso durante bastante tempo. Son moi autoexixente e teño moita síndrome da impostora, polo que teño moitas dúbidas sobre o que escribo. Custoume presentala a un premio, mais cando decidín que era o que quería facer comecei un proceso de revisión e diría que de reescrita. —E ao final saíulle ben. Si, estou moi agradecida porque ao final é xente que non me coñece de nada e aínda así gustoulles a novela. Eu teño a miña persoa de confianza que le todo o que escribo antes de envialo a ningunha parte, mais non deixa de ser unha persoa que me quere. Aínda así, a miña síndrome da impostora segue moi arraigada e é difícil desfacerme dela.