As editoras galegas lembran nun acto catro décadas de defensa do sector

A Asociación Galega de Editoras (AGE) celebrou esta quinta feira o seu 40 aniversario cun acto en Compostela no que se deron cita representantes das principais asociacións galegas e estatais do libro, ademais das administracións e entidades colaboradoras. O encontro serviu, tamén, para reunir, baixo o mesmo teito, as presidencias da entidade deste período para falar da súa actividade e para facer públicas as súas demandas. As editoras galegas volverán ir ás feiras internacionais sen a Xunta O acto comezou coa proxección dun audiovisual elaborado pola produtora Illa Bufarda que presentaba a traxectoria da AGE ao longo destes 40 anos. O seu presidente, Henrique Alvarellos, fixo un percorrido histórico pola edición na Galiza, desde os precursores do século XIX até a actualidade, deténdose en 1983, cando naceu o gremio, e comparou no seu discurso a situación de hoxe coa das orixes da asociación. Na constitución da AGE participaron, naquela altura, as editoriais Galaxia, Alvarellos, Xistral e Sotelo, ademais da Fundación Barrié, a Escola Aberta, Libro de Oro e a Imprenta Neira. Os obxectivos que marcaron nos seus estatutos eran “a defensa, promoción e difusión da edición de libros en lingua galega”. Defender o libro Lembrando o momento inicial, o presidente da AGE recuperou no seu discurso a imaxe do momento no que “media ducia de editoras puxeron a andar, en xuño de 1983, a primeira asociación profesional do noso país. Tiñan un dobre obxectivo: crear unha industria editorial galega e conquistar público lector”. O editor lucense, que entrou na entidade en 2004 cando faleceu seu pai, un dos fundadores, asegurou que “a industria creouse e hoxe contamos cunha verdadeira industria editorial galega, 46 empresas asociadas que publicamos todo tipo de libros, xéneros ou formatos”. Estas son as obras gañadoras dos Premios Follas Novas 2023 Porén, aclarou que “a edición galega segue a soportar unhas cifras de vendas moi baixas, menos do 10% do mercado do libro na Galiza”. Por ese motivo, o presidente de AGE reclamou máis visibilidade para o libro galego. “Non cansaremos de reclamar un gran plan lector para o libro galego, porque a lectura é, ben o sabemos, o motor do coñecemento. Con políticas públicas sedutoras, acertadas, útiles... Fáltannos fiestras, lugares amábeis onde eses libros galegos teñan visibilidade”, concretou. Na súa intervención lembrou, por último, todas as persoas que presidiron esta asociación, especialmente os que xa non están, Luís Mariño, Carlos Blanco e Alfonso García Sanmartín. Gañar público “Mirando as primeiras quince actas da asociación, que aínda conservamos manuscritas, quedaba claro que a súa primeira intención era crear unha industria, daquela eran proxectos moi voluntaristas e militantes”, explica Henrique Alvarellos a Nós Diario, “agora podemos dicir que iso mudou, publicamos todo tipo de formatos e xéneros e estamos á par con calquera outra cultura europea”, engade. Porén, o segundo obxectivo, “que consistía en gañar público lector, para falar de mercado como tal, está pendente” di Alvarellos. Con todo, admite algúns avances como conseguir “conquistar as librarías, as bibliotecas e os colexios”, neste último caso cunha “gran rede de bibliotecas escolares da que estamos orgullosos”. A Administración ignora o libro galego Como aspecto positivo, o presidente da AGE salienta tamén que coas 46 empresas actuais “estamos nas perto de 50 coas que contabamos en 2008 cando estoupou a crise internacional”. Aínda así, o panorama editorial xa non é o mesmo. “Agora somos máis as empresas pequenas, quedaron polo camiño outras grandes como A Nosa Terra ou Ediciós do Castro”, recorda. Outra das propostas que figuraban naquelas actas de AGE era iniciar as relacións coas editoras das outras linguas oficiais do Estado español e conseguiuse. “O I Galeusca editorial tivo lugar en Santiago de Compostela en 1986 e seguímonos xuntando cada dous anos o sector galego co de Euskal Herria e os países de fala catalá”, lembra Alvarellos. Na promoción do libro galego foron fundamentais, tamén, as sinerxías con outras entidades que traballan co libro. Un exemplo claro nos últimos anos foi a Gala do Libro Galego, coñecida na actualidade pola entrega dos Premios Follas Novas. Alvarellos relata que AGE realizaba a Noite da Edición desde 2004, a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega facía a Gala das Letras e a Federación de Librarías da Galiza organizaba os Premios Irmandade do Libro. A presenza en feiras internacionais do libro galego enfronta a editoras e Xunta “Reunilas penso que foi do mellor que fixemos os que nos dedicamos ao mundo libro”, admite, “conseguimos un grande avance ao rematar con galardóns que moitas veces se duplicaban e pasamos a centrarnos en consolidar un só evento”, colixe. Alvarellos, no aniversario da entidade, reivindica a súa profesión, a de ser "un activista e impulsor de contidos que busca camiños para sacar adiante a creatividade de moita xente", tal e como fixeron os seus "presidentes de honra, Ánxel Casal e Isaac Díaz Pardo" ou como “Francisco Fernández del Riego, outro referente homenaxeado este ano coas Letras Galegas”.