Un terzo da poboación desempregada na Galiza ten estudos superiores

O Instituto de Estudos e Desenvolvemento da Galiza (Idega) presentou onte en Compostela o estudo A Economía Galega. Informe 2022. A publicación, coordinada por Dolores Riveiro e Roberto Bande, analiza o mercado de traballo, o eido agrario, pesca, industria, construción, servizos e os sectores turístico, financeiro, público e exterior dun ano marcado pola saída da pandemia e as tensións xeopolíticas no leste de Europa coa guerra en Ucraína. Segundo explica a Nós Diario o colaborardor deste xornal e decano da Facultade de Administración e Dirección de Empresas da USC, Roberto Bande Ramudo, 2022 tivo como denominador común en todas esas áreas "o impacto da inflación e da suba dos xuros sobre a economía" que afectaron "desde os prezos enerxéticos até os custos das materias básicas para todos os sectores". Neste sentido considera que a decisión do Banco Central Europeo (BCE) "indicou un cambio evidente na política monetaria que impactou na demanda e no consumo". Para a directora do Idega, Dolores Riveiro García, algunhas das decisións que se tomaron no seu momento, como é o caso da suba de xuros, conseguiron frear en parte a inflación, mais influíu "no dinamismo de todos os sectores". Os aspectos "positivos" do estudo, para esta investigadora, están relacionados coa propia situación da pospandemia, un momento que coincidiu "co aforro acumulado xunto a un cambio no patrón de consumo, por exemplo no incremento do turismo". Neste sentido alerta que "os patróns poden manterse, mais os aforros esgótanse". Emprego No apartado de emprego, realizado polo propio Bande xunto ao profesor da USC Melchor Fernández, o estudo conclúe que a economía galega recupera o nivel de ocupación prepandemia, mais queda lonxe dos niveis de emprego de 2008. En concreto, segundo datos do Instituto Galego de Estatística (IGE), había na Galiza 210.000 empregos industriais en decembro de 2008 e só 162.800 no mesmo mes do ano 2022. Outro dato significativo que mostra o informe é que a taxa de emprego na Galiza continúa sendo inferior á do conxunto do Estado español, algo que explican como consecuencia dunha poboación máis envellecida. En relación ao comportamento do emprego, o traballo achega datos da Enquisa de Poboación Activa (EPA) que mostran que na Galiza, entre 2020 e 2022, a ocupación medrou en 29.500 persoas de media anual, 2,75%, en relación a 2020. Porén, esta cifra é moi menor en porcentaxe á recuperación no Estado español, que foi de 6,19%. Ademais, entre os colectivos máis afectados, o informe salienta o do emprego autónomo que na Galiza en 2019 supuña 13,11% e en 2022 pasou a ser 11,73%. Por último, a evolución do desemprego por niveis educativos desde 2020 amosa un panorama no que se reduce a taxa de paro entre a poboación con estudos superiores (pasando de 9,4% a 8,1%) mais segue a representar 34% do desemprego no país, lonxe do 25,8% do conxunto do Estado español. Este dato, para Bande e Fernández implica que a economía galega "segue mostrando enormes dificultades para ofrecer postos de traballo cualificado a estes demandantes, o que acentúa o desaxuste educativo no mercado laboral galego". Polo tanto, para estes investigadores, "este sería o colectivo máis proclive a emigrar dado o diferencial existente en relación á probabilidade de atopar emprego". Industria En relación ao sector industrial galego, o informe indica que este ámbito mostrou en 2022 un comportamento negativo con respecto a 2021. En concreto sinalan un descenso de 2% na xeración de Valor Engadido Bruto (VEB), valor dos bens e servizos producidos antes de impostos, unha caída que explican pola evolución do sector enerxético. A pesar da baixada, o emprego aumentou ese ano en 1.400 traballadoras e traballadores. Nun contexto de dificultades na subministración de compoñentes, a facturación da produción de automóbiles aumentou en 350 millóns de euros. A metalurxia sofre, pola súa parte, un importante retroceso, debido á suba dos prezos da enerxía. O estudo tamén detecta un "forte aumento dos prezos dos produtos industriais de 13%, que non veñen explicados polo aumento dos custos salariais" xunto coa caída das exportación industriais. A especialización en fabricación de pezas de vestir, vehículos de motor e madeira é outra das cuestións abordadas no documento. Porén, a actividade manufactureira tamén mantivo un comportamento anual negativo (-0,5%) polo que se frustran, opinan, "as expectativas existentes ao comezo de 2021 de que, conforme se fose superando a crise sanitaria motivada pola Covid-19, se retornaría paulatinamente á produción de 2019". Outro dos datos negativos de 2022, apuntado polo informe, foi o índice de produción industrial (IPI) que caeu en 2022 até 1,3%, o que supuña "que o volume de produción na Galiza non era capaz de recuperar os niveis anteriores á crise sanitaria, sendo a produción similar á que se lograba en 2015". En todo caso, o sector industrial galego no seu conxunto mantén na actualidade unha estrutura caracterizada pola súa elevada concentración. Na industria manufactureira, tres sectores experimentaron un comportamento negativo en 2022: a alimentación xeraba un 26,3% da cifra de negocios total; a fabricación de vehículos de motor un 23,4%; e a metalurxia, fabricación de produtos de ferro, aceiro e ferroaliaxes un 11,1%. Así, a industria da alimentación, que superou rapidamente a crise de 2008 e apenas se viu afectada pola pandemia, desacelerouse en 2022 un -5,5%, "un resultado que suxire que a complexa conxuntura internacional incidiu con forza no sector". Situación algo diferente é a da automoción, cuxa produción é moi distinta á primeira década deste século, mais que con respecto a 2021 mantívose relativamente estabilizada, ao descender un 0,4%. Peores foron os datos do sector metalúrxico, nos que se detecta unha caída do IPI de 29%, o que implica que a produción en 2022 foi 50% inferior á de 2008. Maior alza de prezos industriais O estudo A Economía Galega. Informe 2022 do Idega considera que a evolución dos prezos dos produtos industriais pode considerarse "a variábel máis determinante do comportamento da industria na Galiza" ese ano. Xustifica esta afirmación lembrando que se en 2020 cuantificábase un descenso dos mesmos de 1% interanual no mes de decembro, no mesmo período de 2021, a taxa de variación foi de 40,3% e en 2022 alcanzou 13%. Esta situación "inusitada", motivada "pola alza nos prezos das materias primas, bens intermedios e, sobre todo, da enerxía", aseguran que "non só modificou a estrutura de prezos relativos senón que ocasionou un retraemento na demanda". Porén, a escalada nos prezos foi moi desigual e afectou os sectores de maneira diferente. Neste sentido, os máis afectadas foron os que dependen da enerxía, que viron subas de 154,1% na Galiza en 2021 e de 10,1% en 2022.