Mercado laboral e desigualdade

O mercado laboral do Estado español é característico, baseado nun elevado desemprego estrutural e un importante grao de precarización. De todos modos, este mercado laboral soe interpretarse como un mercado dual, onde conviven relacións laborais con boas condicións salariais e elevada seguridade e outro tipo de contratación baseada na elevada inseguridade e a precarización. O caso galego, que analizaremos a continuación, sitúase nas mesmas coordenadas. O primeiro dato que soe empregarse ao falar de mercado laboral é o do desemprego (é dicir, as persoas de máis de 16 anos que buscan traballo pero non o teñen), que nestes momentos se sitúa no 10,6%. É dicir, unha de cada dez persoas que quere traballar non atopa onde. Na perspectiva histórica, o desemprego na Galiza atópase en mínimos desde o ano 1996, salvo o período 2005-2008, excepcionalmente bo en termos de emprego. Na comparativa internacional, a nosa taxa de paro é lixeiramente inferior á estatal (12,8%), aínda que ambas cifras de paro son anormalmente elevadas se a comparamos coa Unión Europea. Ocupación e desemprego De todos modos, aínda que o desemprego é un dato moi útil, tamén oculta outro tipo de información relevante sobre o mercado laboral e a situación socioeconómica dun territorio. Por iso, tamén é importante analizar a ocupación, é dicir, as persoas que efectivamente teñen un traballo, en lugar das persoas que activamente buscan un traballo e non o teñen. O número de persoas ocupadas en Galiza supera lixeiramente o millón cen mil. Esta cifra é relevante, porque aínda que o desemprego caeu de xeito relevante nos últimos anos, o incremento de persoas traballando aínda non chegou ás cifras de 2009. É dicir, hoxe hai menos persoas traballando que hai quince anos. Esta cifra é moi preocupante porque o que indica non é simplemente un problema no mercado laboral, senón que exemplifica o gravísimo problema demográfico que existe no noso país, con foco no avellentamento e a baixa cantidade de xente moza. Porque se entramos ao detalle da ocupación, vemos que entre os anos 2009 e 2022 o número de persoas ocupadas menores de 34 anos caeu en nada menos que 171.000, un 44% do total. É dicir, que o problema do avellentamento no mercado laboral é hoxe un problema, pero nas vindeiras décadas aínda se vai agudizar. Esta situación pode acompañarse de dous elementos que son relevantes: a evolución dos salarios e o grao de parcialidade. No relativo aos salarios, o soldo medio en Galiza rolda os 22.000 euros anuais brutos, nunha tendencia ao estancamento desde o ano 2010. É dicir, os ingresos das persoas asalariadas non aumentaron nos últimos quince anos de xeito significativo, sobre todo tendo en conta o actual contexto inflacionario. A remuneración media en Galiza é, ademais, un 12% inferior á española e un 29% inferior á da UE dos 27. Pero este contexto de baixos salarios é particularmente duro cando o enfocamos cara á mocidade. Segundo os datos do Instituto Galego de Estatística (IGE), se es menor de 25 anos o salario medio non supera os 11.300 euros, é dicir, cobra aproximadamente a metade (!) que o salario medio. Aínda no tramo de 25 a 34 anos, o salario medio é máis dun 20% inferior ao salario medio xeral. É dicir, o mercado laboral galego non só é dual polas súas condicións globais, senón que cada vez en maior medida se vive unha importante fenda xeracional. Fenda de xénero — Ser muller multiplica por catro as posibilidades de ter un contrato a tempo parcial e, polo tanto, máis precario Por último, no relativo á parcialidade, a situación presenta outra característica que xeralmente queda opacada nas estatísticas pero é fundamental: esa fenda xeracional tamén está acompañada dunha importante fenda de xénero. Mentres un 95% dos homes con contrato están a tempo completo, esta cifra redúcese ao 77% no caso das mulleres, como podemos ver na gráfica. É dicir, ser muller multiplica por catro as posibilidades de ter un contrato a tempo parcial e, polo tanto, máis precario. Como consecuencia desta realidade, o salario medio das mulleres en Galiza é case un 30% inferior ao salario dos homes. Esta situación vén dada porque as mulleres traballan menos horas e, polo tanto, tamén cobran menos, dirán algúns. Esta afirmación ten pouco de certo, dado que os motivos desta parcialidade veñen determinadas porque as mulleres son na inmensa maioría as responsables de realizar actividades de coidados (a persoas maiores, nenas e nenos ou actividades do fogar), polo que o número de horas de traballo efectivas non son inferiores ás dos homes, só o son a cantidade de horas remuneradas. Polo tanto, unha dobre inxustiza.