A "glovolización" esténdese nos sectores laborais: "Estiven 10 anos como falsa autónoma até o día que chegou unha inspección"

Segundo os cálculos realizados pola Asociación Galega de Traballadores Autónomos e do Mar (Agtamar) e pola Unión de Profesionais e Traballadores Autónomos (UPTA) en base aos últimos datos de afiliación no Réxime Especial de Traballadores Autónomos (RETA) fornecidos polo Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións esta mesma semana, 10% das persoas que traballan por conta propia a nivel galego fano como falsas autónomas. Deste modo, perto de 20.500 das 204.245 profesionais por conta propia que estaban afiliadas de media na Galiza a través do RETA o pasado mes de novembro estaría realizando unha actividade profesional de forma exclusiva para unha empresa sen que esta a contrate como asalariada e, polo tanto, exercendo obrigada a inscribirse na Seguridade Social como autónoma. Isto, segundo destacan ambas as organizacións, "supón unha cifra preocupante para a economía e o sistema de cotizacións da Seguridade Social". Neste sentido, engaden que "o fenómeno, que inicialmente se concentraba en sectores como a repartición de comida a través de plataformas dixitais, expandiuse a outras áreas profesionais, afectando campos como a saúde, a educación, a construción e outros profesionais cualificados". Só nos últimos dous anos, segundo os cálculos das asociacións, "os sectores de alta cualificación incorporaron máis de 1.853 profesionais autónomos na Galiza". Segundo destacan en declaracións a Nós Diario, estas persoas exercen "maioritariamente" como falsas autónomas. Glovo cualifica de "coincidencia" o anuncio antes da citación xudicial Sanidade e educación "Sectores como a saúde, en especial enfermeiros, médicos, fisioterapeutas e podólogos, están a ser cada vez máis afectados", salientan Agtamar e UPTA. "Moitos destes profesionais sanitarios deberían estar contratados como asalariados por empresas ou centros clínicos, mais contrátaselles como autónomos, o que vulnera os seus dereitos laborais", segundo acrecentan. Esta situación tamén acontece noutros sectores, como é o caso do educativo, "especialmente en centros privados e empresas de formación para adultos", denuncian. "Os docentes, que no pasado debían ser contratados como asalariados traballan como autónomos, o que tamén incrementou o número de falsos autónomos neste sector", din. Alén da sanidade e a educación, explican, "os servizos xurídicos e outras actividades profesionais como economistas, arquitectos, aparelladores ou taxadores" tamén están a padecer este fenómeno. Esta situación, engaden, "está a xerar un grave prexuízo económico aos profesionais autónomos que exercen a súa actividade de forma legal". Máis alá de Glovo O fenómeno da "glovolización" do traballo autónomo, inicialmente asociado ás plataformas de repartición como Glovo, "estendeuse a outros sectores de servizos, como a construción e o transporte de mercadorías fraccionadas", afirman. "Repartidores en furgonetas e traballadores na construción están a ser contratados como autónomos, cando, en realidade, desempeñan funcións propias de empregados asalariados", explican. Neste sentido, Agtamar e UPTA alertan de que "o único propósito [con esta práctica] por parte dos empresarios é evitar cotizacións á Seguridade Social e responsabilidades cos asalariados". "A tarifa plana para autónomos favoreceu a proliferación dos falsos autónomos", sinalan. "Aínda que esta medida foi deseñada para apoiar os novos emprendedores, foi utilizada por empresarios para contratar mozos coa falsa promesa dunha carreira profesional estábel", denuncian desde Agtamar e UPTA. "Estes traballadores, ao ser considerados autónomos, quedan atrapados nunha situación de inseguridade laboral, sen os dereitos e beneficios que lles corresponderían como empregados", abondan. "A pesar de que a Seguridade Social está bonificada e non teñen gastos adicionais, non se garante unha estabilidade nin o desenvolvemento profesional dentro da empresa", conclúen estas organizacións. Estratexia para combater o fraude na contratación Eduardo Abad, presidente de UPTA, destaca cal sería, desde o seu punto de vista, a estratexia que se debería seguir para perseguir esta práctica. "Reiteramos a necesidade urxente de que o Ministerio de Traballo e a Axencia Tributaria realicen un cruzamento de datos para identificar os profesionais que facturan en exclusividade ou semiexclusividade a unha soa empresa. É urxente pór freo á falsidade contractual que se está producindo no noso colectivo", asevera. Máis peso da problemática Ademais, Galiza é a terceira autonomía do Estado con maior porcentaxe de afiliacións no RETA sobre o total das persoas que cotizan na Seguridade Social, con 19,4% –16,1% no Estado–, segundo os datos do Estudo sobre o emprego autónomo na Galiza, publicado a pasada semana polo Instituto Galego de Estatística (IGE) e que analiza os datos de decembro de 2023. Case 20% das afiliacións na Galiza son a través do RETA Tendo en conta que UPTA cifra a porcentaxe de persoas que traballan por conta propia e que son falsas autónomas no Estado español en 10% –mesma ratio que na Galiza–, pódese inferir que este fenómeno ten unha maior incidencia a nivel galego que no estatal. Así, 2% das persoas afiliadas á Seguridade Social na Galiza serían falsas autónomas, mentres que no Estado esta porcentaxe ficaría en 1,7%. Xuízo decorrido o pasado mes de novembro nos xulgados de Vigo. (Foto: Europa Press) "Estiven 10 anos como falsa autónoma até o día que chegou unha inspección" Os servizos xurídicos son un dos sectores nos que máis afecta o fenómeno dos falsos autónomos, segundo sinala O. G. C. (a entrevistada solicita ser identificada polas súas iniciais), avogada que desenvolve a súa profesión na cidade de Vigo. "A situación das avogadas que rematan a carreira é similar (e nalgún sentido peor) que a dos riders", explica. As avogadas son das profesionais que máis padecen a "Glovolización" "Cando me incorporei ao mundo laboral e empecei a buscar emprego sorprendeume que todos os despachos me ofrecían traballar, mais de forma gratuíta e sen ningún tipo de contrato", di. "Falamos dunha práctica absolutamente xeneralizada e consentida, co agravante de que se queres ir a un xuízo tes que estar de alta, o que supón un gasto que ten que asumir a propia profesional", segundo relata O. G. C. "Máis adiante ofrecéronme un contrato mercantil mais con obriga de exclusividade, polo que me convertín nunha falsa autónoma", explica a profesional. "Aínda que tiña un contrato mercantil, a xornada era de oito horas e tiña a miña propia mesa, ordenador e material que proporcionaba a empresa, e o máis importante, recibía ordes directas do meu xefe sobre como tiña que realizar o meu traballo", destaca para facer ver a relación laboral. "Despois de moito tempo conseguimos –ela e o resto do cadro de persoal que estaba na súa mesma situación– que o salario se recollese en facturas, con todo o que iso implica a nivel de impostos, mais o que está a claro é que non eramos autónomos, eramos falsos autónomos sen un contrato", salienta. "Estiven así 10 anos até o día que chegou unha inspección de traballo", conclúe a avogada. Unhas 15.000 persoas aínda traballan como falsas autónomas, figura que se estende a ensino, fontanaría ou avogacía