O Estatuto do Traballador Transfronteirizo centra o encontro das eurorrexións

Esta segunda feira deu comezo na cidade de Vigo o II Encontro das Agrupacións Europeas de Cooperación Territorial (AECT) da península Ibérica, que continúa hoxe, e no que as entidades debaten sobre as dificultades para pór en marcha proxectos de cooperación transfronteiriza e os obstáculos burocráticos e físicos que aínda existen, cunha mirada especial sobre o Estatuto do Traballador Transfronteirizo, aínda sen materializar a pesar de levar anos na axenda política. O presidente da Eurorrexión Galiza-Norte de Portugal, António Cunha; a delegada da Xunta da Galiza en Vigo, Ana Ortiz; o director da AECT Galiza-Norte de Portugal, Nuno Almeida, e o secretario xeral do conxunto das AECT, Martín Guillermo, foron esta segunda feira os encargados de inaugurar este encontro, cuxas sesións de traballo continuarán hoxe. A Eurorrexión Galiza-Norte de Portugal ten sinalado en numerosas ocasións, como reiterou no último mes, que avoga por un Estatuto do Traballador Transfronteirizo entre os Estados español e portugués que "elimine as trabas burocráticas e asegure unhas condicións semellantes para todos os traballadores, independentemente da sede da empresa que os contrata". Un total de 8.409 contratos a persoas de nacionalidade portuguesa foron asinados na Galiza (aínda que non todas son traballadoras transfronteirizas, posto que esta condición é daquelas persoas que cruzan a fronteira para desprazarse ao traballo), segundo os datos da Consellaría de Emprego e Igualdade correspondentes ao ano 2021. Pola súa parte, 4.165 persoas do Estado español (sen datos desagregados para a Galiza) tiveron remuneracións declaradas na Rexión Norte de Portugal, segundo os datos do Ministério portugués de Trabalho, Solidariedade e Segurança Social dese mesmo ano. Desde a CIG critican a falta de interese por parte das Administracións por ter unhas estatísticas específicas sobre a relevancia do traballo transfronteirizo. Acción sindical conxunta Ademais, a CIG mantén desde hai anos unha campaña co principal sindicato portugués, a Confederação Geral dos Trabalhadores portugueses (CGTP), contra a explotación do persoal que se despraza entre a Galiza e Portugal. O secretario confederal de Emprego da CIG, Francisco González Sío, explica a Nós Diario que "aínda que os salarios no norte de Portugal son máis baixos, houbo un aumento de rendas que fixo que para moitos traballadores deixase de ser rendíbel vir traballar á Galiza". Porén, sinala o representante da central sindicalista, "aínda que o número de traballadores transfronteirizos descendeu, a problemática segue sendo a mesma". Para o persoal que cruza a fronteira, tanto nunha dirección como na outra, di, "o control sindical e as condicións de traballo non se axustan ao Estatuto dos Traballadores nin aos convenios colectivos". "Hai empregados que fan xornadas laborais moi grandes, con moitas horas extras, e con salarios pactados antes de viaxar, que están en moitos casos por baixo do convenio", afirma. "Detectamos incluso casos nos que nun primeiro momento se cobra o estabelecido e despois tense que devolver parte do salario ao chegar de volta á casa", engade o representante sindical. "As condicións nas que se producen as viaxes moitas veces non cumpren os parámetros de seguridade", sinala o sindicalista. "Por outro lado está o problema da construción, que xa é precario e necesita un control constante no caso do persoal da Galiza, mais cando falamos de traballadores que non son de aquí as condicións de precariedade acrecéntanse", alerta. O representante da CIG considera "necesaria" a sinatura dun estatuto específico entre os Estados español e portugués que vaia máis alá das novas lexislacións que se están a desenvolver na UE en materia de traballo transfronteirizo. "Os Gobernos español e galego deben facer uso das súas competencias para acabar con este marco de explotación laboral", denuncia. "Ás empresas interésalles que non haxa un marco regulador para poder forzar á baixa ás condicións laborais", sentencia González Sío. Unha análise que comparte a secretaria de Emprego de CCOO, Maica Bouza, que declara a este xornal que "aínda que o número de traballadores non é o de hai anos, os problemas si se manteñen". Entres estes, a representante de CCOO destaca "a falta de información, as diferentes condicións laborais, o choque cultural e as carencias no recoñecemento de titulacións". "O estatuto debería contribuír a superar estas desigualdades e a facer efectivo o principio da libre circulación de persoas traballadoras na UE, que é un dos seus principios fundacionais", sinala a sindicalista. "A clave está en darlles (aos traballadores transfronteirizos) un status que os iguale ao Estado onde traballan e que non teñan diferentes servizos. E en que cando estean no seu Estado de orixe, teñan os mesmos dereitos que se non se tivesen desprazado", conclúe. O presidente da Eurorrexión ve "pasos positivos" cara ao estatuto O presidente da Eurorrexión Galiza- Norte de Portugal, António Cunha, destacou a importancia destes encontros -lembrou que foi en 2019 cando decorreu o primeiro destas características- para falar das diferentes accións levadas a cabo nas distintas fronteiras da UE. Ademais, puxo o foco en que un dos temas para tratar será o Estatuto do Traballador Transfronteirizo, un asunto "difícil" no que xa se deron "pasos positivos", sinalou. Normativa da UE Este mesmo mes de setembro, a Comisión Europea propuxo dixitalizar a maioría de procesos relacionados coa seguridade social para mellorar os intercambios de información entre as institucións dos Estados comunitarios e acelerar os procesos de recoñecemento transfronteirizo co ánimo de reducir a burocracia e as dificultades para a cidadanía da Unión Europea (UE) que traballa nun Estado no que non é residente. Ao respecto, o vicepresidente económico da Comisión Europea e responsábel de Comercio, Valdis Dombrovskis, recoñeceu abertamente que existen "problemas de interoperabilidade entre os diferentes sistemas de seguridade social que dificultan que as autoridades estatais accedan aos datos e os compartan".