O complexo industrial galego destruíu 39.400 empregos nos últimos 15 anos

O complexo industrial galego destruíu 39.400 postos de traballo desde o ano 2008, segundo os datos do Instituto Galego de Estatística (IGE). A este respecto, o IGE lembra que nese exercicio o sector ocupaba 201.300 persoas en toda a Galiza, ficando en 161.900 en marzo de 2023, último mes con datos. Asemade, a situación empeorou de forma moi evidente desde 2018, perdendo desde ese ano 7.900 empregos. A este respecto, o Instituto de Estudos e Desenvolvemento da Galiza (Idega), da Universidade de Compostela, advertía xa en 2020 dunha crise estrutural no sector que, finalmente, se acelerou polos efectos da pandemia e da crise de prezos. As cifras na última anualidade mantéñense na tendencia comezada durante a Gran Recesión de 2008. Neste sentido, entre marzo de 2022 e marzo 2023 perdéronse 7.000 postos de traballo, destacando a caída de man de obra na industria de fabricación do automóbil, cunha baixa da ocupación de 5,4%, e na metalúrxica, cunha caída de 3,7%. Asemade, 79,4% dos empregos destruídos correspondéronse con asalariados e 20,6% restantes con traballadores por conta propia, integrados no Réxime Especial de Traballadores Autónomos (RETA) A caída do emprego A caída de emprego na industria contrasta co acontecido no sector servizos. Mentres entre 2008 e 2022 o sector industrial perdeu na Galiza 39.400 ocupados, pasando de representar 18% a 14,6% do emprego total, o sector servizos gañou 44.100 traballadores e traballadoras, ao saltar de 756.400 ocupados en 2008 a 800.500 en 2023. Neste sentido, o sector industrial significa no país arredor de 16,3% do Produto Interior Bruto (PIB), unha cifra que fica lonxe de 20% recomendado pola Unión Europea para os Estados membros. O profesor de Economía Aplicada da Universidade de Santiago de Compostela (USC), Bernardo Valdês, afirma que “entre 2008 e 2019 o valor engadido bruto na industria manufactureira radicada na Galiza caeu case 8% en termos correntes. Nese mesmo período o valor xerado polas manufacturas alemás incrementouse en 29%”. A este respecto, Valdês destaca que “é certo que se vén producindo un cambio na xeografía industrial a nivel comunitario, mais non precisamente en prexuízo do centro da Unión Europea”. O complexo industrial O complexo industrial está conformado actualmente na Galiza por dous grandes bloques. Así, o sector enerxético achega 25,2% da actividade e 8,2% do emprego, significando a industria manufactureira 74,8% da actividade e 91,8% da ocupación. Dentro desta última, destaca a industria alimentaria, que suma 26,6% da actividade total e 25,8% do emprego do sector, superando en 8,1 puntos a contribución da industria do automóbil. As perspectivas de futuro son moi preocupantes para algunhas ramas da actividade. Por exemplo, a industria galega do automóbil, que actualmente ocupa 23.500 persoas de modo directo, ten diante súa un escenario moi complicado polo proceso de substitución do coche de combustión. Tanto é así, que a patronal europea do automóbil prevé a destrución de 63.000 empregos no Estado e 4.400 na Galiza no horizonte de 2040. Segundo os seus datos, o vehículo eléctrico require moita menos man de obra que o coche de combustión, polo que só serán precisos seis de da cada 10 ocupados actuais. 3.487 industrias menos Até 3.487 industrias fecharon no país desde o exercicio de 2008. Segundo os datos achegados polo IGE, a finais desa anualidade a Galiza contaba con 17.190 empresas dedicadas a esa actividade, ficando en 2021, último ano con datos, en 13.703. Así, a redución do tecido industrial mantívose constante ao longo de todo o período, destacando pola súa intensidade os primeiros anos da Gran Recesión e o ciclo económico aberto a partir de 2018 e acelerado pola pandemia e a crise de prezos. O Instituto de Estudos e Desenvolvemento da Galiza (Idega) ten analizado de forma demorada esta cuestión. Neste sentido, no seu traballo A economía galega. Informe 2019/2020, sinala que “a comezos de 2019 Galiza contaba con 388 empresas industriais menos que en 2018, das que 268 tiñan menos de 10 traballadores e 120 eran de maior tamaño”. Asemade, entre 2019 e 2021 perdéronse outras 1.005 compañías industrias no conxunto da xeografía galega. A crise do conglomerado industrial déixase notar de diferentes formas ao longo da Galiza. A un lado, asistiuse ao feche compañías cun importante número de traballadores como Vestas en Viveiro (A Mariña), Gamesa nas Somozas (Ferrolterra) ou Alu Ibérica na Coruña ou compañías do naval na comarca de Vigo. Ao outro, observouse como relevantes centros industriais como Alcoa en Cervo (A Mariña), Stellantis en Vigo ou Ferroglobe na Coruña paralizaron de forma temporal e cunha duración diferente a súa actividade. O tamaño importa As empresas máis pequenas leváronse a peor parte en todo este proceso. Entre 2008 e 2021 a Galiza perdeu 1.407 sociedades industrias que superaban as nove traballadoras e traballadores, o que supón unha caída de 37,5%, algo particularmente grave nun sector como o industrial, onde o tamaño é importante para aproveitar as economías de escala é favorecer a internacionalización. A produción industrial galega segue por baixo do ano 2008 O Índice de Produción Industrial (IPI) situouse en maio de 2023 por baixo dos niveis de 2008, o que evidencia que o complexo industrial non logrou recuperar a actividade previa á Gran Recesión de 2008. Así, o IPI rexistrou 114,5, isto é 25,6 puntos por baixo de 2008, cando rematou o ano rexistrando 140,1. Asemade, esta tendencia non se veu alterada nos períodos de crecemento do IPI no Estado español, en Portugal e no conxunto da Unión Europea. A produción industrial está moi por baixo das cifras de 2007 non conseguindo recuperar en ningún dos exercicios os niveis anteriores á crise. Neste sentido, os autores do relatorio A economía galega. Informe 2019/2020 destacan que “a produción industrial en 2019, que como indicamos foi inferior á de 2018, distaba aínda moito de alcanzar a lograda na primeira década deste século. Así, mentres o valor medio do Índice de Produción Industrial (IPI) xeral en 2007 (base 2015) era 140,1; en 2019 era 105,1; cunha diferenza de 35 puntos que reflicte unha preocupante caída na actividade industrial”. A alza do IPI en 2023 explícase polo seu comportamento nas pasadas anualidades. Sen ir máis lonxe, fechou en negativo 2022, caendo en 1,5%, mentres no conxunto do Estado medrou en 2,4%. Asemade, todos os compoñentes do índice minguaron no pasado exercicio, escapando só a esa tendencia a industria enerxética que se incrementou en 27,8% como consecuencia da alza de prezos.