"Non damos feito": a vaga de infeccións respiratorias satura un sistema sanitario feble após anos de recortes

A vaga de infeccións respiratorias que se está a dar na Galiza, coa gripe á cabeza e acompañada da repunta da Covid ou a presenza do virus sincitial, está a saturar as atencións primaria e hospitalaria. "Tensionar", no argot da Consellaría de Sanidade, "colapsar", no de persoas usuarias e profesionais do sistema sanitario. "Non damos feito, estamos petando", recoñecía onte en conversa con Nós Diario Ana, unha enfermeira do CHUS compostelán. "As plantas están cheas de doentes illados por gripe A e Covid", indica, "e non hai persoal suficiente". Manuel Moreira, médico en Vigo e responsábel de CIG-Saúde, sinala que "todos os anos sabemos que vai pasar nestas datas, coa chegada destas infeccións, e todos os anos seguimos sen un plan de continxencia". O resultado, Atención Primaria, PAC (Puntos de Atención Continuada) e Urxencias saturadas. Nunha situación que se debe de enmarcar, apuntan, nas consecuencias de anos de recortes e enfraquecemento da sanidade pública. Cal é a situación? Na semana 50 —mediados de decembro, último informe do Sergas — había 432 persoas ingresadas por gripe na Galiza, 20 en coidados intensivos. No que vai da presente tempada, segundo os datos de Sanidade, houbo 888 ingresos, pola UCI pasaron 48 doentes e 35 faleceron, dos que dez considérase que o fixeron por gripe. Na semana 50, a taxa de consultas de Atención Primaria no conxunto da Galiza aumentou en 127% a respecto da anterior semana. Os ingresos por gripe incrementáronse en case 40% en apenas sete días. "Sen persoal non hai sanidade": unha concentración ante o Parlamento exixe ao PP melloras no Sergas "A Atención Primaria non ten case capacidade de resposta" como consecuencia das políticas sanitarias do actual Goberno galego, indica a este medio Fernando Abraldes, da Asociación de Pacientes e Usuarios do CHUS. "A xente non pode estar a agardar por unha consulta entre 6 e 21 días, que era o abano de agarda que deu como resultado unha pequena enquisa que fixemos en cinco concellos", engade, "polo que vai a Urxencias". Falla, pois, o primeiro elo da cadea, o máis próximo ao cidadán. Corrobórao Manuel Moreira, que recoñece que a Urxencias chegan casos que "deberían ser atendidos e resoltos en Atención Primaria". Mais, prosegue, iso non sucede porque "a Primaria non pode atender esa demanda", unha consecuencia dunha falta de persoal e esforzo investidor que tamén se deixa notar, engade, "nos hospitais". Os orzamentos da Consellaría de Sanidade para 2024 manteñen a mesma aposta, afirma, "o que consolida a situación actual". A Xunta deixa 2.500 crianzas no Condado sen pediatra: "Hai un plan premeditado para desmantelar a sanidade pública" Segundo os datos achegados na Comisión de Economía do Parlamento galego, polo conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, as contas do seu departamento sitúanse en 5.165 millóns de euros, o que significa unha caída en relación a 2023, unha vez descontada a inflación, de 70,4 millóns de euros. A maiores, os fondos da Consellaría de Sanidade seguen 71 millóns de euros por baixo das contas de 2009, as últimas aprobadas polo Goberno de coalición entre o PSdeG e o BNG. Os casos aumentaron de maneira considerábel desde inicios de mes. (Fonte: Sergas) Esperas e corredores ateigados A situación de saturación padécena pacientes e persoal sanitario. No Complexo Hospitalario Universitario de Vigo rexístranse esperas de até 67 horas para ser atendidos en Urxencias, segundo denuncian os sanitarios. No Complexo Hospitalario de Compostela, os colapsos en corredores volven estes días. "Onte —en referencia á terza feira— sobre as 18 horas había 45 pacientes graves nos corredores do CHUS e, a maiores, 35 pacientes con ingreso aprobado en planta, mais que seguían en Urxencias porque non había persoal suficiente para trasladalos", denuncia Abraldes. "Non hai medios humanos nin camas operativas", critica, sinalando a responsabilidade da Xerencia da área sanitaria do Sergas. Indica que hai varios días mesmo se fecharon dous cubículos para a atención de pacientes "por falta de persoal". Apunta, ademais, "que para que colapse a atención hospitalaria non é necesario que chegue o pico da gripe, pasa moitas veces ao longo do ano". O Instituto Carlos III indica que na Galiza estase xa en 500 contaxios de gripe por 100.000 habitantes e subindo. O Sergas estima que o pico deste andazo chegará para a vindeira semana, mais prevese que unha vez superado o mesmo continuarán as altas taxas de infeccións durante varias semanas. Os datos do Sergas indican que, a 26 de decembro, había 870 pacientes con infección respiratoria polo coronavirus, dos que 160 permanecían ingresados, sete deles en unidades de coidados intensivos. "Improvisación" Outra crítica á actual situación sanitaria é a realizada desde o colectivo de enfermeiras. O agrupamento Por Todas denuncia que “a xestión do Sergas céntrase na improvisación continua, afectando a calidade dos coidados que ofrecemos”. Neste sentido, advertiu de que “a mala xestión da Administración e a falta de previsión das crecentes necesidades dunha poboación cada vez máis lonxeva favorecen o deterioro da sanidade pública e o incremento desorbitado da actividade privada”. Vaga mobilizadora pola defensa da sanidade pública Enfermeiras en Loita, pola súa parte, denunciaba a principios destes mes a temporalidade e precariedade das profesionais. Máis da metade do persoal ten praza temporal (52%) e só arredor do 48% ten praza en propiedade. Algo máis de 6.000 enfermeiras temporais fronte a 5.581 con posto fixo. "Duplícanse as asistencias e non hai reforzo de persoal, todo o contrario" María Armas é médica de Atención Primaria na comarca de Noia. "Na miña área duplicáronse as asistencias habituais, sobre todo desde a semana pasada", indica a Nós Diario. Un incremento de traballo para os profesionais ante o que, afirma, "non hai reforzo de persoal nin en Atención Primaria nin no persoal de Urxencias extrahospitalarias, todo o contrario". Armas critica que "non se substitúa" o persoal que nestas datas está de libranza ou vacacións, o que "sobrecarga máis a atención urxente, tanto en PAC como en hospital por patoloxías respiratorias". Esta facultativa afirma que onte tivo que saír do PAC en ambulancia atendendo un paciente cara ao Hospital de Compostela "e quedaban 18 pacientes na sala de espera". Ademais, denuncia, no complexo hospitalario compostelán as urxencias "están totalmente desbordadas, non quedaban cadeiras de rodas libres nin padiolas para pór os pacientes". Pola súa parte, o pneumólogo do CHOP (Complexo Hospitalario de Pontevedra) Adolfo Baloira explica a Nós Diario que a actual vaga de infeccións virais está protagonizada nomeadamente pola Gripe A e o virus sincitial, "este último cada vez vai dar máis problemas". Indica que a taxa de vacinación da gripe é neste ano inferior a exercicios anteriores ("a xente confíase") e acredita en que "é bastante probábel que cara a mediados ou finais do vindeiro mes de xaneiro unha nova vaga [de infeccións] supere a actual".