Traballadoras das residencias alertan da falta de medios e de persoal: "Isto é unha ola a presión"

Hai pouco persoal, os medios fican escasos e non hai formación ou protocolos para afrontar os ingresos que desde hai uns anos supón a "psiquiatrización" das residencias de maiores: o ingreso en residencias para maiores de pacientes de menos de 65 anos con patoloxías psiquiátricas ou de adiccións. Esta é a denuncia que persoal da residencia pública Volta do Castro, en Compostela, expresou esta terza feira cunha concentración ás portas do recinto. Non é a primeira que fan as traballadoras deste centro depende da Consellaría de Política Social para denunciar unha situación que tamén afecta outros centros do departamento de Fabiola García e tamén residencias privadas concertadas coa Xunta da Galiza. Coa situación actual, explica a Nós Diario Olalla Janeiro, médica en Volta do Castro, tanto traballadoras e traballadores das residencias públicas como as persoas usuarias están sendo prexudicadas. "Temos tres tipos diferentes de ingresos: xeriátricos [xente maior, a que habitualmente ingresaba nas residencias], psiquiátricos e por adiccións", sinala Janeiro. "Son casuísticas diferentes, que precisan protocolos diferentes e non temos formación suficiente para atender adecuadamente os dous últimos grupos", denuncia. E isto acontece ante a "pasividade" da Xunta da Galiza. "A resposta que está a dar a Consellaría a esta situación, que é moi complicada, que é unha ola a presión que algún día vai estoupar; é nula", afirma a este medio Xoán Carlos Ansia, representante do sindicato CIG no comité de empresa de Política Social da Coruña. Galiza é a cuarta comunidade autónoma con maior falta de prazas en residencias Ana Orjales é camareira-limpadora na residencia pública compostelá. Un cargo que implica traballo arreo, desde a limpeza de todo o centro até a lavandaría, pasando por ser as encargadas de atender os usuarios e usuarias no servizo no comedor e de levar as comandas polas plantas. "O propio centro solicitou o ano pasado á Consellaría un reforzo de catro camareiras para atender o traballo que hai e só nos deron unha. Pedimos unha máis e nin sequera responderon", comenta a Nós Diario. Carga de traballo Apunta a que xa non só atenden persoal xeriátrico na residencia, tamén psiquiátrico que foi ingresando nestes últimos anos e "non recibimos formación ningunha para atendelos, nin protocolo; e son necesarios porque é outro tipo de usuario", afirma, que pode, por momentos, puntualiza, ter un comportamento agresivo. "Temos unha carga de traballo grande e o persoal non chega, e iso pasa factura, en nós e nos usuarios", recoñece a camereira-limpadora. A CIG denuncia as condicións asistencias dos usuarios das residencias privadas de maiores Tampouco, apunta,algo no que coincide Olalla Janeiro, as instalacións dun xeriátrico son as adecuadas para ingresados menores de 65 anos con patoloxías psiquiátricas ou de adicción. "É triste para eles. Xente nova metida entre vellos e moitos sen poder saír do centro, as 24 horas aquí", lamenta. Marta Regueiro foi enfermeira no centro de maiores da Gándara (Lugo) e incide na falta de persoal, en como ao longo dos últimos anos hai menos xente para facer un traballo e uns labores que van en aumento. Sobre os ingresos de persoas de menos de 65 anos con problemas de adicción ou psiquiátricos considera que nin centros nin persoal están "adaptados". "Nos últimos dous anos imos advertindo isto ante a Xunta da Galiza, mais sen que fagan caso", critica. Maribel Barreiro traballa nunha residencia pública de xestión privada en Bembrive (Vigo). "Hai sete enfermeiras en cadro de persoal para 150 usuarias da residencia e un centro de día para 20 persoas", explica, apuntando á carga de traballo que isto representa. Barreiro lembra que en decembro a Consellaría publicou un decreto que, denuncia, "na práctica supuña rebaixar a ratio de enfermeiras necesarias e mesmo que non houbese quenda presencial de noite". Para ela, con medidas como esta "estanse a cargar os servizos públicos". Privatización Na Galiza hai 21.389 prazas en residencias para maiores, distribuídas en 325 centros. Unha cifra xa de por si escasa. Mais, alén de ser poucas, o reparto destas prazas en canto a titularidade e xestión mostran un enorme peso do privado no modelo de dependencia da Galiza. 75% dos centros son privados, fronte a 25% de titularidade pública. Deste total de 21.389 prazas máis de 9.000 están en centros privados con ánimo de lucro (42% do total de prazas), mentres que 2.295 son de titularidade pública mais xestionadas por empresas con ánimo de lucro (11%). 90% das prazas nas residencias de maiores da Galiza son de xestión privada Hai máis de 7.600 prazas que son de titularidade privada e sen ánimo de lucro; mentres que hai 300 en titularidade pública e sen ánimo de lucro. Desas máis de 21.000, só 2.122 son de titularidade e xestión pública, ou sexa, unha de cada dez. Galiza, cuarta comunidade con máis falta de prazas Segundo o último informe da Asociación de Directoras e Xerentes de Servizos Sociais, á Galiza fáltanlle 13.404 prazas en residencias de maiores e xa é a cuarta comunidade, tras Andalucía (-35.857), País Valencià (-24.801) e Catalunya (-14.428), cun maior déficit. Porén, a diferenza é maior de termos en conta, con datos de 2024, que no caso de Andalucía e Catalunya estas superan os 8 millóns de habitantes e o País Valenciá ten 5,3 millóns mentres que na Galiza a poboación é de 2,6 millóns. Pola contra, hai comunidades con superávit de prazas en residencias de maiores. As que máis teñen, concretamente, son Castela e León (+17.764), Castela-A Mancha (+7.072) e Aragón (+4.859). En relación ao financiamento das prazas residenciais existentes, o informe revela que no Estado español a media de financiamento público en 2023 alcanzou as 2,84 prazas por cada 100 persoas maiores de 65 anos. Pola contra, no caso galego é inferior, chegando a 2,34 prazas por cada 100 persoas maiores de 65 anos. Por outra parte, a Memoria sobre a situación económica e social da Galiza presentada en 2024 polo Consello Económico e Social recollía como 0 investimento da Xunta en dependencia é 20,8% inferior á media das comunidades do Estado.