A sobreexplotación como factor de ameaza para a biodiversidade galega

Para que nos fagamos unha idea da abundancia desta especie, o Smithsonian estima que puido haber ata 5.000 millóns de pombas migratorias, representando arredor do 30% da poboación total de aves do país. Porén, no século XIX morreu o último individuo, unha femia que se atopaba nun zoo de Cincinatti. Que foi o que aconteceu? A historia da pomba migratoria é un exemplo perfecto da desaparición dunha especie por efecto humano, neste caso por mor da caza excesiva. Esta especie era moi sinxela de capturar, debido aos inmensos bandos nos que se agrupaba; cando comezaron a decatarse de que a especie xa non era tan abundante, era xa tarde para poder remedialo. Este exemplo pode axudar aos lectores a comprender mellor a importancia dun dos factores responsábeis da perda de biodiversidade a nivel global: a sobreexplotación. Na actualidade, multitude de especies se atopan ameazadas no mundo por mor de actividades como a caza excesiva, o comercio ilegal ou a sobrepesca, todas elas actividades causantes de sobreexplotación. Supoño que a moitos e moitas se lles virá á mente neste intre exemplos como a caza de rinocerontes para a venda dos cornos no mercado chino. Porén, como a miúdo parece que acontece coas ameazas a biodiversidade, non creo que ninguén pensase en exemplos galegos referentes a esta problemática e, habelos, hailos. A anguía, un peixe con forma de serpe Como tantas outras veces acontece coa nosa terra, imos falar de gastronomía. Nos nosos ríos atópase unha especie con alto valor culinario, pero en serio risco de desaparecer. Estou a referirme á anguía (Anguilla anguilla), ese peixe con forma de serpe antes moi frecuente nos nosos ríos, pero que cada vez é máis difícil de atopar. Reprodúcese no mar e posteriormente as súas pequenas larvas achéganse ás nosas costas para penetrar nos ríos. Estas larvas coñécense co nome de angulas, e o seu alto valor de mercado (800 euros o kg esta tempada nalgunhas zonas) está a levar esta especie a unha situación crítica por mor da sobreexplotación á que foi (e segue a estar) sometida. De feito, a súa pesca está permitida no río Miño, aínda que o ritmo en que as súas poboacións decrecen, poida que en poucos anos non quede nada que pescar. Aínda que a unha escala moito menor, outro exemplo atopámolo co salmón (Salmo salar). Esta especie era hai anos moi abundante nos nosos ríos, mais unha serie de factores fixeron caer as súas poboacións, de xeito que na nosa terra quedan cada vez menos nos ríos salmoeiros, aguantando grazas a programas de repoboación. De forma inexplicable, a súa pesca segue a estar permitida, aínda que con moitas limitacións. Con todo, para permitir a pesca de cinco individuos no Mandeo sería máis interesante deixar a especie recuperarse. O polbo, prato estrela Como último exemplo gastronómico voume referir ao prato estrela da nosa terra. Quen non asocia Galicia con un bo prato de polbo á feira? O certo é que dende hai uns anos, a meirande parte vén dos caladoiros das costas do Sahara Occidental. A pesar de ser unha especie de xeración rápida, que non debería sufrir tanto os efectos da pesca, unha serie de factores fixeron que as poboacións de polbo (Octopus vulgaris) galegas sufriran descensos importantes, ao que contribuíu o feito de que non se deixase de pescar. A escaseza de adultos fixo que moitos pescadores colleran individuos que non acadaban a madurez sexual, polo que as poboacións se resentiron aínda máis. Debido ao ciclo de vida do polbo, resulta improbable que desapareza por mor da sobrepesca, mais quen ía a pensar que desaparecerían as pombas migratorias? Poderedes pensar que son un esaxerado, e que como imos comparar as anguías co caso da pomba migratoria, non? Mais a anguía non sería a primeira especie de peixe extinta dos nosos ríos, xa que non hai moito tempo que nelas nadaban os esturións (Acipenser esturio), sendo o río Miño un dos ríos con máis exemplares da península. Actualmente xa non, porque desapareceron nos anos 60 entre outras causas, pola sobrepesca. Como en tantos outros temas que teñen que ver coa biodiversidade, o Goberno actual prefire deixar pescar algunhas especies que se encontran en situacións delicadas, aínda que iso supoña a perda dun ben de todos os galegos. Poder gozar dun ecosistema fluvial san, no que as anguías cumpran a súa función como limpadoras dos fondos dos ríos debería ser máis importante ca que uns poucos privilexiados coman un prato de angulas do Miño a 800 euros o kg. Aínda que se lles preguntades dirán que escribo dende a envexa de non poder probar este bocato di cardinale.