Lei de Educación para Galiza

A posibilidade real de que o nacionalismo lidere unha mudanza no Goberno galego abre a vía para que, desde ese momento, se emprendan accións de goberno centradas tanto nos problemas do noso país coma na valorización efectiva do seu potencial. Nesta perspectiva, de entre as múltiples actuacións que deberían abordarse, considero que tería significación especial a elaboración e aprobación dunha Lei para a ordenación do noso sistema educativo. De feito, o ámbito educativo constitúe un campo fundamental tanto na adquisición de coñecementos como na construción dunha ética pública que fundamente os valores da democracia. Mais tamén, o ensino constitúe un ámbito esencial na transmisión da cultura societal e, xa que logo, imprescindíbel en calquera proceso de construción nacional. Da relevancia do anterior dá mostra a teima histórica dos Estados para monopolizar a capacidade de instituír modelos educativos axeitados aos seus procesos de nacionalización así como para a creación ou supresión de identidades. No Estado español, alén do choque entre unha concepción educativa conservadora e outra máis progresista, a teima pola españolización e o empeño para impor unha única nación e un só sentimento de pertenza provocan que a educación sexa un escenario permanente de conflito e de confrontación xurídica. En efecto, isto pódese contemplar na estratexia legal do Estado consistente en ir ampliando as súas competencias mediante autoatribucións permanentes nesta materia, co apoio dun Tribunal Supremo e dun Tribunal Constitucional que actúan como garantes dese proceso de centralización. Cómpre igualmente considerar que, xunto coas máis que lexítimas razóns políticas, as razóns xurídicas e técnico-organizativas constitúen un aval á decisión de fornecerse dunha norma educativa con rango de Lei que permita estabelecer un marco unificado de esixencias para a súa concreción posterior mediante regulamentos, así como para procurar cohesionar os múltiples trazos e ámbitos dunha actividade como é a educativa. Certamente o nivel de xeneralización da lei, a súa posición na xerarquía normativa e a vocación de estabilidade fan da mesma un instrumento fundamental para a ordenación dun sistema educativo e da educación coma dereito. Seis comunidades contan con leis educativas de seu Pensemos que, na actualidade, xa son seis as comunidades autónomas que contan con Leis educativas de seu: Andalucía, Cantabria, Catalunya, Castela-A Mancha, Estremadura e Canarias. En Euskadi está en marcha un anteproxecto de Lei de Educación para substituír a Lei da Escola Pública Vasca, mais que avanza con moitas dificultades por mor das diferenzas entre PNV, PSE, Bildu e Podemos. Que aspectos debería contemplar unha Lei Galega de Educación? Pois, independentemente da vontade lexislativa de estabelecer o grao de concreción do conxunto dos elementos que configuran a realidade educativa, hai unha serie de contidos que semella necesario incorporar e sen os cales a norma presentaría serias eivas. Así, entre algúns dos títulos obrigados na futura Lei deberían figurar os relativos aos membros da comunidade educativa, con especial detalle ás condicións dos docentes. Igualmente o referente á ordenación das ensinanzas e a atención á diversidade. Tamén, o esquema de organización, funcionamento e convivencia dos centros educativos, as funcións da Inspección educativa e as relacións de cooperacións entre as diversas Administracións. Sería preciso regular, sen dúbida, o referente á programación e zonificación territorial, con especial atención ao rural. E, como non, as condicións dos centros concertados así como a atención ao financiamento e gasto público educativo. O galego ten de ser a lingua vehicular de aprendizaxe no noso sistema educativo e gozar dunha presenza curricular maioritaria. Mais hai un tema que debera ter un protagonismo especial e ser merecedor dunha singular protección: a nosa lingua como elemento primordial da sociedade e da persoa. O galego ten de ser a lingua vehicular de aprendizaxe no noso sistema educativo e gozar dunha presenza curricular maioritaria. A este respecto, non hai que ter reparos perante as intoxicacións do nacionalismo español referidas á liberdade de elección lingüística nin ás ameazas de xudicialización. Porque, en realidade, a única esfera posíbel de libre elección dos pais dáse na formación relixiosa e moral. No resto do currículo, o dereito á educación non ampara que o seu desenvolvemento poida estar condicionado pola libre opción dos interesados. Nin os pais nin o alumnado poden decidir o idioma no que se imparten os contidos educativos. Son os poderes públicos, en atención aos obxectivos educativos e de normalización lingüística a quen corresponde organizar a distribución das linguas. Teñámolo en conta!