Quen é quen no Comité Clínico da Covid?

O Comité Clínico do Servizo Galego de Saúde (Sergas) é o organismo da Administración galega encargado de dirixir e coordinar a estratexia contra a pandemia. Segundo a Xunta da Galiza, corresponde a este órgano analizar alternativas sanitarias diante da situación creada, suxerir propostas para paliar as consecuencias do coronavirus, fixar as medidas de restricións para facer fronte ao avance da pandemia e acordar os diversos niveis de confinamento en función da evolución da doenza. Así, por exemplo, foron membros deste comité os que elaboraron os informes empregados polo presidente do Goberno galego, Alberto Núñez Feixoo, para estabelecer a convocatoria das eleccións en xuño e para realizar os diversos plans de desconfinamento. A Consellaría de Sanidade salienta o carácter técnico do comité, conformado por expertos sanitarios e de carácter independente. Constituído en marzo de 2020, coincidindo coa aparición dos primeiros casos de coronavirus no país, nun primeiro momento estivo conformado por un grupo reducido de persoas, ampliando o seu número progresivamente até os 37 actuais. A súa composición ten sufrido numerosas mudanzas, como consecuencia dos cambios na Consellaría de Sanidade após as pasadas eleccións galegas e tras a saída do anterior conselleiro, Jesús Vázquez Almuíña, e da súa substitución por un novo equipo encabezado por Julio García Comesaña. Cargos políticos O 47% dos membros do Comité Clínico son cargos políticos. Entre eles atópanse o presidente da Xunta da Galiza; o conselleiro de Sanidade; o secretario xeral técnico da Consellaría de Sanidade, Alberto Fuentes Losada; o xerente do Sergas, José Flores Arias; o director xeral de Asistencia Sanitaria, Jorge Aboal Viñas, e a directora xeral de Saúde Pública, Carmen Durán Parrondo. Alberto Fuentes, xurista e funcionario de habilitación nacional que ten ocupado con anterioridade responsabilidades na Consellaría de Medio Ambiente e Ordenación Territorial, carece de formación sanitaria. Elonía Núñez, curmá de Feixoo, provocou malestar no persoal sanitario ao apuntar que se contaxiaban nas salas de café Jorge Aboal e Carmen Durán son dúas das caras máis recoñecidas do órgano. O primeiro, ligado de vello ao Partido Popular, xa ocupou cargos de responsabilidade política na Xunta da Galiza durante a etapa de Manuel Fraga, ao igual que o seu irmán, José Luís. Malia ser médico de formación, a práctica totalidade da súa carreira profesional desenvolveuna ocupando tarefas administrativas nas áreas de documentación e admisión clínica. A día de hoxe está considerado como unha das persoas con máis poder dentro da Consellaría de Sanidade. Carmen Durán ten exercido nos últimos tempos como portavoz do comité. Farmacéutica de formación, a maior parte da súa actividade profesional realizouna como directiva do Sergas na Xerencia da área sanitaria da Mariña ou na propia estrutura central da Consellaría, desenvolvendo labores clínicos no ámbito farmacéutico. Membro do órgano con anterioridade ao proceso electoral de xullo pasado, da súa dirección xeral depende a área de Epidemioloxía, especialidade chave nunha situación de pandemia e cuxo responsábel non fai parte do comité clínico, a diferenza do acontecido no anterior mandato de Feixoo con Xurxo Hervada. O responsábel do feche do paridoiro de Verín e a curmá de Feixoo A totalidade dos xerentes das sete áreas sanitarias nas que se organiza o Sergas tamén fan parte do comité. Trátase de cargos de libre elección designados pola Xunta da Galiza e cuxo perfil responde a directivos especializados na xestión sanitaria. A relación completa está formada por Luís Verde Remeseiro (A Coruña e Cee); Ángel Facio Villanueva (Ferrol), Eloína Núñez (Santiago e Barbanza), Ramón Ares Rico (Lugo, A Mariña e Monforte de Lemos), Félix Rubial Bernárdez (Ourense, Verín e O Barco), José Ramón Gómez Fernández (Pontevedra e Salnés) e Javier Puente Prieto (Vigo). Rubial está detrás do fechamento do paridoiro de Verín e da dimisión dos xefes de servizo de Vigo Os nomes dalgúns deles están asociados aos conflitos máis polémicos vividos na sanidade galega nos últimos anos. Así, Rubial foi imputado en 2016 por atrasar o tratamento ás persoas doentes de Hepatite C, mais a causa foi posteriormente arquivada. Tamén, como responsábel da área sanitaria viguesa, foi quen se enfrontou aos facultativos de Vigo nunha lea que rematou coa dimisión da totalidade dos xefes de servizo de Atención Primaria e co traslado de Rubial a Ourense. Á fronte desta área executou en 2019 a decisión de fechar o paridoiro do Hospital de Verín. A presión popular levouno a recuar e foi acusado de impulsar o expediente ao xinecólogo Javier Castrillo, un dos referentes na defensa dos servizos sanitarios na comarca de Monterrei. Pola súa banda, Eloína Núñez é curmá de Feixoo. Concelleira do PP en Ourense na década dos 90, foi nomeada xerente da área sanitaria de Ourense en 2009, só 40 días despois da elección de Feixoo. Foi trasladada coa mesma responsabilidade a Compostela en 2017, após unha polémica xestión, con denuncias en 2012 por trato de favor ao seu marido. A comezos de xuño de 2020, nunha entrevista sinalou que o coronavirus expandiuse entre os sanitarios “non polo traballo no hospital” e que estes o transmitiron aos seus compañeiros nas salas de café dos centros de traballo. Onde están as persoas expertas en epidemioloxía? As profesionais especializadas en Saúde Pública e Medicina Preventiva adoitan ser as mellor formadas e con maiores coñecementos en Epidemioloxía, mais son un grupo moi reducido no Comité Clínico do Sergas. Entre estas atópanse a xefa do Servizo de Medicina Preventiva da área sanitaria da Coruña e Cee, María José Pereira Rodríguez; a xefa do Servizo de Medicina Preventiva da área de Ourense, Verín e O Barco, María Sande Meixide, ou Pilar Farjas Abadía. Farjas foi directora xeral de Saúde Pública na etapa de Manuel Fraga na Xunta da Galiza, alto cargo do Ministerio de Sanidade na época de Ana Pastor, xefa de gabinete da Consellaría de Pesca en 2004, concelleira e deputada provincial do PP na Coruña, primeira conselleira de Sanidade de Alberto Núñez Feixoo e secretaria xeral de Sanidade con Mariano Raxoi. É unha das referencias máis significadas do Partido Popular en materia sanitaria. A polémica persegue algúns dos expertos do Comité Clínico. É o exemplo de José Manuel Vázquez Lima, coordinador de Urxencias Hospitalarias da área Sanitaria de Pontevedra e O Salnés e cuxas críticas á xestión da pandemia por parte do Goberno do Estado teñen atopado acubillo en diversos medios de comunicación. Vázquez Lima, presidente da Sociedade Española de Urxencias e Emerxencias (Semes), realizou numerosas declaracións contra o recentemente dimitido ministro de Sanidade, Salvador Illa, e contra o director do centro de Coordinación de Alertas e Emerxencias Sanitarias do Ministerio de Sanidade, Fernando Simón. A composición do comité reflexa un déficit en especialidades sensíbeis para enfrontar esta pandemia. Neste sentido, só fai parte do mesmo un experto en Pneumoloxía ou dous xeriatras, cando a súa relación cos cadros clínicos que presenta a Covid-19 son moi intensas.