Os pisos turísticos multiplican por seis a vivenda para aluguer dispoñíbel na Galiza

O Partido Popular evitou onte cos seus votos a aprobación na comisión parlamentaria de Ordenación Territorial dunha proposición non de lei que contemplaba unha serie de actuacións para evitar a concentración e o aumento de vivenda de uso turístico (VUT) en determinadas áreas da Galiza. A iniciativa, presentada polo BNG, tivo o apoio do PSdeG. En outubro de 2019 había na Galiza 5.400 vivendas de uso turístico. Facíase daquela un ano da entrada en vigor do decreto que regulaba este tipo de vivendas no país e xa existía un debate sobre o impacto deste tipo de inmóbeis e a necesidade dunha maior regulación. Tres anos e medio despois, neste mes de abril, os pisos turísticos rexistrados superan os 17.900 mentres que aqueles que se destinan ao aluguer convencional son 3.000, segundo as cifras da Fegein, a Federación Galega de Empresas Inmobiliarias. Por cada piso para aluguer, seis vivendas de uso turístico. En abril do ano pasado, 2021, as VUT eran 12.300 e as vivendas para aluguer 4.700. Así pois, en doce meses aumentaron en 5.000 os pisos para arrendar a turistas e visitantes mentres se detraían 1.700 do circuíto comercial de aluguer na Galiza. A Xunta anuncia 1.800 vivendas para aluguer social até 2026 e hai 10.900 demandantes De feito, e de circunscribirse ás cidades galegas, nestes catro meses que van de xaneiro a abril o parque de inmóbeis para uso turístico aumentou en 11% na Coruña —793 VUT—, en 13% en Ourense e en 8% en Vigo. Esa fenda entre VUT e vivenda para alugar vai ir a máis, vaticina a Nós Diario Benito Iglesias, presidente de Fegein. Para el, precisaríase multiplicar por dez o actual stock de pisos para aluguer "para dar saída á demanda existente e para que haxa unha moderación nos prezos". En todo o ano 2022 só se finalizaron na Galiza nove vivendas de protección oficial para aluguer Incremento de prezos Os prezos, precisamente, e o seu incremento imparábel ao longo destes meses son un factor de preocupación social. As estatísticas do Observatorio Galego da Vivenda rexistran un aumento nos arrendamentos de 30% nos últimos nove anos. Os datos fornecidos pola Federación Galega de Empresas Inmobiliarias sinalan que case catro de cada dez familias galegas destinan de media ao pagamento dos alugueres máis de 25% os seus ingresos. Iglesias apunta que "80% dos propietarios de vivenda vacacional teñen unha soa, co que só 20% terían dúas ou máis". Unha de cada catro persoas ten dificultades para asumir os gastos da vivenda, cuxo prezo segue á alza En relación á vivenda tradicional, asegura que os pequenos propietarios son en realidade 92% do total "fronte a 8% que estarían en mans da Sareb [o chamado 'banco malo'] ou en fondos". "Isto non é Madrid ou Catalunya, onde ese tipo de vivendas está copado por eses fondos", sostén. A pé de rúa, fontes dunha inmobiliaria de Compostela confirman que as persoas propietarias "descartan o aluguer tradicional polo medo de ter problemas de cobro cos inquilinos" e "prefiren a rendibilidade de contar cuns ingresos en dúas fins de semana iguais aos de todo un mes". Até onde? "Temos que preguntarnos cal é a capacidade máxima que a Galiza pode admitir deste tipo de vivendas", sinala a este medio o catedrático de Análise Xeográfica Rexional da Universidade de Santiago, Rubén Lois. "Deberían fixarse normas claras, por exemplo, que só se permita un piso de aluguer para turismo por cada certo número de vivendas", afirma. O profesor da USC resolve que hai que apostar por “analizar políticas públicas que sexan anovadoras e poñan couto á expulsión das e dos residentes”, así como comprobar como estas medidas “poden limitar as vivendas turísticas e a entrada de grandes operadores”. A falta de oferta de pisos encareceu 20% os alugueres nos últimos cinco anos A comarca do Salnés, con concellos como O Grove e Sanxenxo, foi sempre referente na oferta turística de apartamentos na Galiza, unha realidade que tamén queda reflectida nas estatísticas do Instituto Nacional de Estatística (INE), que constatan un forte incremento de vivendas turísticas ao longo de 2022. Sanxenxo sumou máis de medio cento (+61); O Grove 52, até as 412, e Poio 41, superando as 300 (312). Ese aumento da oferta de aluguer vacacional contrasta coa escaseza no aluguer residencial. A porcentaxe de vivenda pública en aluguer no total do Estado é de 24% mentres que na Galiza está por baixo de 4%. Parque público insuficiente O presidente da Xunta da Galiza anunciou após a reunión do Goberno galego de 30 de marzo que até 2026 ía aumentar en 1.800 vivendas máis o parque para aluguer social, a través da iniciativa pública e privada. Alfonso Rueda puña o anuncio como mostra do "compromiso" do seu Executivo para coa vivenda pública para arrendar. Unha afirmación que bate con dúas realidades. Por un lado, esas 1.800 vivendas para arrendar fican escasas para atender a gran demanda existente. O número de persoas inscritas no rexistro de demandantes da Xunta dunha vivenda de protección oficial para aluguer elevábase onte, 14 de abril, a un total de 9.681 persoas. Delas, 1.524 aspiran a un arrendamento con opción a compra. Ademais, e por outro lado, o compromiso expresado polo presidente galego de facer 1.800 pisos de protección para aluguer en tres anos contrasta coa realidade dos exercicios pasados. Entre 2020 e 2023 só 24 vivendas de protección oficial (VPO) foron finalizadas na Galiza para arrendar, das cales nove foron con opción de compra e 15 sen esa opción. As vivendas de Santiago poderán ser turísticas no verán se son alugadas de forma estábel o resto do ano A lei de vivenda regulará os alugueres e eliminará as subas en función do IPC A primeira lei de vivenda do Estado español xa ten acordo político para saír adiante. A proposta que chega ao Congreso após o acordo de PSOE, UP, ERC e Bildu recolle a regulación do mercado de aluguer en zonas 'estresadas' —onde os prezos da vivenda castigan especialmente os inquilinos— e pon fin á posibilidade de realizar subas anuais nos contratos en función do Índice de Prezos ao Consumo (IPC). Este ano manterase o teito de 2%, en 2024 será de 3% e despois crearase un novo índice que será sempre inferior ao IPC, para blindarse dos efectos da inflación. A fórmula coa que se regularán os arrendamentos alí onde os Concellos decidan actuar no mercado da vivenda é dobre. Existe un trato diferenciado para os pequenos e grandes propietarios, que son aqueles con cinco ou máis propiedades en zona 'estresada'. Así, nos novos contratos que se realicen, os pequenos propietarios non poderán incrementar o prezo, máis aló da actualización permitida que substituirá o IPC. No que respecta aos grandes propietarios, estarán vinculados a un índice de prezos do aluguer elaborado pola comunidade e que non poderán superar. Entre outras medidas pendentes propostas na nova lei, segundo o acordo, tamén está a determinación de que as taxas ás axencias inmobiliarias deben ser sempre pagadas polo propietario, non polos inquilinos. ERC e Bildu recoñeceron onte que, malia apoiar a lei, esta aínda carece de medidas "profundas e valentes", como obrigar os grandes posuidores a ofrecer un aluguer social de forma vinculante ás familias vulnerábeis.