Esenciais, precarizadas e fartas: mulleres en folga o 8-M

A menos dunha semana para o 8 de marzo, Galegas 8M chama á mobilización organizada e a encher as rúas de reivindicación en todos os lugares do país. "O movemento feminista galego non vai ficar calado, nin os problemas das mulleres confinados tras as portas", aseguran conscientes da crise sanitaria e da situación actual, "que nos obriga a repensar as nosas accións, as formas de facer e de nos organizar". Un 8-M en chave galega Vai para catro anos que o colectivo, integrado por medio cento de asociacións feministas e de mulleres de todo o territorio asumiu a coordinación do 8-M "en chave galega, diversa, inclusiva e horizontal", un obxectivo que levou centos de mulleres a tecer unha rede de alianzas abertas que a día de hoxe chega a moitas cidades, vilas, aldeas e recantos da Galiza. Esta deslocalización do movemento feminista galego cobra máis sentido que nunca neste 2021, após un ano de pandemia. "Tanto a convocatoria da folga de mulleres de 24 horas como o chamamento a ocupar as rúas do país como vimos facendo nos últimos anos foi algo incuestionábel desde o inicio das asembleas de organización deste 8 de marzo", sinala a Nós Diario Ester Mariño, integrante de Galegas 8M. O movemento feminista galego reivindica e xustifica a necesidade de saír do ámbito doméstico para facerse visíbel no espazo público Fronte á polémica aberta ante a súa determinación, o movemento feminista galego reivindica e xustifica a necesidade de saír do ámbito doméstico para facerse visíbel no espazo público. "Tiñamos moi claro que se algunha vez se puxo de manifesto que a crise a pagamos nós, as mulleres, foi ao longo dos últimos meses" como resultado do impacto do novo coronavirus. A pandemia empeorou as condicións de vida das mulleres, explica Ester Mariño. Supuxo un empobrecemento da súa situación social, psicolóxica, económica e laboral. "Por iso tiñamos tan claro desde o comezo que se algún ano estaba xustificado convocar unha folga era neste, mais tamén porque era preciso xa saír dos fogares, do ámbito doméstico onde moitas nos vimos recluídas durante os meses da Covid-19, como consecuencia do traballo dos coidados". Así, estabelecen un obxectivo triplo: facerse visíbeis nas rúas, liberar os seus dereitos dun confinamento, esgotar e demostrar que "se alguén sabe coidar, esas somos nós". Unha evidencia que levou os colectivos feministas e de mulleres a adaptar as mobilizacións do 8-M á nova realidade. Convocatorias locais As limitacións derivadas da crise sanitaria provocada polo coronavirus levaron a Galegas 8M a prescindir da convocatoria nacional que nos últimos anos tiña lugar na fin de semana previa ao 8 de marzo nunha vila da Galiza. "Dunha banda renunciamos a este encontro porque non consideramos oportuno que moitas mulleres de lugares diferentes e afastados se desprazasen a un mesmo punto, e doutra, promovemos que as mobilizacións deixasen de ser referentes de comarca", detalla Mariño. Chaman a organizar columnas de mulleres en espazos amplos e substituír a voz polo ruído para reivindicar que sen coidados non hai vida Neste sentido, desde a organización do 8-M chaman a facer o cantas máis mobilizacións mellor "no máximo de sitios posíbeis". De feito, o número de convocatorias aumenta. "Se o ano pasado as mulleres de Poio, Marín, Vilaboa e Pontecaldelas acudiron xuntas a Pontevedra para compartir mobilización, nesta ocasión cada grupo contará coa súa propia convocatoria, na súa vila ou concello", salienta. Á recomendación de deslocalizar a ocupación do espazo público, desde Galegas 8M suman outras novidades desde o punto de vista da organización. Así, dan por seguras distintas estratexias a nivel local que serán visíbeis na tarde do 8 de marzo. "Sabemos que nos sitios máis pequenos traballan con distintas propostas de mobilización" fronte á organización que se prevé nas cidades principais da Galiza. "O chamamento que facemos é a organizar as mobilizacións en columnas de mulleres para poder garantir a distancia de seguridade". A maiores, lembran o uso obrigatorio de máscara e a necesidade de atender outras medidas de prevención, como a ausencia de quen presente síntomas compatíbeis coa Covid-19. Ruído no canto de berros Outra das consignas coas que traballan nalgunhas cidades, apunta Ester Mariño, "é a priorización do ruído no canto dos berros" para evitar unha maior xeración de aerosoles e así reducir o risco de transmisións do SARS-CoV-2. É o caso da cidade de Vigo, onde xa avanzaron que a voz non será o vehículo fundamental para a reivindicación, que se fará sentir a través de cazoladas ou batucadas. Este ano, ademais, mudan os percorridos, sobre todo naqueles lugares que viñan acollendo mobilizacións por rúas estreitas. "Convidamos a que escollan carreiros máis amplos para acabar en espazos abertos, garantir o coidado e as distancias de seguridade". Neste sentido, recalca Mariño, a polémica xerada "non cremos que sexa gratuíta nin casual. Máis ben responde a esa idea recorrente de que as mulleres temos a culpa de todo, e todo o malo. Non se xustifica, e menos cando se teñen producido outros eventos masivos sen que ninguén os sinalase por representar un perigo contra a orde e a saúde públicas". "Sen coidados non hai vida" Desde Galegas 8M reivindican o dereito das mulleres a unha mobilización masiva, comprometida coa saúde de todas e cos coidados. "Pero é que ademais volvemos convocar un paro de 24 horas aproveitando a herdanza do lema que nos mobilizou o ano pasado: 'Sen coidados non hai vida'". Tras o 8 de marzo de 2020, a pandemia veulle dar a razón ao movemento feminista da Galiza. "A Covid veu confirmar a necesidade de pór a vida no centro e puxo de manifesto que os coidados son un piar básico", defende Ester Mariño. "De forma natural, moitas mulleres comezamos a coidar. O abandono do traballo remunerado foi bestial e, a maiores, a deterioración das condicións laborais". Porque as mulleres tamén sosteñen boa parte do actividade esencial, na alimentación, na limpeza ou nos servizos sociais, "con xornadas ampliadas ás que sumaron a sobrecarga emocional dos propios coidados domésticos". Esta experiencia, advirte o movemento feminista, non repercutiu nunha valorización do traballo dos coidados nin nunha maior visibilidade da importancia destas tarefas nin sequera nunha retribución real. As mulleres e o feminismo temos o mesmo dereito que calquera outro colectivo a facer as nosas xornadas de loita "As políticas de conciliación, co feche dos centros escolares, pasaron por unha perda salarial e contributiva das persoas que renunciaron para facerse cargo deses coidados que asumiron, na súa maioría, mulleres", incide Mariño, pistas máis que suficientes para recuperar o lema e a mensaxe principal do 8-M do ano pasado "para adaptalo á nova realidade". Así, a consigna deste 8 de marzo rescata o valor fundamental dos coidados e volve pór as mulleres en folga. Mulleres esenciais, precarizadas e fartas que reivindican o carácter público dos servizos básicos de coidados, políticas de conciliación dignas que non obriguen a deixar en precario as condicións de vida e traballo, ademais do recoñecemento urxente de traballos tan ignorados como o das empregadas do fogar, a atención á dependencia ou a situación de mulleres aínda máis marxinadas, como as prostituídas. Folga xustificada Galegas 8M integra e canaliza o sentir de numerosos colectivos feministas e de mulleres da Galiza. Entre outros, a Marcha Mundial das Mulleres, que pon o acento no impacto da pandemia na vida das mulleres, nas responsabilidades "que tivemos que incorporar para facer fronte ao desafío dos coidados". É o feminismo quen coloca enriba da mesa esta realidade oculta, sinala Ximena González. "Na Galiza, 77% do emprego que se destruíu foi de mulleres. Moitas tiveron que abandonar para asumir os coidados derivadas do feche das escolas e dos centros de día. A pandemia devolveunos para a casa, mais ao mesmo tempo puxo de manifesto que boa parte das tarefas esenciais foron xestionadas por mulleres". A folga de 24 horas, convocada pola CIG, CUT e Erguer, Sindicao de Estudantes, está máis que xustificada, asegura, ao igual que a ocupación das rúas, dando apoio ás mobilizacións sindicais previstas durante a mañá do 8-M e asumindo o protagonismo nas manifestacións vespertinas, que González reivindica "sen perigo ningún para a saúde de ninguén". "O dereito á manifestación é un dereito fundamental que non se pode pór en dúbida. As mulleres e o feminismo temos o mesmo dereito que calquera outro colectivo a facer as nosas xornadas de loita". Maternidades feministas Tampouco se arredan desde as Maternidades Feministas (Materfem). Defenden o dereito á folga e reivindican o paro convocado como un instrumento moi útil para visibilizar o baleiro que deixan as mulleres en centros de traballo, aulas e fogares da Galiza. Comba Campoi incide nos traballos de coidados. "Son os máis feminizados e os que máis en risco se puxeron durante a pandemia, sobre todo os non remunerados, que se multiplicaron para agravar a sobrecarga física e emocional de moitas mulleres". Campoi avoga por visibilizar o conflito para sacar á luz tantas formas distintas de violencia, desigualdade e inxustiza como hai. "Como nais non podemos pórnos en folga, mais hai outras formas de reivindicación". Por iso, afirma, "imos saír e ocupar a rúa". Dunha banda porque a pandemia demostrou que o espazo público non está pensado para as mulleres, e doutra porque "este ano puidemos participar máis activamente na preparación do 8-M e "cremos que o noso sentir está máis presente".