"Isto foi un inferno, un inferno en vida, co lume ao lado dos núcleos e das vivendas"
A normalidade volve aos poucos á Terra de Lemos após varias xornadas de loita contra un incendio que arrasou vivendas e viñedos en plena vendima da Denominación de Orixe Ribeira Sacra. Neste contexto, veciños e veciñas poñen o foco na prevención para evitar repetir a traxedia en anos vindeiros.
As cicatrices do incendio que arrasou máis de 2.000 hectáreas en Pantón e Sober e que a Xunta da Galiza deu por estabilizado na segunda feira, condicionan a vida destes dous concellos da Terra de Lemos. Casas calcinadas, terras de viñedo queimadas, colmeas ardidas e unha poboación aínda atemorizada pola virulencia dos fogos conforman o escenario destes municipios. Neste contexto, veciñas e veciños reclaman mudanzas nas políticas forestais e de prevención para evitar que a situación se volva repetir.
"Contei non saír [con vida] cando o lume nos rodeou varias veces", asegura a Nós Diario o viticultor de Pantón e presidente da comunidade de montes de Frontón, David Álvarez. Afirma que se ao lume sempre lle tivo respecto, "agora téñolle medo". Álvarez, que tamén é concelleiro do BNG en Pantón, sinala en relación co incendio que "isto foi un inferno, un inferno en vida, co lume ao lado dos núcleos e das vivendas". Nesta dirección, conclúe que "o que vimos nunca o viramos, agora arde a terra".
Budián, no concello de Sober, foi un dos puntos máis afectados polo incendio, onde arderon oito vivendas. A este respecto, un veciño da parroquia, o viticultor Enrique Gómez, asevera a este xornal que "foi criminal, non había medios, o lume chegou moi rápido ao núcleo, en media hora o fogo rodeounos, os que nos quedamos aquí puidemos salvar as casas". Nesta liña, destaca que "plantou o lume na cuberta da miña adega, chegou á casa dos meus pais e axudoume a apagalo a xente que puiden chamar". Estes lumes "son distintos, en 61 anos non vin nada así e mira que ten habido incendios aquí", confesa.
"Estamos vendo uns incendios absolutamente diferentes dos que había antes", explica a Nós Diario o alcalde de Sober, Luís Fernández Guitián (PP), e indica que "arderon terras ás portas das casas que estaban totalmente rozadas". Nesta orientación, analiza que "o problema aquí son os piñeiros, en Pantón e en Sober está prohibido plantar eucaliptos, pero na maior parte da ribeira do Cabe hai piñeiro silvestre". A súa sensación é clara, "pasámolo mal, cando vemos os incendios noutros lugares, pero cando os vemos perto é unha impotencia absoluta".
Danos nos viñedos
Os danos materiais dos incendios, a falta dunha valoración definitiva, son moi importantes. Á marxe dos inmóbeis calcinados, dos que non hai unha cifra definitiva, a peor parte levárona os viñedos, sinalando o rexedor Luís Fernández que en "Sober arderon aproximadamente 20 ou 30 hectáreas". Pola súa parte, David Álvarez apunta que "o maior impacto deuse na ribeira do Cabe, unha parte pequena da Denominación de Orixe Ribeira Sacra, a min ardeume pouco, pero hai zonas na parroquia de Budián ou na de Acedre, Pantón, na que ardeu bastante".
O viticultor Enrique Gómez desvela que "en Budián ardeu moito viñedo". Neste sentido, precisa: "A min ardeume unha hectárea de viñedo, a meu irmán media hectárea e ao veciño do lado tres hectáreas". As colmeas víronse tamén moi afectadas polo incendio, destacando Álvarez que lle arderon varias, "aínda non sei como se salvaron cinco das que tiña". Nesta liña, fontes do operativo contra o incendio que actuou na zona estes días consultadas por Nós Diario sinalan que "o impacto na apicultura vai ser moi importante".
O funcionamento do dispositivo contra o lume é un dos temas de conversación entre a poboación dos concellos afectados. A este respecto, Álvarez explica que "había medios, pero faltaba coordinación, a organización foi un desastre". Ao tempo, Gómez destaca que "ao principio non había medios, despois chegaron algúns bombeiros que nos axudaron a apagar as casas". Pola súa parte, Fernández considera que "hai que ter en conta a veciñanza dos núcleos pequenos nos traballos de extinción, eles son que saben onde facer cortalumes ou que camiños utilizar".
As políticas de prevención de incendios marcan o debate político e social nos concellos afectados. Sen ir máis lonxe, mañá o Concello de Sober debaterá unha moción da formación municipal Agroma Sober que reclama unha mudanza nesta materia e denuncia, sinala a súa voceira, Paula Verao, en declaracións a Nós Diario, que "os Concellos non son capaces de limpar as faixas secundarias e ordenar a contorna das aldeas". Neste sentido, Álvarez aposta por "acabar co monocultivo de piñeiros" e explica que "o núcleo do Cotillón (Pantón) salvouse polas frondosas".
Prevención
"Había que ter moita máis prevención", demanda o viticultor Enrique Gómez, que considera "necesaria moita máis man dura nos núcleos. Aquí a xente que ten propiedades e vive fóra nin limpa os seus terreos nin vende, e iso é un perigo". Neste punto, entende que "hai que obrigar a esta xente a manter limpas as súas terras" e responsabiliza do incendio "ao abandono e á seca"
O PP veta investigar a vaga de incendios
O PP valeuse da súa maioría absoluta no Parlamento galego para vetar unha comisión de investigación sobre a vaga de incendios que arrasou este verán máis de 100.000 hectáreas na Galiza. Esta petición foi impulsada polo grupo do BNG, que contou co apoio do PSdeG e de Democracia Ourensá.
A portavoz nacionalista, Ana Pontón, xustificou a proposta do seu grupo asegurando que "a xente deste país merece coñecer a verdade, merece saber que fallou e sobre todo merece que se tomen as medidas necesarias que eviten que, verán tras verán, se mire con medo cara ao monte buscando columnas de fume". Nesta dirección, insistiu que "a cidadanía galega merece explicacións, merece transparencia e merece coñecer a verdade".
A deputada socialista, Carmen Rodríguez Dacosta, manifestou o apoio do seu grupo á comisión de investigación indicando que "Galiza merece transparencia, merece saber a verdade, e merece que quen goberna dea contas".
"Unha cerimonia"
O portavoz popular, Alberto Pazos, explicou o veto do PP á proposta, sinalando que a comisión é unha "cerimonia interesada da confusión na que están instalados de maneira permanente" os nacionalistas, a quen acusou de buscar "o linchamento" do Goberno.