As dúas beiras do Miño; tan perto, tan lonxe

Portugal blindou este domingo as súas fronteiras por mor do agravamento da situación sanitaria. Deste modo, as e os cidadáns lusos non poden abandonar o país por terra, mar ou aire até o vindeiro 15 de febreiro, agás determinadas excepcións: volta ao lugar de residencia, visitas a familiares de primeiro grao, transporte de carga ou correo, emerxencias médicas ou humanitarias, desprazamento a Azores ou Madeira ou por motivos laborais. O mesmo ocorre á inversa: só se permite a entrada a territorio luso ao transporte internacional de mercadorías, os vehículos de emerxencias e socorro e as persoas traballadoras que o acrediten "debidamente". Con todo, igual que acontecera canda a primeira vaga da Covid-19, o país veciño só habilitou tres puntos de tránsito entre Portugal e Galiza. Trátase dos enclaves de Tui-Valença, Verín-Vila Verde da Raia (Chaves) e Salvaterra-Monção. Os dous primeiros fican abertos as 24 horas do día, mentres no segundo caso só se permite o paso en horario de 8 a 10 e de 19 a 21 horas (hora da Galiza). En consecuencia, durante o estado de emerxencia portugués queda restrinxido o acceso ao país veciño a través de Tomiño (cara a Vila Nova de Cerveira) e Arbo (en dirección Melgaço). As pontes de Tui e Verín funcionan as 24 horas; a de Salvaterra, só de 8 a 10 e de 19 a 21 horas Galiza ten, polo tanto, apenas dous dos oito puntos fixos de acceso entre o Estado español e o país luso, a pesar do desigual reparto do tránsito de vehículos. A fronteira entre o sur de Pontevedra e o norte de Portugal, a pesar de representar só 5% da extensión da raia, concentra arredor de 50% do tráfico total entre ambos os estados, unha alta cifra de vehículos que agora só pode utilizar a vía tudense para acceder á outra beira do Miño por motivos laborais. "Nós apoiamos todas as medidas sanitarias, como non podía ser doutro modo, e non pedimos que nos deixen cruzar a Portugal para dar unha volta ou tomar un café, senón que se facilite ao máximo o desprazamento das e dos traballadores galegos e portugueses", relata a Nós Diario a alcaldesa de Tomiño, Sandra González. Este concello conforma, xunto ao seu veciño luso Vila Nova de Cerveira, a Eurocidade Tomiño-Cerveira, un enclave no que, até o de agora, a veciñanza non entendía de fronteiras: "Moita xente vive nunha beira do río e traballa na outra con total normalidade", engade a rexedora. Unha desas persoas é Manuel de Castro, odontólogo natural de Viana do Castelo que se despraza case a diario a Tui e Gondomar por motivos laborais. Utiliza o paso de Goián, en Tomiño, "para evitar o tráfico" que frecuentemente acostuma a concentrarse na entrada de Tui, a única que pode transitar estas dúas semanas: "Xa acontecera o mesmo en marzo de 2020, especialmente os primeiros días. Logo foise normalizando, mais a media mañá sempre había atascos", expón, en declaracións a este xornal. Oposición dos concellos de ambos os países A Agrupación Europea de Cooperación Territorial (AECT) do Río Miño oponse á decisión do Goberno luso de fechar as pontes que conectan con Tomiño (transitada por perto de 6.000 persoas ao día) e Arbo (3.000), e limitar a que dá acceso a Salvaterra (9.000), concentrando todo o tránsito pola máis utilizada, a de Tui (máis de 16.000 viaxantes diarias). "Á altura de dúas protestas conxuntas de municipios en ambos os dous lados da beira do río Miño, asistimos a probas de traballadores desgastados, psicolóxica e economicamente, por centos de quilómetros innecesarios na súa rutina diaria", explica, nun comunicado, o presidente da AECT e rexedor da Câmara Municipal de Cerveira, Fernando Brito Nogueira, que esta segunda feira mantivo un encontro telemático co vicepresidente da agrupación e deputado provincial en Pontevedra, Uxío Benítez, a alcaldesa tomiñesa, Sandra González, e o delegado do Goberno estatal na Galiza, Javier Losada. Concellos galegos e portugueses da AECT do Río Miño exixen a reapertura dos pasos fechados Na reunión, os concellos afectados pediron a Losada que traslade ao Ministerio de Exteriores as súas demandas e que este, na medida do posíbel, inste a Portugal a reabrir estes puntos de acceso. "Isto evidencia un descoñecemento da fronteira entre o Estado español e Portugal, que é asimétrica, xa que a metade do tránsito se concentra no río Miño. O único que pedimos é que se estabelezan os mesmos controis que en Tui nas demais pontes, algo que non están a facer para aforrar os custos", salienta Uxío Benítez, en declaracións a Nós Diario. Ese custo, afirma, "trasládase ás e aos cidadáns, que teñen que erguerse dúas horas antes e facer 30 ou 40 quilómetros extra para acudir ao seu posto de traballo". Benítez, por outra banda, considera que o papel pouco relevante da Xunta nesta cuestión, cuxa mediación está en mans de Exteriores, "demostra a importancia que dá Feixoo ás relacións con Portugal", ao tempo que insta a pór en marcha unha "tarxeta cidadá transfronteiriza" que permita identificar de forma áxil a quen traballan á outra beira do Miño. Os concellos de ambos os dous países reuníronse a segunda feira a última hora da tarde para artellar unha resposta conxunta fronte aos gobernos español e portugués, a fin de reverter "o mesmo erro que se cometera o ano pasado" co fechamento das pontes.