A carón do río Armenteira, un roteiro entre máis de trinta muíños

O roteiro da Pedra e da Auga é un dos principais reclamos naturais da comarca e decorre entre os concellos de Meis e Ribadumia (O Salnés), arredor da ribeira do río Armenteira. Un vello camiño que percorrían tradicionalmente os veciños e as veciñas da comarca o Luns de Pascua cara ao Mosteiro da Armenteira. O itinerario ten unha distancia de 6,8 km e algo máis de dúas horas, forma parte dunha ruta homologada e conta con aparcamento gratuíto en ambos os extremos da ruta. O roteiro pode realizarse en ambos os sentidos, mais o comezo no Mosteiro da Armenteira facilita o seu percorrido polo propio descenso do río. A 340 m de altura atópase esta obra da arquitectura cisterciense galega, data do século XII, rodeada do Monte Castrove. Esta parte alta do percorrido é a de maior dificultade pola súa pendente, camiños estreitos e zonas con obstáculos naturais. A senda vai baixando de dificultade entre pasarelas e saltos de auga, dentro do bosque da ribeira. O elemento principal da ruta son os muíños, dos que durante o percorrido atoparemos máis dunha trintena a ambas as beiras do río. Os muíños de Serén son de distintas dimensións, hainos con un ou dous rodicios, obsérvanse neles canais de pedra ou cubos. Estas construcións, algunhas delas restauradas, contrastan co espazo natural no que se enmarcan, creando unha harmonía entre a pedra e a vexetación. Entre muíños atópase a Aldea Labrega, unha representación en granito da vida rural galega de principios do século XX, con todos os elementos tradicionais, ademais dunha área de recreación nas ladeiras do monte Cabeza de Bois. Ao pasar a área recreativa, cunha pendente cada vez máis suave, continuamos por un sendeiro xunto ao río até chegar a Ribadumia, onde comeza unha ruta polos muíños de Barrantes. O roteiro inclúese como un dos catro sendeiros da rede Rutas do Salnés, no corazón das Rías Baixas. Aldea Labrega, reconstrución da etnografía galega A Aldea Labrega é unha recreación con todos os elementos da etnografía galega. Dentro desta representación atópase unha igrexa, hórreo, forno, cruceiro, pozo e esculturas humanas e de animais domésticos, propios das granxas galegas. Todo realizado pola Escola de Canteiros da Deputación de Pontevedra en 2008. Muíños de Barrantes A ruta continúa polo sendeiro dos Muíños de Barrantes cara á desembocadura do río Armenteira no Umia. Esta parte do sendeiro esténdese durante 1 km e medio, e conta con seis muíños restaurados. Estes aproveitaban a auga duns para os outros, atopándose catro deles moi perto nun gran desnivel. Mosteiro de Armenteira Construído a mediados do século XII sobre unha edificación antiga, foi restaurado baixo a dirección do Patrimonio Artístico Nacional e declarado monumento histórico-artístico en 1931. A construción deste mosteiro cirsterciense deuse en varias etapas. O claustro, centro do mosteiro, comezouse no S.XVI e tardou un século en rematarse, polo que as ás que o conforman conteñen grandes diferenzas. Aínda así, cada unha conta con seis arcos e bóvedas de estilo gótico. A igrexa é practicamente románica, en contraste co claustro, e está formada por catro partes diferenciadas.